logo

Welkom!

Welkom op de site van LEO, de Juridisch-Ethische Cel van de VUB (LEO: Legal and Ethics Office). De VUB grondt haar onderwijs, onderzoek en haar maatschappelijke en wetenschappelijke dienstverlening op het beginsel van Vrij Onderzoek ten bate van de vooruitgang van de mensheid. LEO draagt bij aan de toepassing van dit principe door opleiding en ondersteuning te verschaffen zodat onderzoekers hun activiteiten kunnen uitvoeren binnen een juridisch correct en ethisch-wetenschappelijk kader. Er wordt verwacht van VUB-onderzoekers dat ze zich houden aan de juridische regels en ethische praktijken van hun eigen onderzoeksdomein, de wetten en regels, de algemene ethische beginselen van nationale en internationale codes, en de standaarden van onderzoeks-integriteit.

De VUB onderschrijft het Europese Charter voor Onderzoekers (European Charter for Researchers) en past de principes toe in haar beleid en bestuur. Verdere informatie over de VUB’s eigen principes en beleid betreffend ethiek en onderzoeks-integriteit zijn terug te vinden in het VUB-Charter voor de Onderzoeker (wordt momenteel gereviseerd, nieuwe versie in 2019).

LEO maakt deel uit van de VUB-departement Research & Data Management.
VUB-onderzoekers kunnen ook terecht op een nieuw Intranet.

 

Adviseur Ethiek in Onderzoek
MARGAUX CAPIEAU

TELEFOON
+32 2 629 21 39

E-MAIL
margaux.capieau@vub.be
Jurist Legal & Ethics Office
PETRA COURJARET

TELEFOON
+32 2 629 38 08

E-MAIL
petra.courjaret@vub.be
Adviseur Ethiek & Onderzoeksintegriteit
John Pearson

Telefoon
+32 2 629 21 49

E-Mail
john.pearson@vub.be

Intranet voor VUB-Onderzoekers


Ga naar

Training & Events

dinsdag 9 oktober, 19:30

Verwonderd: Lotgenotengroep Zelfverwondend Gedrag

Heb jij je in het verleden jezelf verwond? Of verwond je jezelf nog steeds op dit moment en zou je graag samen met lotgenoten zoeken naar hoe je hiermee kan omgaan? Dan kan je bij Verwonderd terecht. Elke tweede dinsdag van de maand organiseren we een praatavond waar we onze...

Heb jij je in het verleden jezelf verwond? Of verwond je jezelf nog steeds op dit moment en zou j...

woensdag 21 augustus, 10:00 - 16:00 U

Voorkennistoetsen met directe feedback - SOS Studiekeuze

Stevig naar de start? Toets je kennis met de voorkennistoetsen en persoonlijke feedback!

Stevig naar de start? Toets je kennis met de voorkennistoetsen en persoonlijke feedback!

woensdag 21 augustus, 18:00 - 21:00 U

Infomoment Educatieve Master - campus Diest

Kom naar het infomoment Specifieke Lerarenopleiding/Educatieve Master op onze campus in Diest en maak kennis met jouw toekomstige docenten.

Kom naar het infomoment Specifieke Lerarenopleiding/Educatieve Master op onze campus in Diest en ...

donderdag 22 augustus, 17:30

The Environmental Sustainability of the Last Mile in Omnichannel Retail

Doctoraatsverdediging van Heleen Buldeo Rai voor het behalen van de academische graad van Doctor in de toegepaste economische wetenschappen met het proefschrift getiteld ‘The Environmental Sustainability of the Last Mile in Omnichannel Retail’....

Doctoraatsverdediging van Heleen Buldeo Rai voor het behalen van de academische graad van Doctor ...

donderdag 22 augustus, 18:00 - 20:00 U

Infomoment Educatieve Master - campus Leuven

Kom naar het infomoment Specifieke Lerarenopleiding/Educatieve Master op onze campus in Leuven en maak kennis met jouw toekomstige docenten.

Kom naar het infomoment Specifieke Lerarenopleiding/Educatieve Master op onze campus in Leuven en...

vrijdag 23 augustus, 15:00

High-speed CMOS circuits for mm-wave communication and sensing

Public PhD defense in fulfilment of the requirements for the degree of Doctor of Engineering Sciences of Mr. Oscar Elisio Mattia. In attachment you can find the invitation. 

Public PhD defense in fulfilment of the requirements for the degree of Doctor of Engineering Sci...

Wetenschappelijke Integriteit

De VUB streeft ernaar om een optimaal onderzoeksklimaat te creëren. Zij erkent en implementeert hierbij de principes inzake wetenschappelijke integriteit in haar beleid en bestuur zoals deze gestipuleerd worden in een aantal sleuteldocumenten zoals de Europese Gedragscode voor Wetenschappelijke Integriteit van ALLEA en het Europees Charter voor de Onderzoeker.

