Drie jaar geleden begon Sebastiaan Vanseuningen zonder al te veel verwachtingen aan zijn studies Politieke Wetenschappen aan de VUB. Vandaag, op zijn 21ste, staat hij aan het hoofd van de Studentenraad. “Ik ontdekte hier een gemeenschap waarin ik me welkom voel en mezelf kan zijn. Daar wil ik nu iets aan teruggeven.” Als nieuwe voorzitter wil hij studenten dichter bij het beleid brengen.
Wie Sebastiaan zoekt, komt hem waarschijnlijk ergens op de campus tegen. In de les, bij de Studentenraad of bij zijn facultaire kring KEPS. Voor een drankje met vrienden trekt hij graag naar Pilar, studeren doet hij in het LIC of de STOA. En soms volstaat een wandeling over de campus om het hoofd leeg te maken.
Die betrokkenheid bij het studentenleven begon niet aan de VUB. In het middelbaar zat hij al in de leerlingenraad. “Ik vind het fijn om mee vorm te geven aan de omgeving waarvan ik deel uitmaak. De afgelopen jaren heb ik gemerkt dat hoe meer je in het studentenleven steekt, hoe meer je eruit haalt. Voor mij gaat dat vooral over dat gevoel van gemeenschap.”
“Hoe meer je in het studentenleven steekt, hoe meer je eruit haalt”
Toen Sebastiaan drie jaar geleden aan de VUB begon, verwachtte hij vooral te komen studeren. Dat liep anders. “Ik had niet bijzonder veel verwachtingen van het studentenleven. Maar ik merkte al snel dat de VUB meer is dan lessen volgen. Je groeit hier ook als persoon.” Vooral de mensen maken voor hem het verschil. “Brussel is een geweldige stad en natuurlijk hebben we onze campus en infrastructuur. Maar uiteindelijk zijn het voor mij de mensen die de VUB uniek maken. Ik heb me hier altijd welkom gevoeld. Je krijgt het gevoel dat iedereen hier kan zijn wie die is.”
Ook de campus zelf helpt daarbij. Studenten studeren, eten, sporten en feesten er op dezelfde plek en komen elkaar voortdurend tegen. “Aan andere universiteiten zit alles soms verspreid over een hele stad. Hier ontstaat sneller een soort VUB-bubbel. Voor veel studenten voelt die warm en veilig.”
Meteen voorzitter
Sebastiaan begint niet alleen aan zijn eerste jaar als voorzitter, maar ook aan zijn eerste echte jaar als lid van de Studentenraad. De stap naar het voorzitterschap was dan ook niet vanzelfsprekend. “Ik was aanvankelijk wat terughoudend. Maar ik ben gaan terugkijken naar mijn ervaringen in de leerlingenraad en het verenigingsleven. Ik wist hoeveel voldoening ik uit engagement haal. En die VUB-community is voor mij heel belangrijk. Ik wilde daar graag verder aan meebouwen.”
Als voorzitter ziet hij zichzelf niet als iemand die in zijn eentje de koers bepaalt. Eerder als iemand die ervoor zorgt dat de raad goed werkt en de leden ondersteunt. Daarbij werkt hij nauw samen met ondervoorzitter Aube Bouwen. “Ik ben voorzitter, maar de raad is één geheel. We doen dit samen.”
De Studentenraad vertegenwoordigt studenten onder meer in de Universiteitsraad en Onderwijsraad. Daarnaast werken leden rond specifieke thema’s en in verschillende comités. Voor Sebastiaan dienen al die structuren uiteindelijk één doel: ervoor zorgen dat de stem van studenten mee aan tafel zit.
Sebastiaan tijdens de Academische Openingsceremonie van de VUB
De brug tussen student en beleid
Die brug tussen studenten en beleid wordt volgens Sebastiaan dit academiejaar extra belangrijk. De besparingen in het hoger onderwijs zullen zowel de universiteit als haar studenten raken. De onzekerheid daarover merkt hij vandaag al, bijvoorbeeld bij vrienden die afhankelijk zijn van een studiebeurs. “Veel studenten voelen de gevolgen van beslissingen in hun dagelijkse leven, terwijl het beleid zelf vaak ver weg en onzichtbaar lijkt. De Studentenraad kan daar een belangrijke rol spelen.”
