logo

Paul De Knop, VUB-rector 2008-2016

Paul De Knop is niet meer onder ons. Hij stierf op donderdag 4 augustus 2022 aan de gevolgen van kanker. De VUB betreurt met zijn heengaan een grote persoonlijkheid. De voormalige rector van de universiteit, waaraan ook het UZ Brussel verbonden is, huldigde steevast het motto “optimism is a moral duty’. Wie Paul De Knop heeft gekend, weet dat hij zijn hele leven heeft ingericht naar die uitspraak van de filosoof Kant, die ook uitgedragen werd door Karl Popper. Hij vond er de drive en inspiratie in voor uitzonderlijke verwezenlijkingen op zowel persoonlijk als professioneel vlak. De Vrije Universiteit Brussel zal hem daarvoor altijd erkentelijk zijn.  

Paul De Knop zal als rector van de VUB bekend blijven door zijn introductie van moderne managementstechnieken in de bedrijfsvoering van de universiteit. Onder zijn bewind startte de VUB met de uitwerking van een allereerst Algemeen Strategisch Plan. Het betekende een belangrijke hertekening van de structuur en financiën van de faculteiten. Mede door het plan kon de VUB blijven rekenen op een onverminderde financiering binnen het ‘gesloten enveloppesysteem’ dat de Vlaamse overheid voor het hoger onderwijs adopteerde.  

De Knop was als geboren Antwerpenaar een onvervalste VUB’er. Na zijn middelbare schooltijd schreef hij zich in aan de faculteit LK van de Vrije Universiteit Brussel, waar hij in 1976 afstudeerde als licentiaat Lichamelijk Opvoeding. Hij zou in 2004 decaan van ‘zijn faculteit’ worden. Aan de VUB behaalde hij ook zijn doctoraat én een licentiaatsdiploma vrijetijdsagogiek. Aan de Britse University of Leicester studeerde hij af als Master in the Sociology of Sport & Sports Management.  

Als sportman in hart en nieren beschikte hij over een tomeloze energie, die resulteerde in een rits van academische en publieke functies – te veel om op te noemen. Enkele uitschieters: van 2002 tot 2006 was hij voorzitter van de Raad van het Gemeenschapsonderwijs en van 2007 tot 2008 van het GO! – onderwijs van de Vlaamse Gemeenschap. Hij had een beslissende invloed op de totstandkoming van het Strategisch Plan voor de Sport van Vlaanderen, was vier jaar lang adjunct-kabinetschef van Vlaams minister van Sport Bert Anciaux (2004-2008) en twee keer voorzitter van het Fonds voor Wetenschappelijk Onderzoek (2009-2010/2015-2016). In 2013 werd hij voorzitter van de Vlaamse Interuniversitaire Raad (VLIR, 2013-2015).  

Een aparte verwezenlijking die hij op zijn naam mag schrijven, is die van het “Topsport en Studie”-programma waartoe hij in 1988 het initiatief nam. Sindsdien is het gekopieerd door alle andere universiteiten en opgenomen in het Vlaams topsportbeleid.  

Tegen het einde van zijn rectorschap leverde hij overigens zelf een topsportprestatie door mee de vlag van de VUB op de top van Mount Everest te helpen planten. Hij ging met een Himalaya-expeditie mee tot op de top van de 5.540 meter hoge Kala Patthar, een onderdeel van de hoogste berg ter wereld. Hij was ook altijd van de partij wanneer de VUB deelnam aan de 1.000 kilometer fietsen voor Kom Op Tegen Kanker.  

Als aanhanger van moderne managementstechnieken en pleitbezorger van publiek-private samenwerkingsverbanden stond hij aan de wieg van twee fitnesscentra en een rugby- en atletiekcentrum op de VUB-campussen in Jette en Etterbeek. Hij realiseerde ook U-Residence, met een totale investeringswaarde van 13 miljoen euro. Tekenend voor zijn ondernemersinstinct is eveneens zijn actieve begeleiding bij de oprichting van DoublePass door twee doctoraatstudenten van zijn faculteit. De spin-off meet de kwaliteit van de jeugdopleidingen van voetbalclubs en vervult ondertussen opdrachten voor de Premier League en de Bundesliga.  

Het hoogtepunt van zijn inspanningen voor meer publiek-private samenwerkingen was zonder twijfel de uitgifte van VUB-obligaties in oktober 2015. Daarmee trok de Vrije Universiteit Brussel als allereerste Europese universiteit naar de beurs. Met de opbrengst van die operatie – zo’n 61 miljoen euro – kon worden gestart met de bouw van een 600-tal nieuwe studentenflats, verschillende aula’s, een nieuw zwembad en een nieuwe Cultuurtoren met bar Pilar die het vroegere KultuurKaffee vervangt. Het zogeheten XY-complex geeft de campus in Etterbeek langs de kant van de Triomflaan een volledig nieuw uitzicht.  

