logo

U bent hier

Waarschuwingsbericht

Opgelet! Dit event heeft al plaatsgehad.

Overweight and obesity in Flanders: prevalence and relationship with lifestyle factors

woensdag, 5 september, 2012 - 09:15
Campus: Brussels Health Campus
Faculteit: Physical Education and Physiotherapy
auditorium 3
Nathalie Duvigneaud
doctoraatsverdediging

Ondanks de toenemende aandacht door de overheid en in de media blijft de
prevalentie van overgewicht/obesitas stijgen in onze Westerse samenleving.
Overgewicht en obesitas gaan gepaard met een verhoogd risico op een hele
reeks gezondheidsaandoeningen en een aantal psychosociale gevolgen. Dit
resulteert in hoge medische kosten voor de gezondheidszorg. Naast genetische
predispositie spelen fysiologische, psychologische, sociale, culturele, levensstijlen
omgevingsfactoren ook een belangrijke rol in de ontwikkeling van overgewicht/
obesitas. De stijgende prevalentie is vooral te wijten aan veranderingen
in onze levensstijl en omgeving. Bijgevolg is de studie van de onderlinge relaties
tussen levensstijlfactoren en overgewicht/obesitas binnen een bepaalde populatie
van belang voor het opstarten van gerichte interventie- en preventiestrategieën.
Het hoofddoel van dit werk was het onderzoeken van de relaties van een
aantal persoonlijke, socio-economische en levensstijlfactoren met overgewicht/
obesitas bij een steekproef van de Vlaamse populatie tussen 18 en 75 jaar. Deze
associatiestudie wordt voorafgegaan door een beschrijvende studie over de stand
van zaken betreffend de prevalentie van overgewicht en (abdominale) obesitas,
en door een methodologische studie waarin de waarde wordt nagegaan van de
meest gebruikte antropometrische indicatoren van overgewicht/obesitas om een
verhoogd percentage lichaamsvet vast te stellen bij Vlaamse volwassenen.

De eerste studie bevestigt dat ook bij Vlaamse volwassenen de prevalentie van
overgewicht en (abdominale) obesitas toeneemt met de leeftijd. Vanaf 35 jaar
vertonen meer dan de helft van de Vlaamse mannen en ongeveer 30% van de
Vlaamse vrouwen overgewicht of obesitas. De hoogste prevalentie van obesitas
situeert zich in de leeftijdsgroep tussen 55 en 64 jaar, waar bijna één volwassene
op vijf obees is. De cijfers liggen nog hoger wanneer gebruik wordt gemaakt
van de lendenomtrek als antropometrische indicator van overgewicht/ obesitas.
Hoewel minder extreem dan in sommige Europese landen of de Verenigde
Staten, blijft de toestand betreffend de prevalentie van overgewicht en obesitas
in Vlaanderen zorgwekkend.

De methodologische studie toont aan dat de huidige grenswaarden voor abdominale
obesitas onvoldoende sensitief zijn om een verhoogd percentage lichaamsvet
aan te duiden. Het beste compromis tussen sensitiviteit en specificiteit werd
gevonden voor een BMI van 25 kg/m2, een lendenomtrek van 94 cm (mannen) of
van 80 cm (vrouwen) en een lendenomtrek-lichaamslengte verhouding van 0.5.
Ook de som van huidplooidiktes laat toe om met een goede probabiliteit vetlijvigheid
te detecteren.

Uit de associatiestudies kan geconcludeerd worden dat roken in het verleden,
een laag opleidingsniveau en te veel uren voor de TV of PC zitten, gepaard gaan
met een verhoogd risico op overgewicht/ obesitas bij Vlaamse volwassenen.
Daarentegen lijkt het dat naast het sporten ook een hoger opleidingsniveau een
beschermend effect heeft op het ontwikkelen van overgewicht/obesitas.

De studie toont ook aan dat cardiorespiratorische fitheid en spierkracht negatief
gecorreleerd zijn met overgewicht/ obesitas. Uit deze studie blijkt ook dat naast
fysieke activiteit nog andere factoren zoals intrinsieke spierkarakteristieken
mogelijk verantwoordelijk zijn voor het negatief verband tussen fysieke fitheid
en overgewicht/obesitas. Verder is ook vastgesteld dat binnen eenzelfde BMIcategorie
nog een gradatie kan gemaakt worden in het niveau van fysieke activiteit
en fysieke fitheid naargelang de lendenomtrek normaal of verhoogd is.

De studie bevestigt verder dat de voedselinname inderdaad nauw gerelateerd
is aan het ontwikkelen van overgewicht/obesitas. Bij Vlaamse vrouwen werken
een hogere energie-inname en een hogere consumptie van alle macronutriënten
overgewicht/obesitas in de hand. Bij mannen zijn enkel een hogere vet- en
proteïne-inname positief geassocieerd met overgewicht/obesitas. Daarentegen
zou een verhoogde consumptie van koolhydraten en vezels een beschermend
effect hebben tegen overgewicht/obesitas bij mannen. De studie wijst ook op
het belang van niet alleen de BMI, maar ook de lendenomtrek te meten in epidemiologische
studies die peilen naar overgewicht/obesitas en de hiermee geassocieerde
factoren. Naast het promoten van fysieke activiteit, fysieke fitheid en
sportparticipatie, moet de bevolking geïnformeerd worden over het belang van
gezonde voeding, en moet ze aangemoedigd worden om van een sedentaire
levensstijl gekoppeld aan fast-food over te schakelen naar een actieve levensstijl
gekoppeld aan een heilzaam en gevarieerd dieet.