De VUB implementeert de principes door deze enerzijds te vertalen naar haar eigen Charter voor de Onderzoeker (nieuwe versie in 2019).
Anderzijds door samen te werken met de Vlaamse Commissie voor Wetenschappelijke Integriteit (VCWI) en de Vlaamse Interuniversitaire Raad (VLIR).

De onderzoeker draagt zelf ook een verantwoordelijkheid inzake wetenschappelijke integriteit door zich bewust te zijn van en respect te hebben voor standaarden inzake wetenschappelijke integriteit en de goede wetenschappelijke praktijk. Deze vormen namelijk de basis voor kwalitatief en maatschappelijk relevant onderzoek.

Indien er een inbreuk wordt gepleegd tegen de principes van wetenschappelijke integriteit en tegen de goede wetenschappelijke praktijk wordt dit behandeld door de Commissie voor Wetenschappelijke Integriteit (CWI) van de VUB. De commissie spreekt een advies uit over of er al dan niet sprake is van een inbreuk. De CWI wordt ondersteund door de Legal and Ethics Office.

Om onderzoekers te kunnen ondersteunen biedt de Legal and Ethics Office de volgende diensten:

  • de cel is een contactpunt voor het inwinnen van advies betreffende maatschappelijke integriteit en de goede wetenschappelijke praktijk;
  • de cel fungeert als een meldpunt om inbreuken te melden tegen wetenschappelijke integriteit en de goede wetenschappelijke praktijk;
  • de cel organiseert trainingen inzake wetenschappelijke integriteit en de goede wetenschappelijke praktijk. Deze trainingen zijn zowel online als ‘face to face’ beschikbaar.

 

Intranet voor VUB-Onderzoekers


Ga naar

Ethiek & Onderzoek

Het reflecteren over ethiek in onderzoek en de potentiële implicaties van onderzoek voor de participanten, het milieu en de samenleving in haar geheel is in de eerste plaats de verantwoordelijkheid van de onderzoeker zelf. Er wordt verwacht dat onderzoekers de ethische principes van hun eigen academisch vakgebied kennen en respecteren alsook de fundamentele ethische normen en principes die vastgelegd zijn in (inter)nationale en institutionele ethische codes en wetgeving (Cf. Charter voor de Onderzoeker van de VUB - de huidige versie wordt gereviseerd - nieuwe versie in 2019).

De VUB tracht haar onderzoekers hierbij maximaal te ondersteunen door een sterk ethische-wetenschappelijk kader te bieden.

Enerzijds door onderzoekers bewust te maken over bepaalde ethische dilemma’s die zich kunnen voordoen tijdens hun onderzoek en door hen de tools te geven om hiermee om te kunnen gaan. Zo organiseert de VUB jaarlijks een “Ethics Week”.

Anderzijds d.m.v. de oprichting van ethische commissies.  De VUB kent namelijk 4 ethische commissies die o.a. belast zijn met de taak om onderzoek op het niveau van ethiek te evalueren en om op basis van deze ethische evaluatie onderzoek al dan niet goed te keuren.

 

Ethische Commissie Dierproeven


Naar pagina

Commissie Medische Ethiek


Naar pagina

Ethische Commissie Humane Wetenschappen


Naar pagina

Ethische Commissie Dual Technologie


Naar pagina

De Legal & Ethics Office (LEO) ondersteunt 3 van de 4 ethische commissies, met name de Ethische Commissie Dierproeven (ECD), de Ethische Commissie Humane Wetenschappen (ECHW) en de Ethische Commissie Dubbelgebruik, Militair Onderzoek & Misbruik (ECDMM). De Commissie Medische Ethiek (CME) wordt ondersteunt door een cel binnen het UZ Brussel.

De oprichting van de Ethische Commissie Dierproeven (ECD) en de Commissie Medische Ethiek (CME) is bij wet bepaald. Het is wettelijk verplicht om een officiële goedkeuring te verkrijgen van  de CME of de ECD om van start te mogen gaan.

De Ethische Commissie Humane Wetenschappen (ECHW) is niet bij wet opgericht. Het is bijgevolg niet verplicht om een advies aan te vragen. Dit wordt wel sterk aangeraden omdat deze ethische commissie de onderzoeker kan begeleiden in zijn of haar ethische reflectie en omdat een ethische evaluatie vaak gevraagd wordt door financieringsinstellingen en wetenschappelijke tijdschriften of uitgevers.

De Ethische Commissie Dubbelgebruik, Militair Onderzoek & Misbruik (ECDMM) is eveneens niet bij wet opgericht. Het wordt wel aangeraden om advies in te winnen bij de ethische commissie om enerzijds te voldoen aan wettelijke verplichtingen inzake de in- en export is van onderzoeksmaterialen/gegevens (Cf. verordening EG Nr. 428/2009 van de Raad van 5 mei 2009 tot instelling van een communautaire regeling voor controle op de uitvoer, de overbrenging, de tussenhandel en de doorvoer van producten voor tweeërlei gebruik.) en om anderzijds potentieel misbruik van het onderzoek te kunnen voorkomen.

