“Ik wil dat waardigheid en bovenal menselijkheid centraal staan voor mensen die te maken hebben met ernstige ziekte, sterven of zorg”
Lieve Van den Block
Professor Aging and Palliative Care
'Onderzoek doen naar het levenseinde was geen evidente keuze voor een jonge onderzoeker. Voor mij voelde het nochtans heel natuurlijk. Ik groeide op in een gezin waarin leven en dood hand in hand gingen, waarin zorg voor anderen centraal stond, en waarin ziekte, gezondheid en welzijn een belangrijke rol speelden.
Vandaag leven mensen steeds langer, overal ter wereld. Dat is een enorme maatschappelijke vooruitgang. Tegelijk betekent het dat mensen ook ouder zijn wanneer ze sterven, vaak met meerdere ernstige gezondheidsproblemen. In mijn onderzoek wil ik begrijpen wat voor ouderen die ernstig ziek zijn - of wiens gezondheid sterk achteruitgaat - écht belangrijk is in de laatste jaren van hun leven. Welke noden ervaren zij? Welke prioriteiten hebben zij zelf? Waar hopen ze op? Denk hierbij aan ouderen met kanker, dementie of andere neurodegeneratieve aandoeningen, of aan ouderen met complexe zorgnoden.
Die kennis gebruik ik om innovatieve zorg- en ondersteuningsmodellen te ontwikkelen die ouderen én hun naasten beter ondersteunen, thuis en in woonzorgcentra, tot aan het levenseinde en ook daarna. Zo leid ik momenteel het Europees gefinancierde project EU NAVIGATE, waarin we in zes landen een navigatieprogramma implementeren en evalueren om kwaliteit van leven en sociaal welzijn van ouderen in de thuisomgeving te verbeteren.
“Sterven is niet alleen een medische gebeurtenis, maar ook een sociale”
Met mijn onderzoek wil ik bijdragen aan betere ervaringen rondom het levenseinde. Sterven is immers niet alleen een medische gebeurtenis, maar ook een sociale. Daarom werkt mijn onderzoeksgroep Zorg rond het Levenseinde (End-of-Life Care Research Group) op het kruispunt van medische en sociale wetenschappen. We werken samen met zorgverleners, beleidsmakers en het middenveld, in België en internationaal, om wetenschappelijke inzichten te vertalen naar betere zorgpraktijken en beleid. Dit onderzoeksdomein raakt uiteindelijk iedereen: ziekte, sterven, rouw en mantelzorg maken op een bepaald moment deel uit van elk leven. Dat maatschappelijke belang is voor mij doorslaggevend.
Belangrijke doorbraken in mijn carrière waren de internationale onderzoeksprojecten die ik al vroeg mocht ontwikkelen en leiden. Als jonge postdoctorale onderzoeker coördineerde ik onder meer een Marie Curie Doctoral Network en het Europese project PACE over palliatieve zorg in woonzorgcentra. Grootschalig Europees vergelijkend onderzoek is uitdagend, maar ook bijzonder verrijkend. Het vraagt ambitie, samenwerking en internationale afstemming, en het leverde een schat aan data en inzichten op die mijn positie als leidend onderzoeker in dit domein mee hebben gevormd.
Mijn droom is een wereld waarin waardigheid, inclusiviteit en bovenal menselijkheid centraal staan voor iedereen die geconfronteerd wordt met ernstige ziekte, sterven of zorg. Om die visie waar te maken, wil ik met mijn onderzoeksgroep ook inzetten op het vormen van een nieuwe generatie onderzoeksleiders die wereldwijd het verschil kunnen maken.
Mijn grootste inspiratiebron blijft mijn moeder, die veel te vroeg is overleden. Zonder het zelf te beseffen gaf zij haar dochters het vertrouwen om hun eigen pad te volgen. Dat ik vandaag als leidinggevende inzet op samenwerking, verbinding en ontwikkeling van mensen - én tegelijk op strategische keuzes en resultaten - heb ik in grote mate aan haar te danken.”
BIO
Lieve Van den Block is professor Aging and Palliative Care aan de VUB en leidt de End-of-Life Care Research Group. Ze doet internationaal onderzoek naar palliatieve zorg en zorg rond het levenseinde, met focus op ouderen. Via Europese projecten zoals EU NAVIGATE werkt ze aan menswaardige en inclusieve ondersteuningsmodellen.
In een snel veranderende wereld is onafhankelijke, wetenschappelijk onderbouwde duiding onmisbaar. Lieve staat journalisten en redacties te woord met heldere analyse en context bij actuele thema’s, binnen haar expertise.
Zij is wetenschap. Jij maakt het mogelijk.
Deze campagne is meer dan een eerbetoon. Het is een uitnodiging om stil te staan bij de rol van vrouwelijke wetenschappers en bij de obstakels die zij nog steeds moeten overwinnen om hun talent volledig te kunnen inzetten. Maar zichtbaarheid alleen is niet genoeg. Vrouwen zijn in onderzoek nog steeds ondervertegenwoordigd, krijgen minder kansen en ervaren vaker drempels in hun academische carrière.
Met jouw gift help je vrouwelijke onderzoekers om hun werk verder te zetten, nieuwe inzichten te ontwikkelen en oplossingen te vinden voor de uitdagingen van morgen.
