logo

U bent hier

Zit er muziek in de moeder-baby relatie?

Wetenschappelijke publicatie “Tonal synchrony in mother-infant interaction based on harmonic and pentatonic series.”

Waarom blijven sommige deuntjes zo gemakkelijk in ons hoofd hangen? Het antwoord kan misschien gevonden worden in doctoraatsonderzoek van Martine Van Puyvelde aan de Vrije Universiteit Brussel (Onderzoeksgroep Interpersonal, Discursive and Narrative Studies (IDNS), promotoren prof. Gerrit Loots en prof. Nathalie Pattyn). Sinds 2010 werden meer dan honderd moeders met hun baby’s in verschillende culturen geobserveerd. Sommigen gedurende een langere tijd na de geboorte, anderen enkel op de leeftijd van 3 maanden. Aan de hand van verschillende studies werd op zoek gegaan naar allerlei manieren waarop moeders op een onbewuste manier contact maken met hun baby. De bevindingen van de relatie tussen ‘tonale synchroniciteit’ en sociale betrokkenheid tussen moeder en baby verschenen recent in het gespecialiseerde Amerikaanse tijdschrift, Infancy.

Onderzoekster Martine Van Puyvelde ontdekte dat wanneer moeders met hun baby’s van drie maanden praten er niet zozeer contact wordt gelegd via de woorden, maar via de melodie. Met behulp van computerprogramma’s waarmee frequentieanalyses werden uitgevoerd en een team van twaalf professionele musici (o.l.v. musicus/filosoof Pol Vanfleteren), werden 854 babbelmomenten van moeders en baby’s geanalyseerd. In plaats van naar de woorden te luisteren, concentreerden de onderzoekers zich op de klanken of ‘de muziek achter de woorden’. In een eerste fase van het onderzoek werd vastgesteld dat moeders en baby’s klanken uitwisselen die voor bijna 85% van de gevallen harmonieus klinken. In de andere 15% is er geen enkele harmonie te vinden. Eenvoudiger gezegd, moeders en baby’s zoeken 85% van de tijd samen klanken op die goed bij elkaar passen en componeren op die momenten als het ware hun eigen korte stukjes muziek. Terwijl ze tijdens de andere 15% een kakofonie lijken te produceren. Opzienbarend is dat melodietjes die moeder en baby samen voortbrengen, lijken op populaire deuntjes als ‘obladi oblada’ van de Beatles. De onderzoekers noemden hun ontdekking ‘tonale synchroniciteit’ en publiceerden hun bevindingen in 2010 in het gespecialiseerd Amerikaans vaktijdschrift, Infant Behavior & Development.
In de tweede fase van het onderzoek werd nagegaan of de babbelmomenten ook betekenis hebben voor het emotionele contact tussen moeder en baby. Om dit na te gaan werd in een microanalyse iedere kleine verandering in gezichtsexpressie en lichaamshouding van zowel moeders als baby’s genoteerd en vergeleken. Uit deze analyses bleek dat de harmonieuze babbelmomenten gepaard gaan met sociaal emotioneel herstel van de band tussen moeder en baby. Een bijzonder, essentieel facet in de ontwikkeling van het kind. Bij de niet-harmonieuze momenten leken moeder en baby elkaar emotioneel even kwijt te raken. De onderzoekers vermoeden dat het fenomeen een initieel sociaal leerproces is. "We moeten in de toekomst onderzoeken of hiermee de basis wordt gelegd voor hoe mensen met elkaar communiceren op latere leeftijd", aldus onderzoekster Martine Van Puyvelde.
In het artikel “De muzikale macht van het geheugen” in ‘De Standaard’ van 14 december 2012 werd de vraag gesteld waarom sommige melodietjes (bv. Obladi oblada van The Beatles) levenslang blijven hangen in ons geheugen en zich razendsnel kunnen ontpoppen tot een hit. Misschien blijven melodieën zoals ‘Obladi oblada’ dus wel gegrift in ons geheugen, omdat ze gelinkt zijn aan onze vroegste ervaringen van sociale omgang en emotionele veiligheid. De recentste bevindingen van Martine Van Puyvelde over tonale synchroniciteit en sociale betrokkenheid tussen moeder en baby verscheen in het gespecialiseerde Amerikaanse tijdschrift Infancy. Momenteel wordt onderzocht of hart- en ademritme van moeder en kind op elkaar worden afgestemd en of muziek hierop invloed kan uitoefenen.
Referenties
Van Puyvelde, M., Vanfleteren, P., Loots, G., Deschuyffeleer, S., Vinck, B., Jacquet, W., &
Verhelst, W. (2010). Tonal synchrony in mother-infant interaction based on harmonic 
and pentatonic series. Infant Behavior & Development, 33(4), 387-400.
Van Puyvelde, M., Loots, G., Vinck, B., Decoster, L., Matthijs, L., Mouvet, K., & Pattyn, N. 
            (2013). The interplay between tonal synchrony and social engagement in mother-
            infant interaction. Infancy, 2013, DOI: 10.1111/infa.12007

Perscontacten

Contacteer de perscontacten van de VUB

Mocht u er niet in slagen de gewenste contactpersoon te vinden, dan kunt u altijd contact opnemen met de persrelaties:
+(32) 473/96 41 37 
sicco.wittermans@vub.ac.be