Toepassingsgebieden van de ethische commissies:

  • Medische ethiek: de CME werd geformaliseerd door de wet inzake experimenten op de menselijke persoon van 7 mei 2004.  Ze verleent de autorisatie om van start te kunnen gaan met onderzoek dat binnen de scope valt van de wet inzake experimenten op de menselijke persoon. Het Universitair Ziekenhuis Brussel heeft een eigen team dat opleidingen en ondersteuning biedt voor medische ethiek aan VUB-onderzoekers.
  • Humane Wetenschappen: de ECHW buigt zich over onderzoek binnen de sociale wetenschappen; onderzoek waarbij menselijke deelnemers betrokken zijn en dat buiten het toepassingsgebied valt van de wet inzake experimenten op de menselijke persoon.
  • Proefdieren: de ECD wordt gereguleerd door de Wet van 14 augustus 1986 betreffende de bescherming en het welzijn van dieren en door het KB van 29 mei 2018 betreffende de bescherming van proefdieren. De ethische commissie verleent de autorisatie om onderzoek uit te voeren op dieren.
  • Technologie voor tweeërlei gebruik, militair onderzoek en mogelijk misbruik: de ECDMM verleent ethische advies en algemene steun voor onderzoek met dubbele technologieën (technologieën met zowel civiele als militaire toepassingen), militair onderzoek en onderzoek met potentieel voor verkeerd gebruik.

Naast het ondersteunen van de 4 ethische commissies biedt de cel LEO juridisch advies en opleidingen aan rond wetgeving met betrekking tot:

  • Gegevensbescherming: de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) stelt dat de gegevensbeschermingsfunctionaris (DPO) van de VUB verantwoordelijk is voor een verantwoord verwerken van persoonsgegevens zodat deze verwerking in overeenstemming is met het institutioneel beleid van de VUB en de heersende nationaal en internationaal wetgeving. De DPO zetelt als juridisch adviseur in de ECHW en CME. Meer informatie hier.
  • Toegang en verdeling van voordelen: dit houdt in dat onderzoekers ondersteund worden gedurende het hele proces van hun onderzoek om zo te kunnen voldoen aan (inter)nationale codes en wetgeving met betrekking tot het gebruik van genetische materialen en gerelateerde traditionele kennis (het Nagoya Protocol). Het omvat ook ondersteuning voor onderzoekers die in of samen met derde landen werken. Meer informatie hier.

Intranet voor VUB-onderzoekers


Ga naar

Juridische ondersteuning voor onderzoekers

De juridische afdeling binnen de Legal & Ethics Office R&D bestaat uit drie juristen die juridische ondersteuning bieden aan de afdeling Research & Data Management.

Deze ondersteuning bestaat in de eerste plaats uit het nakijken, aanpassen en/of opstellen van alle offerte-aanvragen en contracten inzake basisonderzoek die de onderzoekers voorleggen aan de Rector ter ondertekening, met de bedoeling de belangen van de VUB te vrijwaren en er voor te zorgen dat alle verbintenissen die de instelling aangaat ook in overeenstemming zijn met de externe en interne toepasselijke wet- en regelgeving.

Voor de meer complexe contracten voert de dienst ook de onderhandelingen.

Alle contracten en aanverwanten moeten tijdig worden aangeboden voor juridisch nazicht en administratieve behandeling via legalRD@vub.be, waarbij rekening dient gehouden te worden met een redelijke behandeltermijn afhankelijk van het soort document, de eventuele te voeren onderhandelingen met derde partijen, het aantal betrokken partijen en de beschikbaarheid van de Rector.

Offerte-aanvragen en eenvoudige standaardcontracten dienen daarbij bijvoorbeeld minstens 7 dagen voor de deadline voor ondertekening toe te komen, terwijl complexe documenten met verschillende partijen waarbij ad hoc afspraken dienen te worden gemaakt weken tot zelfs maanden voor de datum van ondertekening moeten worden ingediend.

Dezelfde ondersteuning wordt ook geboden bij het afsluiten van binnen- en buitenlandse joint PhD agreements.

Voor dit soort contracten dienen de e-mails minstens één jaar voor de neerlegging te worden verstuurd naar jointphd@vub.be en nadere informatie omtrent de voorwaarden en te volgen procedures voor het afsluiten van dergelijke overeenkomsten met VUB kan u terugvinden op https://student.vub.be/en/phd/joint-phd#procedures .

