“Grondwater is de meest mysterieuze component van de watercyclus. Met mijn onderzoek wil ik het onzichtbare zichtbaar maken en bijdragen aan een weerbaar watersysteem”
Marijke Huysmans
Professor Grondwaterhydrologie
“Grondwater is onzichtbaar, vaak diep in de grond verstopt, en we hebben weinig directe metingen over hoe het stroomt. Net dat onbekende karakter trok mij aan. Tegelijk is grondwater van cruciaal belang: de helft van de wereldbevolking is ervan afhankelijk voor drinkwater en voedselproductie. Grondwater voedt rivieren en moerassen en vormt een essentiële buffer om water op te slaan om periodes van te veel en te weinig water op te vangen. Toch krijgt grondwater vaak te weinig aandacht in onderzoek en beleid, net door die onzichtbaarheid. Onbekend maakt soms onbemind, en dat wil ik helpen veranderen.
Vandaag onderzoeken we hoe duurzaam grondwaterbeheer kan bijdragen aan weerbare watersystemen. Om bestand te zijn tegen zowel droogte als wateroverlast, moeten we voldoende water kunnen infiltreren in de ondergrond wanneer er veel is. Zo blijft er water beschikbaar wanneer het later opnieuw droog wordt. Samen met mijn team werk ik op verschillende pilootsites waar we onderzoeken waar infiltratie het meest efficiënt is, hoeveel water we kunnen bufferen, en wat de impact daarvan is op de hoeveelheid en kwaliteit van het grondwater. Daarbij kijken we hoe natuur, landbouw en drinkwaterreserves beter bestand worden tegen droogte.
Met ons onderzoek willen we niet alleen grondwater beter begrijpen, maar ook bijdragen aan de bewustwording rond het belang ervan. Grondwater, droogte en infiltratie moeten een volwaardige plaats krijgen in waterbeleid en waterbeheer. Daarom gaf ik de voorbije jaren meer dan honderd interviews voor kranten, tijdschriften, radio en televisie, geef ik publieke lezingen over water, schreef een kinderboek over water en maak deel uit van verschillende beleidsadviserende organen in België en Nederland. De interactie met pers en politiek verloopt soms hobbelig, maar ik zie wel dat grondwater vandaag veel meer aandacht krijgt bij het brede publiek en het beleid, onder meer in de Blue Deal, die Vlaanderen weerbaarder wil maken tegen droogte en wateroverlast. Wanneer mensen op sociale media het hele jaar door - weer of geen weer - grapjes maken over grondwater, denk ik: missie geslaagd.
“Samenwerken met andere disciplines is intensief en tijdrovend, maar het verrijkt het onderzoek en vergroot de maatschappelijke impact”
Een belangrijke sprong in mijn carrière was het omarmen van interdisciplinair onderzoek en de samenwerking met disciplines die ver van de mijne liggen. In het VLIR-UOS IUC-project met de Universidad Católica Boliviana werkte ik rond waterbeheer met psychologen en experten in mensenrechten. In het onderzoeksproject GROW werken we nu al zes jaar samen met communicatiewetenschappers van de VUB rond perceptie en communicatie over hergebruik van gezuiverd afvalwater in de landbouw. Samenwerken met disciplines die een andere taal spreken en andere methodes hanteren is intensief en tijdrovend, maar het verrijkt het onderzoek en vergroot de maatschappelijke impact ervan.
Als ik vooruitkijk, heb ik het gevoel dat ik op het vlak van onderzoek en impact al meer heb bereikt dan ik ooit had durven dromen. De komende jaren wil ik mij vooral toeleggen op het inspireren en ondersteunen van jonge studenten en onderzoekers, zodat zij de vele wateruitdagingen van de toekomst mee kunnen aanpakken. Ik hoop hen te kunnen inspireren om een carrière in de grondwaterwereld uit te bouwen en hen te helpen groeien met mijn kennis, ervaring en netwerk. Ook via mijn beleidsfuncties wil ik bijdragen aan een academische omgeving waarin jonge, beloftevolle onderzoekers zich gesteund voelen en kansen krijgen.
Toen ik aan de VUB begon, was Annick Hubin net de eerste vrouwelijke decaan in de ingenieurswetenschappen geworden. De manier waarop zij toponderzoek combineerde met belangrijke leidinggevende functies heeft indruk op mij gemaakt: strategisch en met veel oog voor talent, maar tegelijk warm, empathisch en soms ook kwetsbaar. Wat ik bijzonder waardeer, is dat zij haar eigen succes gebruikte om jonge onderzoekers kansen te geven. Dat voorbeeld neem ik bewust mee in hoe ik vandaag zelf probeer te werken en begeleiden.”
BIO
Marijke Huysmans is professor Grondwaterhydrologie en Waterbeheer aan de Vrije Universiteit Brussel (VUB). Haar onderzoek focust op grondwater en duurzaam waterbeheer in relatie tot droogte en klimaatverandering.
Ze combineert fundamenteel hydrologisch onderzoek met sterke maatschappelijke en beleidsmatige impact, onder meer via adviesorganen in België en Nederland en brede publiekscommunicatie over water.
In een snel veranderende wereld is onafhankelijke, wetenschappelijk onderbouwde duiding onmisbaar. Marijke staat journalisten en redacties te woord met heldere analyse en context bij actuele thema’s, binnen haar expertise.
Zij is wetenschap. Jij maakt het mogelijk.
Deze campagne is meer dan een eerbetoon. Het is een uitnodiging om stil te staan bij de rol van vrouwelijke wetenschappers en bij de obstakels die zij nog steeds moeten overwinnen om hun talent volledig te kunnen inzetten. Maar zichtbaarheid alleen is niet genoeg. Vrouwen zijn in onderzoek nog steeds ondervertegenwoordigd, krijgen minder kansen en ervaren vaker drempels in hun academische carrière.
Met jouw gift help je vrouwelijke onderzoekers om hun werk verder te zetten, nieuwe inzichten te ontwikkelen en oplossingen te vinden voor de uitdagingen van morgen.
