logo

U bent hier

Opgemerkte speech rector De Knop tijdens openingsplechtigheid nieuw academisch jaar

Paul De Knop Speech academische opening 2014Vrijheid, vertrouwen en verantwoordelijkheid

De plechtige academische openingszitting van de Vrije Universiteit Brussel stond dit jaar in het teken van vrijheid, vertrouwen en verantwoordelijkheid in de relatie tussen overheid en universiteit. Het thema komt niet uit de lucht gevallen. De laatste tijd kwamen de universiteiten en hogescholen opvallend veel in de pers, onder andere met artikels waarin de overheid met de vinger gewezen wordt omwille van een te grote controlezucht. Meer bepaald de (al te talrijke) visitatiecommissies bleken in het vizier te liggen, ook al omdat ze doorgang blijven vinden terwijl de betrokken onderwijsinstellingen al veel tijd en inspanning moeten investeren om de komende instellingsreviews voor te bereiden. Het was dan ook geen toeval dat voorzitter van de Raad van Bestuur van de VUB Eddy Van Gelder al in de inleiding stil bleef staan bij die vele controles en om meer, niet minder vertrouwen van de overheid in de universiteiten en hogescholen vroeg.

In de kuil van de leeuw

Hilde Crevits wist dus dat ze aantrad voor een zeer aandachtig luisterend publiek toen ze plaatsnam achter het spreekgestoelte. In haar speech als gastspreker erkende ze dat meer wederzijds vertrouwen zeker iets was waar ze als Vlaams Minister van Onderwijs aan zou werken. Maar uiteraard ging het al snel over de besparingen die de Vlaamse Regering het hoger onderwijs oplegde en die ze met vuur verdedigde: universiteiten moeten meer doen met minder, zoals tegenwoordig van iedereen gevraagd wordt. Tegelijk liet ze verstaan dat ze bleef openstaan voor de suggesties uit het onderwijsveld zelf. In die zin liet ze zelfs verstaan dat ze zeker met rector Paul De Knop een eind weegs kon gaan: “toen ik hem voor de eerste keer in de zetel zag, wist ik meteen dat het wel kon klikken tussen hem en ik.”Hilde Crevits Speech academische opening VUB 2014

Waar het op staat

De Knop aarzelde niet om het compliment bij het begin van zijn speech te retourneren en bedankte de minister dat zij na onderlinge gesprekken alvast de besparingen nog heeft kunnen bijsturen, maar liet daarop meteen volgen dat hij het in zijn functie als rector verplicht was de verdediging van de VUB en bij uitbreiding van alle universiteiten op zich te nemen. En daarin nam hij geen blad voor de mond. Zo noemde hij de besparingsoperatie die de universiteiten de voorbije jaren al hadden doorgevoerd een ‘normale’; wat nu volgde zou de universiteit en hogescholen al helemaal op hun tandvlees doen zitten: “we waren al uitgekleed en nu staan we helemaal in ons blootje.” Hij riep de Vlaamse Regering dan ook op het hoger onderwijs in Vlaanderen, dat zich aan de wetenschappelijke wereldtop bevindt, te zien als een USP voor Vlaanderen. Wat betreft dat andere heikele punt, de verhoging van de inschrijvingen, wees hij erop dat België al zowat de hoogste belastingsdruk ter wereld heeft en het dus logisch is dat de financiële drempel om te studeren erg laag ligt. Maar, zo zei hij ook, de feiten zijn wat ze zijn en ook de VUB zal noodgedwongen en samen met de andere universiteiten het inschrijvingsgeld verhogen - maar niet in die mate dat ze de geplande besparingen compenseren, want dan zouden ze moeten verdubbelen, en dat is uit den boze.

Mogelijkheden en een tip

Wat zijn dan de uitwegen om de besparingen te compenseren? Daarvoor ziet de Paul De Knop vooral heil in het maximaal inzetten op externe financiering. Als voorbeeld haalde hij fundraising aan, in de vorm van sponsoring van leerstoelen, fondsen, giften en legaten. Ook contractonderzoek en onderzoeksvalorisatie bieden mogelijkheden, waarbij hij bekendmaakte dat de VUB vanaf volgend jaar een eigen vicerector Innovatie en Valorisatie zal krijgen. Tenslotte bood hij Hilde Crevits een kleine versie aan van het bekende beeld dat de Campus van Etterbeek siert, de Denker in Alle Staten van kunstenaar Willy Van Den Dorpe: “opdat ze de nodige tijd zou nemen om grondig na te denken over de toekomst van het hoger onderwijs.”