Politicoloog Dave Sinardet laat in zijn tweewekelijkse column in De Morgen zijn licht schijnen op de kwestie rond de dertien studenten uit Gaza. Zij konden met een beurs aan Belgische universiteiten studeren, maar worden voorlopig niet geëvacueerd.
Van over de Middellandse Zee glijdt een vliegtuig de schemering binnen, naar een landingsbaan die al oplicht in het donker. Achter de raampjes zitten Palestijnse studenten met bagage die zich niet in kilo's laat wegen. Een dag eerder zaten ze nog vast in Gaza. Dan Kerem Shalom door, de Jordaanse grens, een nacht in Amman. Op weg naar auditoria en bibliotheken. Van het puin naar de pupiter.
In de protocollaire ruimte van de luchthaven wacht hen een ongewoon ontvangstcomité. De vicepremier en minister van Buitenlandse Zaken zegt geraakt te zijn door hun glimlach "na het drama van de oorlog, de doden en de bombardementen". Aan zijn zijde verklaart de minister voor Wetenschapsbeleid zoveel mogelijk studenten naar hier te willen halen, "zodat ze hun kennis kunnen verdiepen en later opnieuw een plek krijgen in een heropgebouwd Gaza".
U raadt het al: deze hartverwarmende scène speelt zich niet af op Zaventem. Dertien Palestijnse studenten, geselecteerd door onze universiteiten, mogen België voorlopig niet binnen. Buitenlandminister Maxime Prévot krijgt ze niet eens door de ministerraad geloodst. Het tafereel dat ik beschreef lijkt zelfs zo onwerkelijk dat het enkel kan ontspruiten aan de koortsige verbeelding van een linkiewinkie op een overdosis wereldverbetering. Toch gebeurde het precies zo, enkele maanden geleden.
Welke progressieve heilstaat organiseerde dit dan, vraagt u zich nu af? Het Spanje van Pedro Sánchez? Een Scandinavisch paradijs waar grenswachters regenboogbuttons dragen? Mis. Het was Rome. Jawel, in het Italië van Giorgia Meloni. De radicaal-rechtse premier die harde grenzen tot handelsmerk verhief, een streng migratiebeleid bepleit en niet bepaald met Palestijnse vlaggen staat te zwaaien.
Toch wachtte uitgerekend haar regering niet eens tot Palestijnse studenten op eigen kracht Italië bereikten. Ze haalde hen actief uit Gaza. Italië regelde visa en vluchten, zette diplomaten in en bedingde doorgangen. Ministers gingen zelfs naar Amman. Een complex proces, volgens vicepremier Antonio Tajani, maar inmiddels zijn zo 229 Palestijnse studenten uit Gaza geëvacueerd. Meloni beriep zich er in het parlement zelfs op dat Italië het eerste land was met zulke "universitaire corridors".
"Dertien studenten weren oogt snel streng wanneer illegale migratie daadwerkelijk beheersen veel weerbarstiger blijkt"
Als radicaal-rechts Italië hiermee op de foto wil, wat zegt het dan over onze 'gematigde' regering dat ze niet eens akkoord raakt over dertien visa? Misschien had Bart De Wever zich hierover eens kunnen informeren bij zijn grande amica Meloni, zoals hij haar vorige week bij zijn staatsbezoek in Rome noemde. Bijvoorbeeld over hoe je tegelijk illegale migratie bestrijdt en legale migratie controleert.
Want veel gecontroleerder dan deze studenten kan migratie niet worden: geselecteerd door universiteiten, gescreend door de overheid, met bekende identiteit, bestemming en verblijfsreden. Bovendien moeten ze met hun opgedane kennis later Gaza helpen heropbouwen, wat toekomstige migratie net kan afremmen.
Maar uitgerekend daar trekt onze eigen would-be Meloni, migratieminister Anneleen Van Bossuyt, de slagboom naar beneden. Waar haar Italiaanse voorbeeld bouwers van een toekomstig Palestina ziet, hoort zij al het domino-effect van een nieuwe migratiestroom ratelen.
Hun doorslaggevende verschil met andere buitenlandse studenten laat zich moeilijk negeren: ze komen uit Gaza. Over de vele anderen die jaarlijks naar onze universiteiten komen, horen we zelden dominostenen vallen. De pro-Israëlische profileringsdrift valt hier mooi samen met die rond migratiestrengheid.
Vooral dat tweede signaal kan Van Bossuyt gebruiken: dertien studenten weren oogt snel streng wanneer illegale migratie daadwerkelijk beheersen veel weerbarstiger blijkt. De MR-burgemeester van Schaarbeek klaagde gisteren nog dat amper 8 procent van de daar opgepakte mensen zonder papieren werd vastgehouden met het oog op terugkeer. Eerder meldde procureur Julien Moinil al voor heel Brussel: 7.000 opgepakt, 90 procent weer vrij, in een gewest dat kreunt onder drugsgeweld.
Zo krijgt België een migratiebeleid binnenstebuiten: spierballen aan de legale voordeur, machteloosheid aan de illegale achterdeur. Terwijl ook rechtse stemmen al jaren erkennen dat geloofwaardige legale routes illegale migratie net kunnen afremmen. Wie de veilige weg verspert, duwt mensen alleen maar verder richting sluiproutes.
Volgende week vullen onze aula's zich weer met stappen en stemmen. Aan mijn universiteit blijft alvast één plaats leeg. Elders in het land nog twaalf. Dertien studenten overleefden de bommen van Gaza om in België slachtoffer te worden van partijpolitieke borstklopperij.