logo

KOOLSTOFAFDRUK

Hoeveel broeikasgassen heeft de VUB uitgestoten in 2018, waar liggen de oorzaken van deze emissies en wat is de evulotie ten opzichte van de nulmeting in 2016?

The 2016 baseline measurement report (in English) can be found at the bottom of this page. The full English 2018 carbon footprint report follows.

Waarom Carbon Footprint?

De koolstofvoetafdruk is de som van de uitstoot van broeikasgassen, uitgedrukt in CO2-equivalenten op basis van hun aardopwarmingsvermogen (global warming potential), en meet de geaggregeerde impact op het klimaat. Ligt de evolutie van VUB-emissies in lijn met de klimaatdoelstellingen van Parijs?

    Scope

    De berekening bevat zowel de directe en indirecte uitstoot van broeikasgassen van de VUB, onderverdeeld in 3 'scopes':

    • scope 1: directe uitstoot van broeikasgassen door het verbruik van brandstoffen en vrijkomen van koelgassen op de campussen
    • scope 2: indirecte uitstoot van broeikasgassen door consumptie van aangekochte electriciteit elders geproduceerd
    • scope 3: alle andere indirecte uitstoot door mobiliteit, productie van materialen en afvalverwerking

    Methodologie

    Alle activiteiten gerelateerd aan onderwijs, onderzoek en ondersteuning (studentenkoten, restaurants, sportfaciliteiten en administratie) op de campussen Etterbeek en Jette zijn in beschouwing genomen. De berekening is uitgevoerd met de Bilan Carbone®-methodologie van l’Association Bilan Carbone, met CO2-emissiewaarden aangepast aan de Belgische context.

    Voor de gedetailleerde scope, impactcategoriën, dataverzameling en berekening kan u onderaan deze pagina het volledige (Engelstalige) rapport raadplegen.

    Footprint 2018

    De VUB-koolstofvoetafdruk bedroeg 41.909 ton CO2e in 2018, wat overeenkomt met 2,66 ton CO2e per student. Dit is het equivalent van 170 miljoen autokilometers of de jaarlijkse (gemiddelde) koolstofvoetafdruk van 2600 Belgen. Het vereist 1,7 miljoen bomen om deze CO2-uitstoot te absorberen binnen één jaar. De voornaamste uitstootposten in 2018 waren personentransport (50%), energie (33%) en kapitaalgoederen (11%).

    Bij de nulmeting in 2016 bedroeg de koolstofvoetafduk 34.869 ton CO2e of 2,26 ton CO2e per student. In 2 jaar is de footprint per student met 18% gestegen, de totale koolstofvoetafdruk met 20%. Deze stijging heeft verschillende oorzaken (meer activiteiten, betere data, andere assumpties, ...) en wordt besproken per scope:

    • scope 1 & 2: direct energieverbruik en vrijgekomen koelgassen
    • scope 3: aankopen, voeding, afval, mobiliteit, infrastructuur, apparatuur, meubilair en voertuigen

    CARBON FOOTPRINT 2018

    FOLLOW-UP REPORT FOLLOWS

    CARBON FOOTPRINT 2016

    BASELINE MEASUREMENT

    SCOPE 1 & 2

    Scope 1 & 2 bevat de rechtstreekse emissie van broeikasgassen, voor de VUB volgt dit uit het energieverbruik en het vrijkomen van koelgassen door koelinstallaties.

    Energie

    Energieverbruik was verantwoordelijk voor 1/3e van de totale uitstoot, 14.018 ton CO2e. Het energieverbruik is gedaald met 2,1% in vergelijking met 2016, terwijl de CO2e emissies van het VUB-energieverbruik steeg met 45%. Wat liep er mis?

    Het directe gasverbruik voor verwarming en apparaten op de campussen daalde 1,6% over 2 jaar, ook al werden de nieuwe studentenkoten in gebouw X toegevoegd in 2018. Dit is (deels) te verklaren door het warmere jaar 2018.

    Ondanks een lichte daling in aangekochte elektriciteit en verdubbelde productie van elektriciteit door de WKK en zonnepanelen op de campussen, is de voetafdruk van elektriciteit gestegen van 1.125 naar 5.804 ton CO2e. De verklaring is de aankoop van grijze stroom in 2018 met een emissiefactor die 5x hoger is dan de elektriciteit afkomstig van biomassa in 2016. Vanaf 2020 wordt er opnieuw groene stroom aangekocht!

