De Covidperiode heeft een enorme impact gehad op leerlingen in de basis- en middelbare scholen. VUB-onderzoek door masterstudente Rayyan Helawi van de afstudeerrichting Agogische Wetenschappen, werpt nu een licht op de gevolgen van de Covid-maatregelen voor OKAN-leerlingen (OKAN is het Onthaalonderwijs voor anderstalige kinderen). Tijdens Covid-pandemie volgden een lockdown, afstandsonderwijs en deeltijds of alternerend afstandsonderwijs elkaar op. Het onderzoek van Helawi slaat op het het schooljaar 2019-2020. Het geeft aan dat voor een deel van de OKAN-leerlingen de Covid-jaren simpelweg verloren jaren waren. Over het algemeen daalde het welbevinden bij het meest kwetsbare deel van de OKAN-leerlingen tussen 12 en 18 jaar sterk, daar waar de onthaalklassen pre-Covid onverhoopt goede resultaten opleverden.
Nieuwkomers kunnen een schooljaar lang een leerprogramma op maat volgen, gefocust op het Nederlands. Naast taallessen is er veel aandacht voor de sociale integratie in de school en voor het bijspijkeren van de parate kennis voor de algemene vakken waar dat nodig blijkt. Helawi onderzocht in hoeverre het wegvallen van de fysieke lessen impact had op het welbevinden van de betrokken leerlingen. Ze kreeg medewerking van niet minder dan 30 Vlaamse en Brusselse scholen die het OKAN-programma aanbieden. In totaal namen 81 OKAN-leerlingen deel aan de bevraging. De bevraging werd in de school ingevuld tijdens de lesuren.
Uit de bevraging bleek dat bijna 30 procent van de leerlingen zich pre-Covid beduidend beter voelde dan tijdens de lockdown en dat de sociale omgang voor een kwart onder hen op een ondermaats niveau belandde. “Waar voor de crisis 57,3% van de leerlingen zich nog relatief goed in hun vel voelden, daalde dat percentage tijdens Covid naar een povere 32,1 procent, terwijl het aantal leerlingen dat zich uitgesproken slecht voelde steeg tot 35,9 procent”, zegt Professor Tom Vanwing, promotor van de thesis, die begeleid werd door Professor Wolfgang Jacquet. “Een gelijkaardige groeiende groep mensen zag zijn sociale relaties verwateren en zag ook zijn fysieke welbevinden serieus achteruitboeren. Ze zagen hun eigenwaarde dalen en slaagden er ook veel minder in om hun dagdagelijkse problemen op te lossen.”
De studenten misten vooral het contact met de leerkrachten, het gemis had veel minder te maken met de relatie met hun familie, die ze tijdens de lockdown meer zagen.
Volgens de onderzoeker is de respons op de speciale OKAN-leerprogramma’s bijzonder goed, maar vraagt het introduceren van een digitaal aanbod extra aandacht, zeker voor wat betreft het sociale contact en het contact met leerkrachten, dat essentieel is voor de vooruitgang van de OKAN-leerlingen.
“Voor sommige leerlingen zijn de Covid-jaren een verloren periode geweest”, stelt Vanwing. “Misschien moet de overheid overwegen om het programma voor die groep met een jaar te verlengen.”
Naar aanleiding van haar masterthesis wordt een wetenschappelijke publicatie voorbereid op basis van het onderzoek van Rayyan Helawi onder de titel The impact of distance learning on the well-being of newcomers in a full-time reception program during the Covid-19 lockdown in Flanders and Brussels.