Dat betekent volgens hem meer dan reageren wanneer er een beslissing valt. De raad moet signalen uit verschillende faculteiten verzamelen, maatregelen kritisch opvolgen en voldoende kennis opbouwen om als geloofwaardige gesprekspartner aan tafel te zitten. “We moeten ervoor zorgen dat wat bij studenten leeft ook bij het beleid terechtkomt.”
Maar die brug loopt in twee richtingen. Ook de Studentenraad zelf staat voor veel studenten nog ver van hun leefwereld. Sebastiaan merkt dat engagement in het studenten- en verenigingsleven de afgelopen jaren minder vanzelfsprekend is geworden. “Sommige studenten denken dat de Studentenraad iets buiten hun wereld is. Terwijl wij ook gewoon studenten zijn. Je komt ons evengoed tegen in de aula.”
Precies daarom wil hij de drempel verlagen. Niet alleen de stemmen horen van studenten die sowieso al geëngageerd zijn, maar ook van wie geen lid is van een vereniging, niet naar vergaderingen komt of weinig aansluiting voelt bij het klassieke studentenleven.
Tegelijk blijft de campus voor Sebastiaan een belangrijke plek om die verbondenheid te creëren. Ook al kun je vandaag veel van thuis uit studeren, samenwerken en vergaderen, sommige dingen laten zich moeilijk digitaliseren. “Dat gemeenschapsgevoel kun je eigenlijk alleen echt beleven als je hier bent. Je komt naar de les, ontmoet nieuwe mensen en maakt vrienden. Zo ontstaat verbondenheid. En net dat maakt je studententijd speciaal.”
Kritisch denken stopt niet bij AI
Dat studenten de universiteit mee vormgeven, gaat voor Sebastiaan niet alleen over vertegenwoordiging. Ook over het onderwijs zelf mogen ze kritisch nadenken. AI maakt die discussie vandaag extra zichtbaar. Zelf gebruikt hij het geregeld als hulpmiddel bij het studeren, bijvoorbeeld om leerstof op een andere manier te laten uitleggen. Maar voor hem gaat de vraag verder dan wanneer studenten AI wel of niet mogen gebruiken. “We moeten leren beoordelen wanneer AI ons vooruithelpt, wanneer het onzin verkoopt en wanneer we het beter niet gebruiken.”
“We moeten weten wanneer AI helpt, wanneer het fout zit en wanneer we het beter niet gebruiken”
Kennis blijft daarbij noodzakelijk. Maar ze kunnen reproduceren mag volgens hem niet het eindpunt van een universitaire opleiding zijn. “Ik wil als student meer kunnen dan op een examen vertellen wat een professor mij heeft verteld. Ik wil die kennis gebruiken bij een probleem dat niet in de cursus stond.”
Dat vraagt volgens Sebastiaan ook om kritisch naar opdrachten en evaluaties te kijken. Waarom studenten bijvoorbeeld niet een antwoord van AI laten ontleden, bronnen laten controleren of verborgen aannames laten blootleggen? Basiskennis toetsen blijft belangrijk, maar daarna moet ook de vraag komen wat studenten met die kennis kunnen. “Een antwoord reproduceren is één ding. Aantonen waarom het deugt, vraagt aanzienlijk meer.”
Voor Sebastiaan raakt dat aan iets wat diep in het DNA van de VUB zit: Vrij Onderzoek. Wie studenten leert om vanzelfsprekendheden in vraag te stellen, moet hen ook de ruimte geven om kritisch naar de universiteit zelf te kijken. “Een universiteit die studenten vraagt alles in vraag te stellen, moet verdragen dat ze ook haar examens in vraag stellen.”
Daar komt hij uiteindelijk opnieuw uit bij dezelfde ambitie. Studenten moeten niet alleen aan de VUB studeren, maar er ook echt deel van kunnen uitmaken. Dat zit in de mensen die je er ontmoet en het gevoel dat je ergens bij hoort. Maar ook in de ruimte die je krijgt om je stem te laten horen, vragen te stellen en mee te denken over hoe het beter kan.
Voor Sebastiaan is dat waar zijn voorzitterschap om draait: mee bouwen aan een universiteit waar studenten zich thuis voelen én die ze kritisch mee vorm kunnen geven.
Lees meer over de VUB Studentenraad en hoe je zelf je stem kunt laten horen.