Hoe leg je aan 2.000 gezonde kinderen uit wat chronische pijn is?

Op 2 oktober vond de jaarlijkse Wetenschapsbattle plaats, een initiatief dat wordt georganiseerd door The Floor is Yours*. Chronische pijn was het thema dit jaar. In het auditorium van AZ Groeninge hadden zich 200 kinderen van basisschool Kinderland uit Kortrijk verzameld, online volgden nog eens 2.000 leeftijdsgenoten van over heel Vlaanderen de uiteenzettingen van vier jonge wetenschappers. VUB’er Zoë Maebe was een van hen. 

Doctoraatstudent gezondheidswetenschappen Zoë Maebe is verbonden aan Pain in Motion, een internationale onderzoeksgroep van de VUB die focust op pijn en levensstijlfactoren zoals beweging, stress, slapen en voeding. Zoë is kinesist en osteopaat van opleiding. 
“Binnen mijn doctoraatstudie ga ik op zoek naar de link tussen slaap en pijn. Dat is uiteraard al vaker onderzocht, maar ik onderzoek hoe we die pijn kunnen beïnvloeden door beter te slapen. Bestaande slaaptherapie zijn vaak ontoegankelijk omdat er heel weinig therapeuten zijn en de therapie duur is. Met onze step-up studie kiezen we voor een laagdrempelige, stapsgewijze benadering. Dat gaat dan onder meer over interventies die ook door een kinesist gegeven kunnen worden. En pas als het echt nodig is, kan er slaaptherapie gevolgd worden.” 

Hoe leg je dat uit aan kinderen? 
“Iets simpeler, maar ik hanteerde ook die stapsgewijze benadering. In mijn presentatie gebruikte ik de fictieve Omi die te moe is om slaaptherapie te volgen. Ze heeft al heel lang last van rugpijn. Samen met de kinderen in de zaal gingen we Omi helpen met beter te slapen. Ik gaf een paar tips aan de kinderen, dezelfde die onze kinesist ook geeft aan de deelnemers van onze eerste slaaptherapie-sessie. Dat gaat dan over basistips: eet geen zware maaltijd voor het slapengaan, leg je gsm aan de kant … De slaaphygiëne zoals wij dat noemen.” 

“Het klinkt misschien raar, maar ik heb wetenschap als kind heel erg gemist” 

Vond je dat moeilijk om dat aan een jong publiek duidelijk te maken? 
“Heel moeilijk. Gezonde kinderen van zes tot twaalf zijn nog niet echt bekend met chronische pijn. Het moeilijke is dat een kind heel snel iets in vraag stelt. Iets dat voor ons heel voor de hand liggend is, is dat nog niet per se voor een kind. Het ging ook niet over zomaar eventjes een PowerPointpresentatie opzetten. De kandidaten moesten zelf een filmpje over hun presentatie maken, waaruit de kinderjury de vier sprekers selecteerden. Gelukkig kregen we een kleine opleiding van The Floor is Yours over hoe je onderzoek toegankelijk kunt maken. Het was echt wel een paar keer goed nadenken over hoe we dat het beste konden weergeven. Daarop volgde nog een try-out, waarbij je het concept naar voren moest brengen.” 

Waarom vind je het eigenlijk belangrijk om zoiets aan kinderen uit te leggen? 
“Het klinkt misschien raar, maar ik heb wetenschap als kind heel erg gemist. We gingen soms naar Technopolis met school, maar dat was het dan zo’n beetje. Wanneer kinderen al heel vroeg in contact komen met wetenschappers en met onderzoek, dan kan dat sneller hun interesse opwekken. En dat is alleen maar goed voor later.”  

Hoe waren de reacties van de kinderen? 
“Héél enthousiast. Het is eigenlijk dankzij de kinderen dat mijn stress wegviel. Mijn grootste angst was dat ik mijn tekst zou vergeten, want er waren geen notities om op terug te vallen. Maar vanaf ik begon, waren die kinderen direct helemaal mee. Bij het kleinste vraagje, gingen direct alle 200 vingers in de lucht.” 

Wat waren zowel de opvallendste vragen of reacties die je kreeg? 
“Omdat ik hen een soort examen afnam, voelden ze zich aan het einde zelf ook een slaapdokter. Hun enthousiasme vond ik heel leuk om te zien. Op een vraag die voor mij eigenlijk heel stom leek, zo van snoepjes òf fruit voor het slapen, gingen de kinderen heel hard door. En toen dacht ik, o, jullie vinden dat echt wel leuk. Dat had ik helemaal niet verwacht.” 

Waarom denk je dat jij de battle gewonnen hebt? 
“Moeilijke vraag, want ik vond de anderen even goed. Uit de feedback die ik achteraf kreeg, viel vooral de opbouw van de presentatie op. De kinderen raakten mede door het examen aan het einde erg betrokken. Ik gaf ze iets mee naar huis wat ze effectief kunnen gebruiken.”