Wat staat ons te wachten in 2026 – en vooral: waarom? Die vraag staat centraal in ‘De Vooruitblik’, een initiatief van Universiteit van Vlaanderen, de vijf Vlaamse universiteiten, uitgeverij Pelckmans en VRT.
In dit project geven elf VUB-onderzoekers, samen met collega’s van andere universiteiten, inzicht in de thema’s die het publieke debat in 2026 zullen bepalen. Geen voorspellingen, maar scherpe analyses over welke grote kwesties die op ons afkomen, waarom ze juist nu zo urgent zijn en hoe de wereldorde eruitziet waarin deze uitdagingen spelen.
De antwoorden verschijnen in verschillende vormen: een boek, een reeks videopodcasts en een radioprogramma. Soms krijg je een terugblik die toont hoe we hier zijn beland, soms een verrassende eyeopener vol feiten en inzichten.
Op 25 januari vindt in Mechelen een gespreksvoormiddag plaats naar aanleiding van het boek en de videopodcasts. Sprekers zijn Erika Vlieghe (infectioloog), Alexander Mattelaer (defensiespecialist), Catherine Van de Heyning (jurist) en Andres Algaba (econoom). Inschrijven kan hier.
VUB’ers in het boek en de podcast
Andres Algaba
Andres Algaba
datawetenschapper
Is het erg dat AI dit jaar slimmer wordt dan wij?
AI-computerprogramma's kunnen zichzelf trainen en worden dus slimmer en slimmer. Op een dag ook slimmer dan de slimste mens ter wereld. En die dag zou weleens in 2026 kunnen liggen. Wat dan? Zal de wereld vanaf dan nog hetzelfde zijn?
Sebastiaan Engelborghs
neuroloog
Hoe zorg je ervoor dat je geen dementie krijgt?
In 2026 zullen er in Vlaanderen voor het eerst meer 67-plussers zijn dan jongeren onder de 18. En hoe ouder je bent, hoe meer kans op dementie: ongeveer 10 % van de 67-plussers heeft dementie, en ongeveer 20 % van de 80-plussers. Maar een groot deel van de dementie-gevallen kunnen voorkomen worden.
Beluister hier de podcast met Sebastiaan Engelborghs op VRT Max.
Sebastiaan Engelborghs
Seppe Lampe
Seppe Lampe
klimaatwetenschapper
Hoe overleven we in een wereld waar de warmte steeds meer blijft hangen?
Een halve eeuw geleden kreunde het land onder een lange hete zomer. Sindsdien zijn hittegolven en extreem hoge temperaturen geen uitzonderingen meer. Dat is zweten en puffen, maar meestal nog min of meer leefbaar. Erger wordt het als de warmte blijft hangen omdat er een hittekoepel ontstaat. Hoe houden we dat draaglijk? Samen met VUB’er, ingenieur Bert Belmans ook in de videopodcast.
Beluister hier de podcast met Seppe Lampe en Bert Belmans op VRT Max.
VUB’ers in de videopodcast
Elisabeth De Waele
Elisabeth De Waele
klinische nutritie
Eten we dit jaar weer vet zonder schuldgevoel?
Jarenlang werd vet gezien als de vijand: de sluipmoordenaar in onze aderen, de reden dat we alles ‘light’ wilden. Magere melk, magere yoghurt, vetvrije chips... alsof vet het kwaad zelf was. Maar in 2026 klinkt er iets nieuws uit de laboratoria en universiteiten: vet is terug. En niet alleen de zogenaamde “gezonde vetten”, maar álle vetten, van cholesterol tot verzadigde en onverzadigde vetzuren. Want alle vetten lijken een rol te spelen in hoe gezond en scherp ons brein blijft. Samen met Jerome Hendriks (immunoloog) - UHasselt
Beluister binnenkort de podcast met Elisabeth De Waele op VRT Max.
Gustaaf Cornelis
wetenschapsfilosoof
Zal paus Leo XIV een scheuring van de kerk tegenhouden?
Gaat de katholieke kerk in 2026 scheuren? Nee. Tenminste, als paus Leo XIV zijn werk goed doet. Niet simpel, want sommigen willen méér rechten voor onder meer vrouwen of holebi’s. Anderen vinden dat het zo al wel méér dan genoeg is. Samen met Hans Geybels (theologie) - KU Leuven
Gustaaf Cornelis
David Bassens
David Bassens
economisch geograaf
Waarom verhuist Mickey Mouse naar het Midden-Oosten?
Na Ferrari World en een indoor Warner Bros-pretpark bouwt Abu Dhabi nu ook een eigen Disneyland. Op die manier hoopt het emiraat meer toeristen te lokken. Maar wat is de meerwaarde voor zo’n rijke oliestaat? Staat het summum van de westerse popcultuur niet lijnrecht tegenover de normen en waarden binnen hun eigen traditie? Samen met Arie Stoffelen (geograaf) - KU Leuven
Ine van Zeeland
communicatiewetenschapper
Zeggen we dit jaar allemaal ons Spotify-abonnement op?
Spotify staat al enige tijd onder druk. In de zomer van 2025 hebben heel wat artiesten hun muziek van het platform gehaald omdat ze nauwelijks opbrengsten halen uit de vele streams. Maar ook omdat ze ethische vragen stellen bij de militaire investeringen van Spotify-CEO Daniel Ek. En dus de vraag: als het zo verder gaat, gaat Spotify dan in 2026 ten onder? Samen met Edith Van Dyck (musicoloog) - UGent
Beluister binnenkort de podcast met Ine van Zeeland op VRT Max.
Alexander Mattelaer
politiek Wetenschapper
Krijgen we dit jaar een echt Europees leger?
Sinds 1950 wordt er in Europa gedacht aan een Europees leger. De uniformen waren ooit al ontworpen, maar toch ging het niet door. Wordt de dreiging van buitenaf nu zo groot dat het er dit jaar wél van zal komen? Samen met Hendrik Vos (politiek wetenschapper) - UGent
Beluister hier de podcast met Alexander Mattelaer op VRT Max.
Dirk Devroey
huisartsprofessor
Eet je gezonder als je je DNA laat testen?
Vergeet de voedingsdriehoek! Of toch een beetje. Want niet alles is voor iedereen gezond. Personalized nutrition wordt een ding. Maar dat wil nog niet zeggen dat je daarvoor je DNA moet laten uitlezen. Samen met Ann Meulemans (biomedisch wetenschapper) - KU Leuven
Dirk Devroey
Ann Nowé
Ann Nowé
computerwetenschapper
Mag je nog foto’s van je kinderen online zetten?
De eerste generatie mensen van wie hun hele leven, vanaf hun geboorte, online staat, wordt nu volwassen. Door nieuwe AI-technologieën met gezichtsherkenning zijn soms ook álle foto's online terug te vinden, mét naam en toenaam. Mag je nog aan sharenting doen, foto's van je kinderen op het internet zetten? Hoe kan je verstandig baby- (en andere) foto's delen in een wereld waar het recht op vergeten worden niet meer bestaat? Samen met Michel Walrave (communicatiewetenschapper) - UAntwerpen
Blik je mee vooruit?
Haal het boek in de boekhandel, beluister de podcasts, of stem af op Radio 1 (elke weekdag van 5 januari tot 16 januari, van 18.20u tot 19.00u).
Nog meer honger naar wetenschappelijke duiding? Duik dan het rijke archief in van Universiteit van Vlaanderen voor antwoorden op honderden vragen.