logo

U bent hier

VUB-onderzoek: bibliotheek zeer populair bij gevangenen

De bibliotheek is de populairste tijdsbesteding van gedetineerden. De Vrije Universiteit Brussel heeft een onderzoek verricht naar de behoeften van gedetineerden in de gevangenis van Antwerpen. Slechts acht procent van de gevangenen doet niet mee aan een of andere vorm van hulp- of dienstverlening.

Het hulp- en dienstverleningsaanbod in de gevangenis van Antwerpen bereikt het grootste deel van de gedetineerden. Maar liefst 92% van de gedetineerden neemt deel aan hulp– of dienstverlening. De bibliotheek is veruit het populairst (86%), gevolgd door een gesprek of een cursus van de VDAB (45%), sportactiviteiten (40%), onderwijs (29%), geestelijke gezondheidszorg (18%) en socio-culturele vormingscursussen (10%).

Veruit de belangrijkste motivatie om aan een activiteit deel te nemen is het realiseren van persoonlijke doelen, bij onderwijs is dit bijvoorbeeld 83,1%. Tegelijk speelt ook de normaliserende factor een rol. Gevangenen willen zich een gewoon persoon voelen en niet een gedetineerde.

Daar waar soms het idee nog leeft dat gedetineerden alleen maar deelnemen om uit de cel te zijn, spreekt dit onderzoek dat tegen. Door te participeren blijven gedetineerden betrokken bij de samenleving.

Het aanbod in de gevangenis is bedoeld voor een uiteenlopend publiek: zowel jongvolwassenen, volwassenen als oudere gedetineerden, laag-, middel- als hoogopgeleiden, Belgen als niet-Belgen, gedetineerden die wel of geen Nederlands beheersen, et cetera.

Er zijn echter wel grote verschillen tussen de verschillende groepen. Zo is leeftijd bijvoorbeeld bepalend voor het soort aanbod dat men volgt. Jongvolwassenen sporten meer, volwassenen nemen meer deel aan onderwijsactiviteiten en ouderen doen eerder beroep op geestelijke gezondheidszorg. Dergelijke verschillen tekenen zich niet af bij opleidingsniveau. We kunnen dus stellen dat laagopgeleiden, die vaak een kwetsbare groep vormen in de vrije samenleving, wel degelijk participeert in detentie.

Acht procent van de gedetineerden neemt niet deel aan de activiteiten. Als we de bibliotheek niet meerekenen zelfs 31%. De redenen hiervoor verschillen per vorm van hulp- en dienstverlening. De informatiebarrière - niet op de hoogte zijn van het aanbod en hoe men zich kan inschrijven - geldt voornamelijk voor de VDAB, socio-culturele vormingen en geestelijke gezondheidszorg. Het tijdspad - nog maar net in de gevangenis zitten, niet weten hoe lang men nog moet blijven,… - speelt voornamelijk een rol bij onderwijs en de VDAB.

Aanbeveling: Stop hulp- en dienstverlening niet aan gevangenispoort

De Vrije Universiteit Brussel voerde dit grootschalige onderzoek uit naar de behoeften van gedetineerden m.b.t. Vlaamse hulp – en dienstverlening in de gevangenis van Antwerpen op het gebied van sport, onderwijs, werk, cultuur, welzijn en geestelijke gezondheid. Het bijhorende colloquium vindt plaats op donderdag 21 november 2013.