Centre for Ethics and Humanism
Header
Centrum voor Ethiek en Humanisme
Header

Public PhD defense Wouter Peeters

December 2nd, 2014 | Posted by admin in Events | News

On Monday December 15th at 3 pm Mr. Wouter Peeters, researcher at EtHu, will publicly defend his PhD thesis titled Freedom and responsibility in the face of climate change: How the capabilities approach and common-sense morality (ought to) respond to global environmental problems. All are welcome.

Location: D.2.01 (Promotiezaal)

 

Abstract (English):

The environmental impact of human activities has been rapidly growing, and is now clearly unsustainable. Climate change is a good example of how humanity’s transgression of certain important planetary boundaries has a detrimental impact on human lives, now and in the future.

People have an important duty to refrain from inflicting harm, and an inescapable obligation to make amends for the harms already inflicted. In this respect, global environmental problems pose significant challenges to conceptions of people’s freedoms and responsibilities.

First, it should be acknowledged that people’s freedoms cannot expand unlimitedly or unqualifiedly: in order to avoid inflicting harm, humanity should refrain from transgressing the ecosphere’s biophysical constraints. Our point of departure for analysis is the capabilities approach, which has become an increasingly influential approach to distributive justice and human development. It conceptualizes freedom and well-being in terms of capabilities to function, or, in other words, the genuine opportunities and substantive freedoms to realize the various aspects of life (the beings and doings) that people value.

We evaluate the capabilities approach and conclude that, despite its theoretical and practical advantages, it has not yet adequately addressed the requirements of environmental sustainability. In particular, the capabilities approach has not yet factored in the consideration that people have to restrict their freedoms (especially their materialistic freedoms) in order to refrain from transgressing the planetary boundaries. To tackle these issues, we propose a framework consisting of capability thresholds and functioning constraints: people are entitled to the capabilities to lead a worthwhile life, but their functionings should be constrained in order to prevent harmful interference with another person’s capabilities.

Second, the important challenges to conceptions of responsibility seem to be: appropriately allocating the responsibilities involved in tackling climate change, and understanding as well as addressing the gap between the judgement that climate change poses a severe threat to people’s human rights and the inaction on all levels.

There are two complementary explanations for this motivational gap. First, our moral judgment system appears to be unable to identify climate change as an important moral problem and there are pervasive doubts about the agency of individuals. We argue that this explanation is incomplete: even the most minimal approach to people’s duties allows us to identify emitters as being remedially responsible for climate change on the basis of their moral responsibility for their luxury emissions.

The doubts about individual agency have become overly emphasized and fail to convincingly exonerate individuals from responsibility. We extend the second explanation for the motivational gap, namely that the arguments for the lack of individual agency in fact correspond to mechanisms of moral disengagement. The use of these mechanisms enables consumption elites to maintain their consumptive lifestyles without having to accept moral responsibility for their luxury emissions.

 

Abstract (Nederlands):

De impact van de mensheid is snel gegroeid en is duidelijk onduurzaam. Klimaatverandering is een goed voorbeeld van hoe de mens de grenzen van de planeet overschrijdt, en hoe dit een schadelijke impact heeft op huidige en toekomstige mensenlevens.

Mensen hebben een belangrijke plicht om geen schade aan anderen toe te brengen, en een onontkoombare plicht om de reeds berokkende schade weer goed te maken. In dit licht stelt de globale milieuproblematiek significante uitdagingen voor onze concepties van onze vrijheden en verantwoordelijkheden.

Ten eerste moet erkend worden dat de vrijheden van mensen niet onbegrensd of ongenuanceerd kunnen uitbreiden: ten einde schade te vermijden, moet de mensheid afzien van het overschrijden van de biofysische grenzen van de planeet. Ons vertrekpunt voor analyse is de vermogensbenadering die een invloedrijke benadering van distributieve rechtvaardigheid en menselijke ontwikkeling is geworden. Deze benadering conceptualiseert vrijheid en welzijn in termen van vermogens om te functioneren, of, met andere woorden, de reële mogelijkheden en substantiële vrijheden om de diverse levensaspecten die mensen belangrijk achten (de dingen die ze willen zijn en doen) te realiseren.

We evalueren de vermogensbenadering en concluderen dat ze, ondanks haar theoretische en praktische voordelen, de vereisten van milieuduurzaamheid nog niet adequaat heeft ingecalculeerd. De vermogensbenadering heeft er nog geen rekening mee gehouden dat mensen hun vrijheden (in het bijzonder hun materialistische vrijheden) dienen te beperken ten einde binnen de grenzen van de planeet te blijven. Om deze kwesties op te lossen, stellen we een theoretisch kader voor dat bestaat uit drempelwaarden voor vermogens enerzijds, en beperkingen van het functioneren anderzijds: mensen hebben recht op de vermogens om een menswaardig leven te leiden, maar hun functioneren zou beperkt moeten worden ten einde het schaden van de vermogens van anderen te voorkomen.

Ten tweede zijn de belangrijke uitdagingen voor onze concepties van verantwoordelijkheid de volgende: op passende wijze de verantwoordelijkheden met betrekking tot het aanpakken van klimaatverandering toewijzen, en daarnaast zowel het begrijpen als het aanpakken van de kloof tussen het oordeel dat klimaatverandering een ernstige bedreiging vormt voor de rechten van mensen en de inactie op alle niveaus.

Er zijn twee complementaire verklaringen voor deze motivatiekloof. Ten eerste lijkt ons morele oordeelsvermogen niet in staat om klimaatverandering als een belangrijk moreel probleem te identificeren en wordt het agentschap van individuen sterk betwijfeld. We betogen dat deze verklaring incompleet is: zelfs de meest minimale benadering van de plichten van mensen staat ons toe vervuilers verantwoordelijk te houden voor het remediëren van de klimaatverandering op basis van hun morele verantwoordelijkheid voor hun uitstoot in het verkrijgen van luxe.

De twijfels met betrekking tot individueel agentschap worden overdreven beklemtoond en zijn niet in staat om individuen te ontheffen van hun verantwoordelijkheid. We gaan dieper in op de tweede verklaring voor de motivatiekloof, namelijk dat argumenten voor het gebrek aan agentschap in feite overeenstemmen met mechanismen van moreel disengagement. Het gebruik van deze mechanismen stelt de consumptie-elites in staat hun materialistische levensstijl te handhaven zonder morele verantwoordelijkheid te hoeven accepteren voor hun uitstoot in het verkrijgen van luxe.