Tenslotte stelt dit departement ook continu de reglementen op punt die het onderzoeksbeleid aanbelangen en behandelt het de interne beroepen tegen betwistingen zoals omschreven in en overeenkomstig deze reglementen.

U kan de juristen ook contacteren voor het beantwoorden ook juridische vragen in verband met deze en alle andere aangelegenheden die de afdeling Research & Data Management aanbelangen.

Intranet voor VUB-onderzoekers


Ga naar

Trainingen & Events

Het Legal & Ethics Office organiseert een reeks van trainingen, evenementen en activiteiten om onderzoekers bewust te maken van ethiek in onderzoek en wetenschappelijke inegriteit en om hen in staat te stellen om de beste praktijken toe te passen in hun onderzoek. Van de VUB-onderzoekers wordt verwacht dat ze deelnemen aan relevante training als onderdeel van hun loopbaanontwikkeling. LEO draagt bij aan het organiseren van de volgende activiteiten en trainingen:

  • Face-to-face trainingen, inclusief trainingen als onderdeel van de introductie van onderzoekers tot de VUB-gemeenschap.
  • Online trainingen over specifieke ethische kwesties.
  • De Week van de Ethiek die de hele VUB-gemeenschap de gelegenheid biedt om deel te nemen aan debatten over ethiek.
  • Opleidings- en informatiesessies over ethische kwesties in specifieke onderzoeksgebieden, op verzoek van onderzoekers of onderzoeksleiders.
  • Stand-alone sessies met interne of externe experts over specifieke kwesties.

Overview

dinsdag 9 oktober, 19:30

Verwonderd: Lotgenotengroep Zelfverwondend Gedrag

Heb jij je in het verleden jezelf verwond? Of verwond je jezelf nog steeds op dit moment en zou je graag samen met lotgenoten zoeken naar hoe je hiermee kan omgaan? Dan kan je bij Verwonderd terecht. Elke tweede dinsdag van de maand organiseren we een praatavond waar we onze...

Heb jij je in het verleden jezelf verwond? Of verwond je jezelf nog steeds op dit moment en zou j...

woensdag 21 augustus, 10:00 - 16:00 U

Voorkennistoetsen met directe feedback - SOS Studiekeuze

Stevig naar de start? Toets je kennis met de voorkennistoetsen en persoonlijke feedback!

Stevig naar de start? Toets je kennis met de voorkennistoetsen en persoonlijke feedback!

woensdag 21 augustus, 18:00 - 21:00 U

Infomoment Educatieve Master - campus Diest

Kom naar het infomoment Specifieke Lerarenopleiding/Educatieve Master op onze campus in Diest en maak kennis met jouw toekomstige docenten.

Kom naar het infomoment Specifieke Lerarenopleiding/Educatieve Master op onze campus in Diest en ...

donderdag 22 augustus, 17:30

The Environmental Sustainability of the Last Mile in Omnichannel Retail

Doctoraatsverdediging van Heleen Buldeo Rai voor het behalen van de academische graad van Doctor in de toegepaste economische wetenschappen met het proefschrift getiteld ‘The Environmental Sustainability of the Last Mile in Omnichannel Retail’....

Doctoraatsverdediging van Heleen Buldeo Rai voor het behalen van de academische graad van Doctor ...

donderdag 22 augustus, 18:00 - 20:00 U

Infomoment Educatieve Master - campus Leuven

Kom naar het infomoment Specifieke Lerarenopleiding/Educatieve Master op onze campus in Leuven en maak kennis met jouw toekomstige docenten.

Kom naar het infomoment Specifieke Lerarenopleiding/Educatieve Master op onze campus in Leuven en...

vrijdag 23 augustus, 15:00

High-speed CMOS circuits for mm-wave communication and sensing

Public PhD defense in fulfilment of the requirements for the degree of Doctor of Engineering Sciences of Mr. Oscar Elisio Mattia. In attachment you can find the invitation. 

Public PhD defense in fulfilment of the requirements for the degree of Doctor of Engineering Sci...

 

  • Petra Courjaret
    Jurist Legal & Ethics Office
    Jurist Researcher Training and Development Office
    T +32 (0) 2 629 38 08
    Email: petra.courjaret@vub.be

 

  • Wessel Damen
    Data Protection Officer
    Jurist Gegevensbescherming
    T +32 (0) 2 629 10 99
    Email: wessel.damen@vub.be
     
  • Margaux Capieau
    Adviseur Ethiek in Onderzoek
    T +32 (0) 2 629 21 39
    Email: margaux.capieau@vub.be
     
  • Dr John Pearson
    Adviseur Ethiek & Onderzoeksintegriteit
    T +32 (0) 2 629 21 49
    Email: john.pearson@vub.be

 

  • Ha To

         Jurist Legal & Ethics Office
         Jurist Researcher Training and Development Office
         T +32 (0) 2 629 22 25
         Email: ha.to@vub.be