De hele vernieuwingsoperatie leverde Paul De Knop de bijnaam ‘Paul De Bouwer’ op. Maar ook op organisatorisch vlak trok hij nieuwe structuren op. Zo was hij de drijvende kracht achter – onder meer - een nieuw organiek statuut van de VUB, een nieuw intern allocatiemodel en een nieuwe fundraising-unit. Hij initieerde een nieuw vicerectoraat Innovatie en Valorisatie. Hij was een fervent voorvechter voor een bredere internationalisering van de universiteit. 

Als rector was Paul De Knop een groot pleitbezorger voor een toenadering tussen de zusteruniversiteiten ULB en VUB. Onder zijn rectorschap zag de Brussels University Alliance (BUA) het licht, met als doel waar mogelijk de krachten te bundelen op het gebied van onderwijs, onderzoek en infrastructuur en logistiek. Het is typerend voor de inspirerende daadkracht en visie van Paul De Knop dat ook hier snel kon worden uitgepakt met resultaten. Zo werd in december van 2017 officieel Usquare.brussels voorgesteld, het gezamenlijke project van de VUB en de ULB dat de verlaten rijkswachtkazernes aan de Generaal Jacqueslaan en de Kroonlaan moet omvormen tot een internationale universiteitswijk, met ruimte voor onderzoek en studentenhuisvesting. Een ander opvallend BUA-project dat op stelten staat, is de bouw van een ‘Learning & Innovation Center’ dat door zijn geplande ligging op de grens tussen de campussen van de ULB en de VUB in Etterbeek ook letterlijk een bres zal slaan in de scheiding van beide universiteiten en waarvoor in april 2022 de eerste steen gelegd werd. 

Paul De Knop bleef tot aan zijn dood nauw betrokken bij Usquare.brussels en het Learning & Innovation Center en hij was actief als voorzitter van het Green Energy Park in Zellik, de innovatiecampus van VUB en UZ Brussel. Hij zette ook een eigen fonds op om middelen te vergaren voor immunotherapie aan het UZ Brussel. Paul De Knop was patiënt in het UZ Brussel en was diep onder de indruk van wat dr. Bart Neyns en zijn collega’s op het vlak van immunotherapie realiseerden. 

De Vrije Universiteit Brussel is haar ererector ontzettend dankbaar voor al zijn inspanningen, zijn tijd en zijn grote persoonlijkheid. 

Tijdens zijn ziekte blikte Paul De Knop met de hem typerende luciditeit terug op zijn toestand en zijn tijd aan de VUB tijdens een openhartig interview voor VUBToday. U kan het hier herlezen

Rouwregister 
Wie mooie herinneringen, anekdotes en gedachten over Paul De Knop wil delen en een woord van troost wil nalaten voor zijn familie en kennissen, kan dit doen in het rouwregister in het Braemgebouw op campus Etterbeek en online via deze webpagina

Steun aan het Paul De Knop fonds 
Wie het engagement van Paul wil verderzetten en het onderzoek naar immuuntherapie van de Vrije Universiteit Brussel en UZ Brussel wil steunen, kan dit via een gift aan het VUB – UZ Brussel Paul De Knop Fonds: rekeningnummer BE 51 001367793562 met vermelding GIFT FO2 Paul De Knop. 

Paul De Knop, rector of VUB 2008-2016

Paul De Knop has left us. He died from cancer on Thursday 4 August 2022. With his passing, VUB mourns the loss of a big personality. The former rector’s motto was ‘Optimism is a moral duty’. Anyone who knew him knows that his whole life was lived according to this statement by philosopher Kant, a philosophy that was also adopted by Karl Popper. It gave him the drive and inspiration to achieve remarkable things, both personally and professionally. The Vrije Universiteit Brussel will always be grateful to him for this. 

Paul De Knop will be remembered as rector of VUB for introducing modern management techniques to the running of the university. During his reign, VUB established its first General Strategic Plan, which signalled an important reorganisation of the structure and finances of the faculties. Partly through this plan, VUB could continue to count on financing within the ‘closed envelope’ system that the Flemish government adopted for higher education. 

