In het Braemgebouw van de VUB in Etterbeek werd op 11 februari de tentoonstelling ‘Zij Is Wetenschap’ geopend. De expo toont twintig vrouwelijke onderzoekers geportretteerd door fotografe Lieve Blancquaert. Het evenement werd druk bijgewoond; bezoekers wandelden tijdens de receptie met een drankje en hapje tussen de manshoge foto-afdrukken die verspreid in een vleugel van het Braemgebouw stonden opgesteld. “Elk van de twintig geportretteerden zet wetenschappelijke kennis om in daadwerkelijke verandering."
Bezoek de expo in het Braemgebouw en op verschillende andere locaties tot 6 maart.
Rector Jan Danckaert opende de avond met een korte toespraak waarin hij het belang van de tentoonstelling verwoordde. “’A picture is worth a thousand words’. Deze tentoonstelling van 20 portretten zegt dus meer dan 20.000 woorden.” Hij sprak zijn waardering uit voor de initiatiefnemers van de expo en voor de wetenschappers die zich lieten fotograferen: “Lof voor de deelnemende topwetenschappers en topmodellen – en ik weet dat sommigen getwijfeld hebben of ze dit wel zouden doen, maar als we het resultaat zien, dan was die twijfel niet nodig geweest.”
Fotografe Lieve Blancquaert
Wetenschappers zonder toeters en bellen
“Lieve Blancqaert heeft op indringende wijze de mens achter de wetenschapper in beeld gebracht.” Volgens de rector tonen de portretten waar wetenschap voor staat. Zonder toeters en bellen, bedachtzaam, reflecterend en authentiek. De twintig geportretteerden vertegenwoordigen uiteenlopende disciplines binnen de universiteit. “Elk van hen zet wetenschappelijke kennis om in daadwerkelijke verandering: door technologieën te ontwikkelen die onze manier van leven hertekenen, door te experimenteren met nieuwe behandelingen of door wetenschappelijk onderbouwde antwoorden te geven op complexe maatschappelijke vragen.”
De VUB-rector zag binnen de academische wereld de gendergelijkheid verbeteren, maar de ongelijkheid is volgens hem nog niet weggewerkt. “Aan het begin van hun academische loopbaan zijn vrouwen en mannen in evenwicht: de helft van de doctorandi is vrouw. Bij de postdocs blijven 40% vrouwen over. In het professorenkorps is nog 35% vrouw. Bij de gewone en buitengewone hoogleraren is dat nog 1 op 5.” Er is dus nog werk aan de winkel, niet alleen aan de VUB, maar ook in België, in Europa, en in alle andere landen. Hij eindigde met een oproep: “Laat ‘Zij Is Wetenschap’ een ode zijn aan alle vrouwelijke wetenschappers, bij ons en overal in de wereld.”
“Gendergelijkheid en wetenschap tout court staan vandaag opnieuw meer dan ooit onder druk”
VUB-rector Jan Danckaert
Het slotgedeelte van het programma bestond uit een gesprek met Lieve Blancquaert, immunoloog Karine Breckpot en politicoloog Karen Celis. Karine stelde dat gender niet de basis zou mogen zijn voor hoe we naar mensen kijken. “We moeten mensen zien als mensen en niet als gender. Dit moeten we onze kinderen van jongs af aan leren, hen laten denken in man-vrouw.” Ook over leiderschap was ze duidelijk. “Leiderschapskwaliteiten hangen af van het karakter, veel eerder dan van gender.”
Een gesprek met Lieve Blancquaert, politicoloog Karen Celis en immunoloog Karine Breckpot
Karen belichtte de maatschappelijke context van wetenschappelijk werk. “Problemen zien. Oplossingen bedenken. Daar gaat het om bij wetenschappers. Welke problemen je ziet en welke oplossingen je bedenkt, hangt af van het leven dat je leidt. Wat op zijn beurt wordt beïnvloed door je maatschappelijke positie, en dit wordt weer bepaald door of je man of vrouw bent.”
Ze wees erop dat het debat in de huidige tijd gevaarlijk relevant blijft. “Dat we het vandaag hebben over gendergelijkheid in wetenschap is belangrijk, omdat gendergelijkheid en wetenschap tout court vandaag opnieuw meer dan ooit onder druk staan.”
Blancquaert bekende tot slot dat ze persoonlijk teleurgesteld was in de evolutie van genderongelijkheid. “Ik had verwacht dat genderongelijkheid tijdens mijn leven zou verdwenen zou zijn en dat we elkaar als mens zouden zien. Nu heb ik die hoop niet meer. Dat is heel spijtig.”
De trap op
Na het gesprek kregen de twintig wetenschappers vijf minuten tijd van fotografe Lieve Blancquaert om naar de trap van het Braemgebouw te komen. “Anders komt het er niet van.” Daar op die treden werd ter afsluiting een groepsfoto gemaakt. Relaxed en lachend werden ze op de digitale plaat vastgelegd. Stiekem had één van hen zachtjes Spotify opgezet. “This is a man's world ...”
VUB Tomorrow: vrouwen in toponderzoek
Ook VUB Tomorrow – het digitaal magazine van de VUB dat dieper graaft en inspirerende verhalen vertelt over onderzoek dat onze toekomst vormgeeft – zet in de februari-special de schijnwerpers op VUB-vrouwen.
Niet alleen vrouwen die toponderzoek verrichten binnen hun vakgebied, maar ook vrouwen in beleid krijgen een plek. Zij zetelen in bestuursorganen, bepalen mee de richting van de universiteit en vormen zo het kader waarbinnen onderwijs en onderzoek tot stand komen.
Ook te zien in Mechelen en Vilvoorde
Om zoveel mogelijk mensen de kans te bieden de portretten te bewonderen, zal de integrale expo ook te zien zijn op de volgende locaties:
- Mechelen - Technopolis, Technologielaan 1 - van 16 tot en met 22 februari - vrije toegang
- Vilvoorde - in de maakwinkelstraat van het Asiat Park, ingang via Mechelsesteenweg 255 - van 16 februari tot en met 1 mei - vrije toegang
En in Halle, Jette en Oostende
Wanneer je een bezoek brengt aan de volgende locaties, kan je vanaf 3 maart een deel van de expo bekijken:
- Halle - VUB STEM-hub - voormalige AMAB-site, Zavelstraat 97. Enkel toegankelijk voor scholen.
- Jette - UZ Brussel en faculteit Geneeskunde en Farmacie - Laarbeeklaan 101/103. Vrije toegang.
- Oostende - VUB aan zee - Graaf De Smet de Naeyerlaan 4. Geen vrije toegang.