Stimulerend beleid
Geworteld in principes die door UNESCO worden onderschreven, beschouwt de VUB Open Science als een paradigma dat de toegang tot kennis democratiseert, de kwaliteit en reproduceerbaarheid van onderzoek verbetert en maatschappelijke betrokkenheid bevordert. Het benadrukt openheid in alle stadia van de onderzoekscyclus: van gegevensverzameling tot publicatie, verspreiding en evaluatie.
Open Science wordt aan de VUB opgevat als een breed, inclusief kader dat onder meer open toegang tot publicaties en gegevens, vroegtijdige uitwisseling van onderzoeksprotocollen, maatschappelijke betrokkenheid en open peer review omvat. Deze benadering sluit aan bij internationale principes en weerspiegelt het strategische streven van de universiteit om onderzoek verifieerbaar, herbruikbaar en maatschappelijk betrokken te maken.
Om onderzoekers te ondersteunen, heeft de VUB een stimulerend beleid, infrastructuur en begeleiding geïmplementeerd, variërend van standaard open access tot training, gemeenschapsinitiatieven en advies over goede publicatiepraktijken.
Open Acces publicaties
Open Access-publicaties staan centraal in het Open Science-beleid van de VUB. Via ons standaard Open Access-beleid stimuleert en faciliteert de VUB onbeperkte toegang tot wetenschappelijke publicaties, waardoor onderzoeksresultaten op grote schaal beschikbaar worden voor zowel academische als niet-academische doelgroepen. Onderzoekers worden ondersteund bij het kiezen tussen verschillende Open Access-routes, met duidelijke richtlijnen over naleving van financieringsvoorwaarden, auteursrechtbeheer en kwaliteitsborging. Deze toewijding zorgt ervoor dat door de overheid gefinancierd onderzoek voor iedereen toegankelijk is, wat de impact van citaten, kennisuitwisseling en maatschappelijk nut vergroot.
Open en FAIR
Open en FAIR Data-methoden worden actief gepromoot om de bruikbaarheid en transparantie van onderzoek te verbeteren. De VUB moedigt onderzoekers aan om hun gegevens vindbaar, toegankelijk, interoperabel en herbruikbaar (FAIR) te maken, zodat ze op een zinvolle manier kunnen worden gedeeld, geciteerd en als basis kunnen dienen voor verder onderzoek. Wij zijn van mening dat openheid hand in hand moet gaan met kwaliteit: gegevens moeten goed gedocumenteerd, correct geformatteerd en ethisch verantwoord zijn. Gevoelige en/of vertrouwelijke informatie moet zorgvuldig worden behandeld voordat deze wordt gedeeld, met ondersteuning van het onderzoekspersoneel van de universiteit. Door de FAIR-principes te promoten, draagt de VUB bij aan een strengere en efficiëntere wetenschap.
Onderzoekscommunicatie & Citizen Science
Onderzoekscommunicatie en burgerwetenschap zijn essentiële onderdelen van onze visie. De VUB is ervan overtuigd dat het toegankelijk maken van onderzoek voor een breder publiek de democratie, het onderwijs en de veerkracht van de samenleving versterkt. Via haar Research Outreach & Communication Office ondersteunt de universiteit onderzoekers bij het betrekken van het publiek van alle leeftijden en achtergronden, hetzij via evenementen, opleidingen, workshops, toegankelijke communicatie of participatief onderzoek. Het Citizen Science Contact Point helpt onderzoekers verder bij alle vormen en soorten participatief en co-creatief onderzoek, van ideeontwikkeling tot impactverspreiding. Door wederzijdse inspiratie tussen wetenschap en samenleving te bevorderen, zorgt de VUB ervoor dat onderzoek niet alleen informeert, maar ook de gemeenschappen betrekt die het dient.
Citizen Science Research Outreach & Communication op Intranet
Generatieve AI
Als onderdeel van de visie van de VUB wordt het gebruik van generatieve AI (GenAI) binnen onderzoek bevorderd. Elk gebruik van GenAI moet echter in overeenstemming zijn met de principes die zijn uiteengezet in de VUB-richtlijnen voor AI in onderzoek en het advies over gegevensbescherming. De VUB is van mening dat GenAI de efficiëntie en kwaliteit van onderzoek kan verbeteren. Daarom ondersteunt de VUB haar onderzoekers bij het gebruik van GenAI door middel van informatiepagina's, video's en workshops. Ten slotte is er ook een contactpunt voor vragen over generatieve AI in onderzoek. Deze algemene aanpak bevordert het verantwoord gebruik van GenAI in onderzoeksprocessen.