“Ik onderzoek hoe en waarom spraak en taal ontsporen na hersenbeschadiging. Zo hoop ik bij te dragen aan diagnostiek, interventies en hopelijk ook, de levenskwaliteit”
Stefanie Keulen
Professor Neurolinguïstiek
“In het middelbaar waren mijn interesses erg verspreid. Ik hield van talen, maar was ook goed in wiskunde. Ik begon aan een rechtenstudie aan de VUB. Over de universiteit zelf heb ik nooit getwijfeld: ondanks het grote verschil met mijn Limburgse thuisomgeving voelde ik mij daar meteen thuis. Na een jaar merkte ik echter dat rechten inhoudelijk niet was wat ik zocht en schakelde ik over naar Taal- en Letterkunde. Dat voelde als een verademing. Professoren merkten mijn nieuwsgierigheid al snel op. Ik wilde verder kijken dan de cursus en zelf onderzoeken, en daar kreeg ik ook de ruimte voor.
Al in de eerste bachelor kwam neurolinguïstiek aan bod. De combinatie van taal en hersenen sprak me enorm aan. Ik vroeg toelating om extra vakken te volgen, zoals biologische psychologie en menselijke anatomie & fysiologie. Voor het eerst voelde ik rust: ik had gevonden waar mijn interesse lag, en wist ik dat ik het onderzoek in wilde.
Vandaag werk ik binnen de neurolinguïstiek rond twee grote thema’s: spraak en taal. Die begrippen worden vaak door elkaar gebruikt, maar verwijzen naar verschillende processen. Mensen die stotteren hebben bijvoorbeeld moeite met articulatie, maar kunnen grammaticaal correcte zinnen produceren. Bij taalstoornissen zoals afasie kan net het taalsysteem zelf aangetast zijn.
Voor spraak onderzoeken we onder meer het Foreign Accent Syndrome, waarbij mensen klinken alsof ze een vreemde moedertaal hebben, terwijl dat niet zo is. Voor taal focussen we vooral op afasie, en in het bijzonder op primair progressieve afasie - de aandoening waar acteur Bruce Willis aan lijdt. Rond dit thema coördineren we ook een internationaal onderzoeksnetwerk.
“Ik besteed veel aandacht aan bijzondere klinische casussen, patiënten met zeldzame aandoeningen die nergens terechtkunnen”
Met mijn werk wil ik op verschillende niveaus impact hebben. In mijn onderwijs probeer ik studenten warm te maken voor neurolinguïstiek en hen inzicht te geven in stoornissen zoals dyslexie, dysgrafie en andere taal- en spraakproblemen die ze later als leerkracht of professional kunnen tegenkomen. Veel studenten geven aan dat ze die kennis jaren later nog steeds gebruiken. Dat vind ik bijzonder waardevol.Via onderzoek proberen we fundamenteel te begrijpen hoe taal en spraak in de hersenen zijn ingebed, maar ook welke therapieën mensen met spraak- en taalstoornissen kunnen helpen. Ik besteed daarbij veel aandacht aan bijzondere klinische casussen. Regelmatig krijg ik mails van patiënten met zeldzame aandoeningen zoals Foreign Accent Syndrome, die nergens terechtkunnen. Door onze bevindingen te delen met collega’s hoop ik dat onze kennis meer mensen bereikt.
De voorbije jaren volgden verschillende vormen van erkenning elkaar snel op. Ik ontving de prijs voor het beste doctoraat in de Humane Wetenschappen aan de VUB en werd benoemd tot EFL Chair (Empirical Foundations of Linguistics) in Parijs, een mooie bevestiging voor een professor met een relatief jonge carrière.
Voor de toekomst hoop ik vooral veel gemotiveerde studenten te blijven ontmoeten en samen met hen ons onderzoek binnen het Brussels Centre for Language Studies (BCLS) verder uit te bouwen. Inspiratie haal ik uit de mensen rondom mij: mijn ouders, mijn man, mijn promotoren, collega’s en jonge onderzoekers. Een warme, ondersteunende omgeving maakt het verschil - in onderzoek, onderwijs en het leven.”
BIO
Stefanie Keulen is professor Neurolinguïstiek en verbonden aan het Brussels Centre for Language Studies (BCLS). Haar onderzoek focust op de relatie tussen taal en brein, met bijzondere aandacht voor neurologische spraak- en taalstoornissen zoals foreign accent syndrome en primair progressieve afasie. Ze combineert fundamenteel neurolinguïstisch onderzoek met klinische toepassingen en verzorgt onderwijs in onder meer onderzoeksmethodologie en neurolinguïstiek.
In een snel veranderende wereld is onafhankelijke, wetenschappelijk onderbouwde duiding onmisbaar. Stefanie staat journalisten en redacties te woord met heldere analyse en context bij actuele thema’s, binnen haar expertise.
Zij is wetenschap. Jij maakt het mogelijk.
Deze campagne is meer dan een eerbetoon. Het is een uitnodiging om stil te staan bij de rol van vrouwelijke wetenschappers en bij de obstakels die zij nog steeds moeten overwinnen om hun talent volledig te kunnen inzetten. Maar zichtbaarheid alleen is niet genoeg. Vrouwen zijn in onderzoek nog steeds ondervertegenwoordigd, krijgen minder kansen en ervaren vaker drempels in hun academische carrière.
Met jouw gift help je vrouwelijke onderzoekers om hun werk verder te zetten, nieuwe inzichten te ontwikkelen en oplossingen te vinden voor de uitdagingen van morgen.