    Koelgassen

    Op de VUB-campussen zijn er 300 airco installaties en professionele vriezers die koelgassen uitstoten. Deze gassen hebben een sterk aardopwarmingsvermogen, hoger dan CO2.

    Deze installaties hadden een uitstoot van 984 ton CO2e in 2018, 3x meer CO2e-impact dan het eten geserveerd in de VUB-restaurants.

    SCOPE 3

    De grootste hap uit de VUB-koolstofvoetafdruk is afkomstig van indirecte uitstoot door de productie van aagekochte materialen, het verwerken van afval, de infrastructuur en het transport van personeel en studenten.

    Mobiliteit

    Personentransport is verantwoordelijk voor de helft! van de VUB-footprint, 20.750 ton CO2e, een stijging van 7% tov 2016. 60% van deze uitstoot is afkomstig van studentenmobiliteit (verplaatsingen naar de campus en inkomende internationale studenten) en 40% is vanwege woon-werkverkeer en dienstverplaatsingen door personeel.

    Zowel in Etterbeek als Jette is er een daling te merken in het gebruik van de wagen voor woonwerk-verplaatsingen door personeel ten voordele van de fiets en openbaar vervoer. Deze positieve evolutie werd echter geneutraliseerd door een stijging van de totale pendelkilometers tussen de woonplaatsen en de campus. Bij studenten merken we een stijging in de footprint van het pendelen naar de campus door een groei in studentenaantal. Meer informatie over het woon-universiteitsverkeer van personeel en studenten is terug te vinden in het bedrijfsvervoerplan.

    De uitstoot van internationale reizen is gestegen door meer inkomende internationele studenten en een stijging van het aantal en de totale afstand van de dienstenreizen door personeel. In 2019 werd de VUB Travel-ABC goedgekeurd om de internationalisering van de VUB te rijmen met de klimaatimpact.

    Kapitaalgoederen

    Deze categorie omvat emissies door de contructie en renovatie van gebouwen en verharde oppervlaktes en de productie van IT-appartuur, meubilair en auto's van de VUB. Deze emissies waren verantwoordelijk voor 11% van de totale uitstoot van 2018, voornamelijk afkomstig van gebouwen (8%) en IT (2%).

    In vergelijking met 2016 is er stijging te merken door de uitbreiding in Etterbeek met gebouwen I, X en Y.

    Materialen

    De impact van aankopen en afval op de VUB is gestegen, voornamelijk door een verhoogde inzameling van metalen en chemische producten en grotere aankoop van elektronische apparatuur. Daarnaast is er een stijging omdat studentencursussen geprint werden op nieuw papier in 2018, tov rerecycleerd papier in 2016.

    De totale hoeveelheid ingezameld afval is gestegen, de hoeveelheid restafval bleef constant door beter sorteren.

    Voeding

    De VUB-restaurants hebben een klimaatneutrale groei gerealiseerd! De stijging in het aantal maaltijden werd gecompenseerd door een dietshift naar vegan en vegetarische maaltijden!

    ABC travel policy

    International flights by staff account for 13% of the total carbon footprint of the VUB. The ABC Travel Policy was approved at the VUB to combine internationalisation with the climate impact of our international travelling.

    In recent years, several researchers have taken the initiative to reduce their CO2 footprint. These bottom-up initiatives showed that there is a demand for agreements at the level of the organisation. In November 2017, during a 'Sustainable Tuesday', the discussion on international travelling was opened and students and staff members together paved the way for a new travel policy. This process resulted in the approval of the ABC principle by the Academic Council on 21 January and the Board of Governors on 29 January 2019.

    A new framework agreement with a travel agency will come into operation in the second quarter 2020. This agency will arrange the international travels following the travel ABC and simplify the organisation and administration of business trips.

    THE ABC PRINCIPLE

    AVOID TRAVELLING

    The VUB stimulates its staff to be selective when making business trips. Videoconferencing  and teleclassing are complementary alternatives to business trips. Travel-free courses, meetings and conferences allow us to save both money and time and spare the environment. The department Onderwijsinnovatie offers trainings to stimulate and facilitate distance/blended learning.

