De 'wall of darkness' van de premier

'We kunnen een ticketje trekken zoals bij de beenhouwer en ons dan om de beurt eens interessant maken, zodat mensen denken dat we voor iemand opkomen", aldus cd&v-voorzitter Sammy Mahdi in zijn maandelijkse optreden als zondagse studiogast bij VTM Nieuws.

Lees hier het originele artikel in De Morgen

Hij sprak met de gezaghebbende stem van iemand die zijn nummertje al een paar dagen stevig vast heeft. Overal etaleerde hij zijn verantwoordelijkheidszin door concullega Conner Rousseau (Vooruit) te verwijten dat die het voetlicht opzocht ten koste van een begrotingsakkoord. En hij lijkt nog niet klaar met zich níét te profileren. Mag het iets meer zijn? Aan ironie had Sammy alvast niet op een ons gekeken.

Ziedaar het gevaar van politieke beeldtaal: je zoekt een beeld dat de anderen ontmaskert en blijkt er zelf op te staan. Al helemaal omdat Mahdi pas net van kant is gewisseld. Een maand geleden zwaaide hij in dezelfde VTM-studio nog met voorstellen en veto's, onder meer tegen ingrepen in de salariswagens, terwijl Rousseau de staatsman speelde. Maar in dat laatste register bestaat maar één grootmeester: de premier. De beeldenbank van Bart De Wever is bodemloos. 

"Hoe groot het gat in de begroting ook wordt, op metaforen bespaart de premier nooit"

Vorige week zaten we volgens hem niet enkel in blessuretijd, we riskeerden amputatie door een steeds zwaarder geïnfecteerde wonde, en zaten op een kruidvat waarop met lucifers wordt gespeeld.

De beelden wisselen, de rolverdeling niet. Hij beseft hoe weinig tijd rest, zij talmen. Hij ontsmet, zij ontwijken. Hij waarschuwt voor de explosie, zij flirten met het vuur.

Kennelijk was dat allemaal nog niet dramatisch genoeg, want de premier zag ook nog een 'wall of darkness' opdoemen. Ongetwijfeld de origineelste politieke metafoor sinds lang, en de mysterieuste. Maar liefhebbers van de ring van Möbius zouden het beeld wel herkennen, voegde de premier eraan toe.

Uw dienaar, altijd bereid zijner en uwer belezenheid bij te spijkeren, ging op onderzoek en ontdekte dat ook deze verwijzing meer zegt over De Wevers eigen beleid dan hij zelf wellicht vermoedt.

The Wall of Darkness is een kortverhaal van Arthur C. Clarke uit 1949: een ondoordringbare muur verbergt een onbekende, beangstigende wereld. Een man die de dreiging durft te trotseren laat een immense trap bouwen, klimt na jaren werk naar boven en trekt vastberaden de duisternis in. Tot daar past het naadloos in het narratief van de dappere redder in nood die in de Zestien resideert.

De afloop zal hij ons misschien niet meteen verklappen. In een poging de andere kant van de muur te bereiken herkent onze held het landschap: hij staat opnieuw waar hij vertrok. En daar komt de Möbiusband op de proppen, een gedraaide strook waarvan de schijnbaar verschillende kanten één oppervlak vormen. Wie over die band zonder begin of einde loopt, heeft het gevoel een lange weg af te leggen maar herhaalt eindeloos dezelfde route.

Je kunt er een metafoor in zien voor de methode van De Wever: een nieuwe nota, een nieuwe noodkreet, een nieuwe deadline, in de hoop dat de ernst van de toestand zijn partners over hun bezwaren tilt. Maar met grotendeels dezelfde voorstellen stuit hij keer op keer op dezelfde veto's.

Toch zal hij net als onze held de bovenkant wel bereiken, in de vorm van een begrotingsakkoord, en ons voorbij het onmiddellijke gevaar brengen. Alleen blijft het landschap aan de overkant verdacht vertrouwd, omdat zijn regering steeds een aantal fundamentele mechanismen intact laat die weer nieuwe begrotingsgaten slaan.

Niet dat deze regering niets heeft hervormd dat een positieve impact heeft op ons staatshuishouden, maar de belangrijkste werf ligt grotendeels braak, hoewel alle partijen er in de campagne dé prioriteit van maakten: een échte lastenverlaging op arbeid.

Hoge lasten op arbeid remmen de economie. Dus compenseert ook deze regering met fiscaal vertroetelde wagens, cheques en bijbaantjes. Die hollen de belastingbasis uit. Dat bezwaart de begroting, waardoor het geld ontbreekt om de lasten te verlagen. Dus blijven die hoog en sleept de regering zich van de ene saneringsronde naar de volgende.

Welkom op de Belgische Möbiusband. Wij rijden er rondjes op in een salariswagen, geleaset door een managementvennootschap met een flexi-jobber achter het stuur en maaltijdcheques in het handschoenkastje. En intussen trekken partijvoorzitters ticketjes bij de beenhouwer.