Though born in Antwerp, De Knop was committed to VUB and Brussels. After secondary school he enrolled at the faculty of Physical Education and Kinesiotherapy at VUB, where he graduated with a degree in physical education in 1976. He went on to become dean of ‘his’ faculty in 2004. He also received his doctorate and licentiate diploma in leisure studies here, before attaining a master’s in the sociology of sport and sports management from the University of Leicester in the UK. 

A sportsman at heart, he had unbridled energy, which resulted in a series of academic and public functions – too many to name. A few highlights: from 2002 to 2006 he was president of the Community Education Council, and from 2007 to 2008 he led the GO! education network of the Flemish Community. He had a decisive influence on the establishment of Flanders’ Strategic Plan for Sport, spent four years as deputy cabinet chief for Flemish sports minister Bert Anciaux (2004-2008) and was twice president of the Fund for Scientific Research (2009-2010/2015-2016). In 2013 he became president of the Flemish Interuniversity Council (VLIR, 2013-2015). 

Another honour he can claim is the Top Sport and Study programme, which he initiated in 1988. Since then it’s been adopted by all the region’s universities and included in Flanders’ high-level sports policy. 

Right to the end of his rectorship, De Knop applied himself to top-level athletic performance by helping to plant the VUB flag on Mount Everest in 2016. He was part of a Himalaya expedition to the top of the 5,540m Kala Patthar, a section of the world’s highest mountain. He was also involved when VUB took part in the 1,000km cycle rides for cancer charity Kom Op Tegen Kanker. 

As a supporter of modern management techniques and a believer in public-private cooperation, he was there at the creation of two fitness centres and a rugby and athletics centre on the VUB campuses in Jette and Etterbeek. And he helped to realise U-Residence, with a total investment of €13 million. His active support of the establishment of DoublePass by two PhD students in his faculty is also representative of his entrepreneurial instinct. This spin-off measures the quality of youth training in football clubs and carries out assignments for the Premier League and Bundesliga. 

The high point of his efforts for more public-private partnerships was without doubt the issue of VUB bonds in October 2015, making VUB the first European university to launch on the stock market. The proceeds of this operation – around €61 million – meant work could begin on building 600 student flats, various auditoriums, a swimming pool and the Culture Tower with bar Pilar, which replaces the KultuurKaffee. The new infrastructure XY gives a completely fresh look to the Etterbeek campus along Triomflaan. 

The renovation brought Paul De Knop the nickname Paul the Builder. But he also created new structures at an organisational level. He was the driving force behind a new organic status for VUB, a new internal allocation model and a new fundraising unit. He initiated a vice-rectorate of Innovation and Valorisation. 

As rector, he was a great advocate for closer ties with VUB’s sister university, ULB. Under his leadership, the Brussels University Alliance (BUA) was formed, with the aim of joining forces where possible in the fields of education, research, infrastructure and logistics. It is typical of his inspiring vigour and vision that results were achieved so quickly. So, in December 2017, Usquare.brussels was proposed, a joint project between VUB and ULB that allowed the barracks on Generaal Jacqueslaan and Kroonlaan to be turned into an international university village, with research units and student housing.

Another remarkable Brussels University Alliance project in the pipeline is the planned construction of a Learning & Innovation Center on the border between the ULB and VUB campuses in Etterbeek, which will close the gap between the universities and for which the foundation stone was laid in April 2022. 

Until his death, Paul De Knop continued to work hard for VUB, remaining closely involved with Usquare.brussels and the Learning & Innovation Center and he also was the chairman of the Green Energy Park in Zellik, VUB’s innovation campus where sustainability on a scientific and entrepreneurial level comes together and for which the foundation stone will be laid on 21 September 2022. 

Paul De Knop also raised funds for immunotherapy at UZ Brussel. He was a patient at UZ Brussel and was deeply impressed by what Dr. Bart Neyns and his colleagues achieved in the field of immunotherapy.

For his outstanding achievements and to thank him for his years of dedication and passion, Paul De Knop was appointed Honorary Rector of VUB in June 2022. The Vrije Universiteit Brussel will always be grateful to him for all his efforts, his time and his personality. 

 
Condolences 
If you would like to share beautiful memories, anecdotes and thoughts of Paul De Knop and would like to leave a word of comfort for his family and acquaintances, you can do so in the book of condolence in the Braem building on the Etterbeek campus and online via this webpage
  
Support to the Paul De Knop Fund 

If you wish to continue Paul’s commitment, you can support VUB’s and UZ Brussel’s research into immunotherapy by making a donation to the VUB-UZB Paul De Knop Fund: account number BE 51 001367793562 with the reference GIFT FO2 Paul De Knop.