logo

U bent hier

Recent VUB- en UCL-onderzoek toont aan: burgeroverleg werkt, zelfs in België

European Political Science ReviewGewone burgers zijn in staat om op open en constructieve wijze met elkaar te praten en beslissingen te nemen over zeer gecontesteerde thema’s zoals de staatshervorming en migratie. Zelfs beter dan politieke elites. Twee recente studies van politicologen Didier Caluwaerts (VUB/Harvard), Kris Deschouwer (VUB) en Min Reuchamps (UCL) tonen dat aan.

Participatieve democratie kende de afgelopen jaren een sterke opmars in België. De G1000 Burgertop zette burgerparticipatie centraal op de politieke agenda, en inspireerde ook talrijke participatieve initiatieven op lokaal niveau om burgerfora samen te brengen. Het recente voorstel om een participatory budgeting traject op te zetten in District Antwerpen is daar het beste voorbeeld van.

Ondanks het groeiende succes van burgerparticipatie en -deliberatie, zijn tegenstanders vaak scherp in hun kritiek. Discussie tussen burgers met diametraal tegengestelde opinies zou de conflicten enkel verdiepen, en de stabiliteit van de Belgische democratie zelfs in het gedrang brengen. Daarenboven zouden burgers niet in staat zijn om hun eigen visies opzij te zetten en tot gemeenschappelijke aanbevelingen te komen.

Twee recente studies van Didier Caluwaerts (VUB/Harvard), Kris Deschouwer (VUB) en Min Reuchamps (UCL) in toonaangevende tijdschriften komen echter tot een andere conclusie. Deliberatieve democratie blijkt wel te werken, zelfs in een diep verdeeld land als België. Meer nog, burgerdeliberatie kan de democratie zelfs versterken. Op basis van experimenteel onderzoek komen de auteurs immers tot de conclusie dat gewone burgers – veel meer dan de politieke elites – in staat zijn om op open en constructieve wijze met elkaar te praten en beslissingen te nemen over zeer gecontesteerde thema’s zoals de staatshervorming en migratie. Daarenboven blijkt ook dat deliberatie tussen burgers met diametraal tegengestelde opinies leidt tot meer respect en appreciatie voor meningsverschillen. Zulke participatieve evenementen werken dan ook als leerscholen van de democratie.

Caluwaerts, D. & K. Deschouwer (2013), ‘Building bridges across political divides: experiments on deliberative democracy in deeply divided Belgium’, in European Political Science Review published online.

Caluwaerts, D. & M. Reuchamps (2014), ‘Does intergroup deliberation lead to intergroup appreciation? Evidence from two deliberative experiments in Belgium’, in Politics, published online.