“Ik zou willen dat oefentherapie een basisrecht wordt binnen de kankerzorg, van preventie tot de palliatieve fase”
Nele Adriaenssens
Professor Revalidatiewetenschappen en Kinesitherapie
“Ik ben opgegroeid in wat je gerust een paramedisch gezin mag noemen. Gezondheid, zorg en wetenschap waren bij ons thuis dagelijkse kost. Mijn grootvader, meter en zus zijn arts, mijn papa kinesitherapeut, mijn mama verpleegkundige. Dat ik zelf in de gezondheidszorg zou belanden, voelde dus niet revolutionair, eerder organisch. Aanvankelijk wilde ik mijn papa als omnipracticus opvolgen in zijn privépraktijk, een warme maar kleinschalige omgeving. Maar tijdens mijn studententijd aan de VUB - ik was actief lid van de studentenvereniging MESACOSA - kwam er een onverwachte wending: ik werd gevraagd om tijdelijk een assistent te vervangen die met zwangerschapsverlof ging. Twee semesters, was het plan. En kijk, ik zit er nog.
Mijn eerste onderzoeksproject was meteen een avontuurlijke mengvorm van zorg en design: het ging over prothesebeha’s voor borstkankerpatiënten, ontwikkeld met ingenieurs en een bekende lingerieontwerpster. Die vroege ervaring leerde me hoe krachtig interdisciplinariteit kan zijn wanneer technologie, esthetiek en patiëntgericht denken elkaar versterken. Nadien werkte ik samen met mijn promotoren, prof. emeritus dr. Pierre Lievens en prof. emeritus dr. Jan Lamote, aan een project rond fysieke bijwerkingen in de borstkliniek van het UZ Brussel. Dat onderwerp raakte me persoonlijk: zoals bij iedereen, zijn er ook in mijn naaste familie en omgeving mensen met kanker.
Na mijn doctoraat kreeg ik de kans om mijn promotor deels op te volgen aan de VUB, terwijl ik tegelijk klinisch actief bleef in het UZ Brussel. Die combinatie - onderzoeker én clinicus - is altijd een bewuste keuze gebleven. In 2014 heroriënteerde ik mijn onderzoek volledig richting exercise-oncology en lymfologie. Beweging als therapie bij kanker was toen, en helaas ook vandaag nog, geen evidentie in België. Maar het moment bleek beslissend, want internationaal kwam het veld net in een stroomversnelling.
Vandaag coördineer ik nog steeds de kankerrevalidatie in het UZ Brussel en leid ik onderzoek binnen de groep Rehabilitation Research (RERE) aan de VUB. Mijn werk richt zich op het wetenschappelijk onderbouwen én implementeren van oefentherapie bij mensen die leven met en na kanker. In recente projecten onderzoeken we bijvoorbeeld of een betere lichaamssamenstelling en hogere fysieke activiteit tijdens chemotherapie leiden tot minder nevenwerkingen en een betere therapietolerantie. Het doel is helder: niet alleen overleven, maar ook levenskwaliteit, veerkracht en herstel bevorderen. Mijn missie: oefentherapie structureel verankeren in de volledige kankerzorg, van preventie tot de palliatieve fase. Talrijke studies tonen aan dat oefentherapie niet alleen nevenwerkingen vermindert, maar ook invloed heeft op de kans op het ontstaan, op een herval en zelfs op overleving(sduur). Toch blijft de implementatie in België achter. Vanuit de European Cancer Organisation (ECO) heb ik in november 2025 mee kunnen pleiten om kinesitherapie als essentiële component op te nemen in het Europe’s Beating Cancer Plan (policy paper) - een mooie overwinning, al blijft de echte uitdaging de vertaling naar de praktijk, zelfs in ons eigen Universitair Ziekenhuis Brussel.
“Waar carrièremomenten richting geven, brengen mijn kinderen balans. Dat maakt het pad niet eenvoudiger, maar wel zinvoller”
Impact maken doe je niet alleen via publicaties. Daarom probeer ik ook maatschappelijk zichtbaar te zijn: lezingen geven voor patiëntenverenigingen, (inter)nationale webinars en voordrachten voor collega’s, een awarness event in het Europees Parlement, een rondetafelgesprek met minister Vandenbroucke op de Dag tegen Kanker 2024,… Kennis moet tot bij de patiënt geraken. Als voormalig voorzitter van de PR commissie van onze faculteit heb ik de afgelopen jaren ook meer geïnvesteerd in mijn social media, vooral op LinkedIn. Daarnaast is er mijn dubbele aanstelling aan de VUB en UZ Brussel, wat me toelaat om theorie - onderzoek en onderwijs – en praktijk continu te koppelen.
Mijn loopbaan kent niet één grote doorbraak, maar wel een reeks kantelmomenten, te beginnen met een vroege aanstelling als docent; ik was nog maar net 27. Ook persoonlijke ervaringen - in 2016 en 2018 werd ik mama - hebben mijn blik verruimd. Waar carrièremomenten richting geven, brengen mijn kinderen balans. Dat maakt het pad niet eenvoudiger, maar wel zinvoller.
Mijn droom is een geïntegreerd, interprofessioneel kankerrevalidatiecentrum waarin beweging, oncologie, psychologie, voeding en wetenschap samenkomen, voor iedereen toegankelijk en (volledig) terugbetaald. Daarnaast wil ik blijven bouwen aan een sterk, loyaal team dat de volgende generatie onderzoekers en clinici opleidt. Want uiteindelijk gaat mijn werk over precies dat: mensen helpen om - letterlijk en figuurlijk - in beweging te blijven wanneer het leven hen op de proef stelt.
BIO
Nele Adriaenssens is professor Revalidatiewetenschappen en Kinesitherapie aan de Vrije Universiteit Brussel (VUB) en klinisch actief als coordinator van de kankerrevalidatie in het UZ Brussel. Haar onderzoek focust op kankerrevalidatie, meer specifiek exercise-oncology en lymfologie.
Ze combineert wetenschap, kliniek en onderwijs om beweging structureel te verankeren in de zorg voor mensen die leven met en na kanker.
In een snel veranderende wereld is onafhankelijke, wetenschappelijk onderbouwde duiding onmisbaar. Nele staat journalisten en redacties te woord met heldere analyse en context bij actuele thema’s, binnen haar expertise.
Zij is wetenschap. Jij maakt het mogelijk.
Deze campagne is meer dan een eerbetoon. Het is een uitnodiging om stil te staan bij de rol van vrouwelijke wetenschappers en bij de obstakels die zij nog steeds moeten overwinnen om hun talent volledig te kunnen inzetten. Maar zichtbaarheid alleen is niet genoeg. Vrouwen zijn in onderzoek nog steeds ondervertegenwoordigd, krijgen minder kansen en ervaren vaker drempels in hun academische carrière.
Met jouw gift help je vrouwelijke onderzoekers om hun werk verder te zetten, nieuwe inzichten te ontwikkelen en oplossingen te vinden voor de uitdagingen van morgen.
