Vijf jonge wetenschappers van de Vrije Universiteit Brussel zijn bekroond met de ULB-VUB Syensqo Awards 2026. Met deze jaarlijkse prijs bekroont het Syensqo Fund onderzoekers die het voorbije jaar hun doctoraat behaalden aan de VUB of ULB. Voor de VUB gaat de onderscheiding deze editie naar Meisam Dabiri Havigh, Pedro Jorge, Yana Girardin, Konstantina Tzavella en Bin Wang. Zij ontvangen hun prijs op 25 oktober tijdens de Public Lectures van de International Solvay Institutes in Brussel. Het prijzengeld bedraagt 3.000 euro per onderzoeker.
De wetenschappelijke kwaliteit is het belangrijkste criterium voor de jury om de laureaten te selecteren. Daarnaast wordt sterk de nadruk gelegd op het vermogen van de kandidaten om hun onderzoek helder uit te leggen aan een breed publiek. De prijs wil jonge onderzoekers aanmoedigen om een loopbaan uit te bouwen in wetenschappelijke en technologische domeinen die essentieel zijn voor de industriële ontwikkeling van vandaag en morgen. Daarnaast wil ze hun inventiviteit stimuleren en hen aansporen na te denken over hoe hun onderzoek kan bijdragen aan maatschappelijke vooruitgang.
De naamgever en financier van het fonds is de Belgische multinational Syensqo, dat eind 2023 ontstond uit de opsplitsing van Solvay. Het materialen- en chemiebedrijf ontwikkelt vooral geavanceerde materialen, speciale chemicaliën en hightech-polymeren die bestemd zijn voor industrieën zoals luchtvaart, elektronica, batterijen, gezondheidszorg en duurzame energie.
Nieuwe inzichten in elektrochemische processen
Meisam Dabiri Havigh werd bekroond voor zijn onderzoek naar elektrochemische processen. Hij ontwikkelde een methode om ze op te volgen terwijl ze nog plaatsvinden. Hij paste de techniek toe op batterijen en op methoden om metalen beter te beschermen tegen slijtage en corrosie. Zijn doctoraat heet Development of operando ORP-EIS for monitoring ongoing electrochemical processes.
Onderzoek voor satellieten in zeer lage aardbanen
Pedro Jorge kreeg de prijs voor zijn onderzoek naar satellieten die in een zeer lage baan om de aarde vliegen. Hij onderzocht hoe materialen aan boord van die satellieten reageren op atmosferische gassen en plasma. Zijn werk combineert experimenten en simulaties om deze interacties beter te begrijpen. De titel van zijn doctoraat is Gas and Plasma Surface Interactions in Hyperthermal Rarefied Flows: Application to Very Low Earth Orbit Platforms.
Beter inzicht in bacteriële gifstoffen
Yana Girardin ontvangt een award voor haar onderzoek naar de bacterie die cholera veroorzaakt, de Vibrio cholerae. Haar onderzoek focuste op een mechanisme van deze bacterie waarbij een schadelijke stof wordt tegengewerkt door een beschermende stof. Ze bestudeerde onder meer hoe de gifstof ParE2 een essentieel bacterieel enzym beïnvloedt en hoe de antigifstof ParD2 die werking neutraliseert. Haar doctoraat draagt de titel Exploring the interaction landscape of Vibrio cholerae toxin ParE2: Gyrase inhibition and neutralization by ParD2.
AI voor het voorspellen van mutatie-effecten
Konstantina Tzavella werd onderscheiden voor haar research naar eiwitten. Met behulp van AI en evolutionaire informatie voorspelde ze beter hoe genetische veranderingen de werking van eiwitten beïnvloeden. Haar doctoraat werd uitgevoerd binnen het interdisciplinaire TumorScope-project van VUB en UZ Brussel. Haar doctoraat draagt de titel Combining protein Language Models and Evolutionary Information in a constrained Foundation Model to explore the sequence space and predict the effect of mutations on protein behavior.
Nieuwe methoden in de theoretische chemie
De vijfde VUB-laureaat Bin Wang werkte aan de verdere ontwikkeling van de zogenaamde Conceptual Density Functional Theory. Dit is een theorie die helpt voorspellen hoe chemische stoffen op elkaar reageren. Zijn onderzoek leidde tot nieuwe analytische methoden en toepassingen binnen dit domein. Zijn bekroonde doctoraat heet Towards Analytical Conceptual Density Functional Theory: Fundamentals, Implementation and Applications.