De markante VUB-filosoof en het historisch icoon Leopold Flam heeft een lemma gekregen in het Nationaal Biografisch Woordenboek. Het stuk komt uit de pen van professor emeritus Willem Elias. Het is een eerbetoon aan een denker die de Vlaamse filosofie en het vrijzinnig humanisme mee vormgaf. Deze 26e editie van het Nationaal Biografisch Woordenboek is mogelijk de laatste in gedrukte vorm.
Leopold Flam (1912–1995) werd geboren in Antwerpen in een Joods gezin en groeide op in armoede. Hij begon zijn loopbaan als autodidact en studeerde uiteindelijk wijsbegeerte en geschiedenis aan de Rijksuniversiteit Gent. Tijdens de Tweede Wereldoorlog belandde hij in het verzet en bracht meer dan een jaar door in gevangenschap, onder meer in Buchenwald. Na de oorlog werd hij leraar en later rijksinspecteur geschiedenis, waarbij hij vernieuwende ideeën over geschiedenisonderwijs introduceerde.
In 1956 kreeg Flam een deeltijdse aanstelling aan de Université Libre de Bruxelles, en vanaf 1969, bij de oprichting van de autonome VUB, werd hij gewoon hoogleraar. Hij bouwde de afdeling Wijsbegeerte aan de VUB mee uit en stond aan de wieg van de opleiding Moraalwetenschappen. Flam was een vrijdenker, een polemist en een productief auteur: hij publiceerde tientallen boeken en honderden artikelen over filosofie, ethiek en vrijzinnigheid. Zijn werk werd gekenmerkt door een historische benadering van de filosofie en een existentiële inslag, met invloeden van Hegel, Nietzsche en Sartre. Hij bleef tot zijn emeritaat in 1982 een spraakmakende, maar inspirerende figuur.
Willem Elias, emeritus-hoogleraar aan de VUB, is kunstfilosoof en cultuurhistoricus. Hij publiceerde zelf uitgebreid over Leopold Flam en het vrijzinnig humanisme. Met het lemma in het Nationaal Biografisch Woordenboek zet Elias Flam opnieuw in de schijnwerpers als een denker die niet alleen academisch, maar ook maatschappelijk een stempel drukte op Vlaanderen.
Het Nationaal Biografisch Woordenboek is een prestigieuze reeks waarin biografieën van belangrijke Belgische figuren worden opgenomen. Sinds 1964 verschenen er 26 edities, uitgegeven door de Koninklijke Vlaamse Academie van België voor Wetenschappen en Kunsten. Het lemma over Flam verschijnt in een editie die mogelijk de laatste gedrukte versie zal zijn, nu de reeks verdergaat in digitale vorm.
Nationaal Biografisch Woordenboek