“Mijn metaalonderzoek draagt bij aan een veilige, performante en duurzame technologie”
Iris De Graeve
Professor Ingenieurswetenschappen
“Al rond mijn 15de wist ik dat ik burgerlijk ingenieur wilde worden. Ik was goed in wiskunde en wetenschappen en vooral gefascineerd door technologie. In het humaniora speelde mijn leerkracht chemie daarin een belangrijke rol. Hij stuurde me richting chemie, en tijdens mijn masterthesis ging mijn aandacht vooral naar de materialen, met chemie uiteraard als bouwsteen.
Vandaag richt mijn onderzoek zich op metalen en hun oppervlakte-eigenschappen. Metalen zijn overal in ons leven aanwezig: in gebouwen en bruggen, auto’s en vliegtuigen, smartphones en laptops, maar ook in energie-toepassingen zoals windmolens, zonnepanelen en batterijen. Bijna elke technologische toepassing steunt op metalen. Net daarom geloof ik dat dit onderzoek een enorme maatschappelijke impact kan hebben.
Ik focus sterk op het 3D-printen van metalen. Met deze technieken kunnen we producten maken met minder grondstoffen, wat beter is voor de planeet. Tegelijk laat 3D-printen toe om ontwerpen te optimaliseren: lichter, sterker en beter afgestemd op hun functie. Ik denk bijvoorbeeld aan gepersonaliseerde biomedische implantaten of lichtere componenten voor transporttoepassingen. Maar die nieuwe productiemethoden creëren ook totaal andere microstructuren in het metaal, wat leidt tot nieuw en onverwacht gedrag. Begrijpen hoe die microstructuren ontstaan en hoe ze de eigenschappen van metalen beïnvloeden, is een grote wetenschappelijke uitdaging waar nog veel onderzoek voor nodig is.
Daarnaast bestudeer ik hoe recyclage de eigenschappen van metalen beïnvloedt, bijvoorbeeld bij gerecycleerd aluminium voor ramen in de bouwsector. Dit onderzoek gebeurt in nauwe samenwerking met de industrie en is sterk gedreven door duurzaamheid. Metalen herstellen, hergebruiken en recycleren is niet alleen noodzakelijk om grondstoffen te sparen, het vraagt ook minder energie en veroorzaakt minder uitstoot van broeikasgassen dan het ontginnen van nieuwe ertsen. Zo proberen we technologie te ontwikkelen die zowel performanter als milieuvriendelijker is.
Naast klassieke metalen werk ik ook met meer exotische materialen, zoals galliumlegeringen die bij kamertemperatuur vloeibaar zijn. Die worden gebruikt in flexibele en uitrekbare elektronica, bijvoorbeeld voor sensoren in de medische revalidatie. Dat type onderzoek toont hoe breed het veld is: van zware constructies tot uiterst fijne, innovatieve toepassingen.
“Voor de toekomst hoop ik op een nog sterkere internationale samenwerking; er zit zoveel kracht in Europese netwerken”
Een belangrijk keerpunt in mijn carrière was het moment waarop ik professor werd en mijn eigen onderzoekslijn kon uitbouwen. Die zelfstandigheid is cruciaal: ze laat toe om out-of-the-box te evolueren, keuzes te maken en een eigen koers te varen. Ik bouwde een excellent internationaal team van onderzoekers uit, afkomstig uit verschillende delen van de wereld. Die diversiteit verrijkt niet alleen het onderzoek, maar ook de menselijke samenwerking en groei binnen het team.
Voor de toekomst hoop ik op een nog sterkere internationale samenwerking. Als coördinator van het Marie Skłodowska-Curie Doctoral Network DurAMat, rond 3D-metaalprinting en ontstaan binnen de EUTOPIA-alliantie, zie ik hoeveel kracht er zit in Europese netwerken. Trouwens, als je op zoek bent naar een rolmodel voor vrouwen in het onderzoek van chemie en materialen, dan is Marie Skłodowska-Curie toch wel dé vrouw bij uitstek die met intelligentie en volharding haar stempel heeft gedrukt op onze kennis over radioactiviteit. Als vrouw in een destijds wetenschappelijke mannenwereld, stond ze, naast Einstein, Bohr, Schrödinger, Planck, Heisenberg en nog zoveel meer bekende wetenschappers, prominent op de bekende groepsfoto van de Solvay-conferentie van 1927. Zij wist dat ze daar thuishoorde met haar baanbrekend werk. Wat een voorbeeld als onderzoekster, doorzetter, en vrouw!”
BIO
Iris De Graeve is professor aan de Faculteit Ingenieurswetenschappen van de Vrije Universiteit Brussel (VUB) en voorzitter van de vakgroep Materialen en Chemie (MACH). Haar onderzoek focust op metalen, oppervlakte-engineering en duurzame productietechnologieën zoals 3D-metaalprinting en recyclage.
Ze werkt nauw samen met industriële en internationale partners om metaal-toepassingen veiliger, performanter en milieuvriendelijker te maken.
In een snel veranderende wereld is onafhankelijke, wetenschappelijk onderbouwde duiding onmisbaar. Iris staat journalisten en redacties te woord met heldere analyse en context bij actuele thema’s, binnen haar expertise.
Zij is wetenschap. Jij maakt het mogelijk.
Deze campagne is meer dan een eerbetoon. Het is een uitnodiging om stil te staan bij de rol van vrouwelijke wetenschappers en bij de obstakels die zij nog steeds moeten overwinnen om hun talent volledig te kunnen inzetten. Maar zichtbaarheid alleen is niet genoeg. Vrouwen zijn in onderzoek nog steeds ondervertegenwoordigd, krijgen minder kansen en ervaren vaker drempels in hun academische carrière.
Met jouw gift help je vrouwelijke onderzoekers om hun werk verder te zetten, nieuwe inzichten te ontwikkelen en oplossingen te vinden voor de uitdagingen van morgen.
