“Ik wil het immuunsysteem zo sturen dat we kanker gericht en zonder nevenwerkingen kunnen behandelen”
Karine Breckpot
Immunologe en professor Biomedische Wetenschappen
“Al vroeg raakte ik gefascineerd door de werking van het menselijk lichaam en door ziektes zoals kanker. De experimenten van inspirerende leerkrachten biologie en chemie in het middelbaar onderwijs maakten wetenschap tastbaar en spannend. Toen ik informatie zocht aan de VUB, dacht ik aanvankelijk aan biologie. Dankzij de enthousiaste uitleg van toenmalig assistent Filip Braet ontdekte ik biomedische wetenschappen, een opleiding die onderzoekt hoe ons lichaam werkt bij gezondheid en ziekte. Mijn buikgevoel gaf de doorslag: dit was mijn richting.
Mijn onderzoeksdomein - de immunologie - is een rechtstreeks gevolg van de colleges van professor emeritus Ben Van Camp. Daar ontdekte ik hoe krachtig ons immuunsysteem ons kan beschermen. Onder zijn vleugels zette ik ook mijn eerste stappen in het kankeronderzoek. Toen ik de immunologische component miste, schoof mijn focus naar de kankerimmuuntherapie onder begeleiding van professor emeritus Kris Thielemans. Ondertussen doceer ik ook zelf.
Binnen de immuuntherapie werk ik met verschillende biotechnologische hulpmiddelen om het immuunsysteem doelgericht tegen kanker in te zetten: therapeutische vaccinatie, immuuncheckpointblokkade en T-celtherapie. Wat deze projecten verbindt, is dat we geavanceerde technologieën gebruiken - zoals virale vectoren, RNA en nanobodies - om immuuncellen te modificeren. Zo kunnen ze kankercellen beter herkennen en vernietigen, zowel in het labo als rechtstreeks in proefdieren en later bij de patient.
“Ik wil dat nieuwe technologieën niet in het labo blijven, maar hun weg vinden naar de kliniek, zodat onderzoek tastbare hoop wordt”
Wat mij drijft, is het idee dat het eigen immuunsysteem van een patiënt een krachtige bondgenoot kan zijn tegen kanker. Ik wil dat nieuwe technologieën niet in het labo blijven, maar hun weg vinden naar de kliniek, zodat onderzoek tastbare hoop wordt, met betere overlevingskansen.
Een bepalend moment was mijn betrokkenheid, aan het einde van mijn doctoraat, bij de ontwikkeling van een dendritische-celtherapie, een behandeling met gespecialiseerde immuuncellen tegen kanker. We konden deze therapie toepassen bij patiënten met huidkanker; voor sommigen betekende dit letterlijk het verschil tussen leven en dood. Dit besef - dat wetenschappelijk onderzoek directe maatschappelijke impact kan hebben - heeft mijn verdere loopbaan richting gegeven. Sindsdien ontwikkelde ik technologieën om specifieke immuuncellen via lentivirale vectoren - virussen die genetische informatie kunnen overbrengen - te modificeren. In samenwerking met Esobiotec wordt die aanpak nu gebruikt om T-cellen, de ‘huurmoordenaars’ van ons immuunsysteem, rechtstreeks in de patiënt te activeren tegen kanker. Recente resultaten bij bloedkanker zijn veelbelovend.
Daarnaast gebruiken we onze expertise in mRNA-technologie, bekend van de COVID-19-vaccins, om samen met collega’s in Gent een vaccin te ontwikkelen tegen antibioticaresistentie. Ook dat traject mondt uit in klinische studies.
Mijn grootste drijfveer blijft de impact voor patiënten. Maar mijn rol in het opleiden van jonge mensen motiveert mij even sterk. Bachelor-, master- en doctoraatsstudenten begeleiden tot kritische, integere en geëngageerde wetenschappers is net zo waardevol als een klinische doorbraak. Zij zijn de motor van het onderzoek van morgen.
Onderweg heb ik veel te danken aan mentoren en collega’s, maar ook aan mijn ouders, zus, vrienden en partner. Hun perspectief, vragen en onvoorwaardelijke steun houden me scherp en herinneren me eraan hoe belangrijk het is om in mijn eigen team een veilige ruimte te creëren waarin iedereen zijn of haar ambities kan nastreven.”
BIO
Immunologe Karine Breckpot is professor Biomedische Wetenschappen. Ze leidt een internationaal erkend onderzoeksprogramma rond kankerimmuuntherapie en ontwikkelt innovatieve strategieën - waaronder mRNA-, lentivirale vector- en nanobody-technologieën - om het immuunsysteem kankercellen gerichter te laten herkennen en bestrijden.
In een snel veranderende wereld is onafhankelijke, wetenschappelijk onderbouwde duiding onmisbaar. Karine staat journalisten en redacties te woord met heldere analyse en context bij actuele thema’s, binnen haar expertise.
Zij is wetenschap. Jij maakt het mogelijk.
Deze campagne is meer dan een eerbetoon. Het is een uitnodiging om stil te staan bij de rol van vrouwelijke wetenschappers en bij de obstakels die zij nog steeds moeten overwinnen om hun talent volledig te kunnen inzetten. Maar zichtbaarheid alleen is niet genoeg. Vrouwen zijn in onderzoek nog steeds ondervertegenwoordigd, krijgen minder kansen en ervaren vaker drempels in hun academische carrière.
Met jouw gift help je vrouwelijke onderzoekers om hun werk verder te zetten, nieuwe inzichten te ontwikkelen en oplossingen te vinden voor de uitdagingen van morgen.