    VUB AV Services offer Lifesize video conferencing licenses for users who want to conduct external meetings where our internal Skype for Business cannot offer a solution. You can request this license at infradesk@vub.be with the date and location of the meeting, and the possibility to reserve an additional microphone and webcam.

    BOOK AN ALTERNATIVE

    If travel time by train is less then 6 hours, the standard travel mode is the train. The VUB has drawn up a list of cities that are accessible from Brussel-Zuid in less than 6 hours by train. Air travel is allowed if there is an acceptable motivation. If travelling by train from Brussel-Zuid takes between 6 and 8 hours, travelling by train is strongly encouraged. Therefor a city list is also available with designated destinations for journeys by train.

    COMPENSATE YOUR CO2 EMISSIONS

    If avoidence is not feasible and the trip over land is too long, the CO2 emissions of your flights can becompensated. If you compensate by making a financial contribution for a CO2 reduction project in a developing country, there will be a CO2 reduction in this project equal to the CO2 emitted by your travel.

    Greentripper allows you to calculate and compensate your trip's carbon footprint. Greentripper gives you a solution to neutralize the CO2 impact of your travel. The proposed climate projects are Gold Standard or UNFCCC certified. Greentripper and CO2logic are verified by multiple organizations.

    IMPLEMENTATION

    The VUB has put a public tender for the organisation of our business trip on the market in 2019. A dedicated travel agency will come into operation in the second quarter of 2020. The travel agency will take care of the business trips following the travel ABC and simplify the organisation and administration of business trips.

    Contact the Core Group Sustainability on duurzaam@vub.be for more information.

    Duurzaam investeren

    De Vrije Universiteit Brussel wil de transitie naar een koolstofarme samenleving ook via haar beleggingen en investeringen ondersteunen. Enerzijds door in beleggingsportefeuilles te desinvesteren in fossiele brandstoffen, anderzijds op positieve manier te investeren in eigen infrastructuurprojecten met een grote duurzaamheidsimpact.

    Duurzame beleggingen

    De VUB Raad van Bestuur besliste in 2018 om 60 miljoen euro te investeren in een portefeuille die belegt in duurzame bedrijven én hierbij conform is met de VUB-waarden. De beslissing kadert in de politiek van de opstart van nieuwe duurzame beleggingsportefeuilles en de desinvestering in aandelen en obligaties van klimaatschadelijke bedrijven met een transitie van deze beleggingen naar duurzame, fossielvrije alternatieven. Dit proces moet uiterlijk in 2020 afgerond zijn. Lees hier het volledige persbericht.

    Charter duurzaam investeren

    In uitvoering van de beslissing van de Raad van Bestuur in 2015 bouwt het Financieel Management Comité het aandeel investeringen in fossiele brandstoffen stapsgewijs af.

    In het kader van dit engagement werden al een aantal stappen genomen:

    • Alle vermogensbeheerders van de Vrije Universiteit Brussel passen hun SRI-normen toe op de VUB-beleggingen. Dit is een absoluut minimum.
    • Alle portefeuilles worden vanaf 2016 jaarlijks gescreend. Er wordt nagegaan of de gehanteerde SRI-normen gevolgd worden en of deze volstaan. Bij deze screening zijn twee aspecten van belang:
      • Te allen tijde moet het principe van Vrij Onderzoek kunnen gerespecteerd worden binnen de methodiek van de beheerder.
      • Er wordt onderzocht of de SRI-normen van de verschillende beheerders voldoen of dat er een eigen policy wordt uitgewerkt door uitsluitende criteria toe te voegen aan bestaande contracten, in het bijzonder m.b.t. het aandeel van investeringen in fossiele brandstoffen.

    Daarnaast wil de Vrije Universiteit Brussel een verschil maken. Hiertoe worden een aantal mogelijke pistes onderzocht zoals:

    • Aan een vermogensbeheerder een beheermandaat toe te wijzen met in de portefeuille assets die aansluiten bij de humanistische waarden van de VUB en duurzaamheid in het bijzonder.
    • Investeren in een duurzame infrastructuur; i.e. een gericht investeringsbeleid dat leidt tot een vermindering van de ecologische impact van de campussen en zijn gebruikers.

    Tot slot vraagt het Financieel Management Comité aandacht voor een ethisch consequente afstemming tussen de genomen engagementen m.b.t. divestment en de kerntaken van de instelling.