Het Green Energy Park in Zellik kreeg op 11 mei vier klassen uit het vijfde middelbaar over de vloer. Niet voor een klassieke lesdag, maar voor een gevarieerd STEM-programma onder de noemer Climate Technology Day. Samen met enkele VUB-professoren doken de jongeren in de klimaatoplossingen van morgen. In één moeite kregen ze een voorproefje van de ingenieursopleidingen aan de VUB. Want ingenieurs? “De wereld heeft ze nodig, meer dan ooit!”
Dat hebben we althans onthouden uit de sessie van professor Johan Stiens over het ‘Internet of Things en hoe Big Data Alles Veranderen’. Mét hoofdletters a.u.b., want de prof draagt het ingenieursgilde hoog in het vaandel. Die boodschap zette hij in de verf met enthousiaste gebaren en concrete voorbeelden. “Kijk maar eens om jullie heen. Je laptop, de auto of de bus waarmee je naar hier bent gekomen, het gebouw waarin we nu zitten: het is allemaal ontwikkeld door ingenieurs. Hun impact op de maatschappij is enorm, maar spijtig genoeg ook onzichtbaar. Wanneer zie je eens een ingenieur in een tv-programma? Nooit. Dat is kwalijk, want onbekend maakt onbemind. We moeten dringend meer waardering hebben voor ingenieurs, zodat meer jongeren voor deze richting kiezen.”
Tienduizenden turbines
Meer jongeren die voor ingenieur studeren of op zijn minst een STEM-richting kiezen: dat was precies de bedoeling van deze Climate Technology Day in het Green Energy Park. Vier klassen uit drie scholen hadden zich ingeschreven: het Sint-Jozefsinstituut Ternat, het GO! Atheneum Etterbeek en ZAVO Zaventem. Ze kregen eerst info over de ingenieursopleidingen, inclusief een getuigenis van een studente Burgerlijk Ingenieur-architect. Daarna gaven enkele VUB-proffen korte introductielessen over de klimaatoplossingen van vandaag en morgen. Zo had professor Maarten Messagie het over de echte klimaatafdruk van elektrische voertuigen (spoiler: batterijvoertuigen zijn wel degelijk de duurzaamste optie).
Professor Christof Devriendt legde dan weer uit hoe je met minder materiaal offshore windturbines kunt ontwerpen, ook al worden die steeds groter. “België heeft vandaag 399 windturbines in de Noordzee voor een offshore vermogen van ongeveer 2,26 GW. Dat vermogen wil ons land nog verdubbelen. Maar op Europese schaal stelt dat niets voor. Met de Green Deal zijn er in de Europese zeeën letterlijk tienduizenden nieuwe turbines gepland. Een windturbine van de nieuwste generatie is gigantisch: één wiek is minstens even groot als een Airbus 380, het grootste passagiersvliegtuig ter wereld. Het is alsof je drie van die vliegtuigen laat ronddraaien aan een paal van 240 meter hoog en 8 meter breed. Zo’n turbine bouwen op zee kost al vlug tientallen miljoenen euro's. Elke centimeter staal minder maakt de oefening dus betaalbaarder. Tezelfdertijd moeten de turbines zo lang mogelijk weerstaan aan de krachten van de wind en de golven. Dit is ingenieurswerk van het zuiverste water.”
Christof Devriendt
Maarten Messagie
Gebouwd, niet gekocht
De meeste leerlingen luisterden geboeid en stelden pertinente vragen, onder andere over de impact van al die windturbines op de zeedieren en de vogels. Ook de basiskennis chemie borrelde tamelijk vlot naar boven, toen Maarten Messagie polste naar de scheikundige reacties die optreden bij het verbrandingsproces van fossiele brandstoffen. Iris Van den Bossche, chemieleerkracht aan het Sint-Jozefinstituut van Ternat, slaakte stilletjes een zucht van opluchting.
Maar de meeste ogen gingen pas echt blinken bij de demonstratie van de Formula Student-racewagen. Deze elektrisch bolide werd ontworpen en gebouwd door een team van veertig VUB-studenten uit de opleidingen ingenieur, elektronica, informatica, economie en communicatie. Het team nam dit jaar deel aan internationale universitaire wedstrijden in Italië en Engeland, volgend jaar staan Duitsland en Zwitserland op het programma. De racewagen combineert elektrische aandrijving met innovatieve materialen en een ‘built, not bought’-principe: de motor en de batterijen zijn aangekocht, al de rest hebben de studenten zelf getekend en gebouwd met 3D-printers, lasercutters en CNC-machines. Kostprijs van de wagen: net geen 90.000 euro, waarvan een groot deel gesponsord.
Meisjes en motoren
Zeer inspirerend, vonden Evy Verhulst en Elaine Fockedey van het GO! Atheneum Etterbeek het Formula Student-project. Zij zijn hier onder begeleiding van fysicaleerkracht Vincent De Vits. Het duo poseert enthousiast bij de racewagen. Meisjes en motoren, een winnende combinatie? “We zijn allebei grote Formule 1-fans”, legde Evy uit. “Ik heb zelf al een race live meegemaakt, in Francorchamps. En deze zomer mocht ik op stage bij Toyota en kon ik op het Silverstone-circuit in Engeland testritten volgen. Mijn droom? Ingenieursstudies en dan werken als Formule 1-ingenieur, misschien rond aerodynamica. Deelnemen aan het Formula Student-project lijkt me een prima idee.” Misschien loopt Evy later Elaine tegen het lijf in het F1-wereldje. Ook die wil burgerlijk ingenieur studeren en daarna iets met mechanica of motoren doen. “Het hoeft geen Formule 1 te zijn, maar als het kan doe ik wel graag iets in de auto-industrie. Auto’s milieuvriendelijker maken bijvoorbeeld. Er zijn in elk geval mogelijkheden genoeg voor ingenieurs.”
Elaine Fockedey en Evy Verhulst
Yorick Hendrickx en Matthias Van Hauwe
Goede begeleiding
Matthias Van Hauwe en Yorick Hendrickx van het VUB-Racing team horen het graag. Matthias studeerde vorig jaar af als industrieel ingenieur, Yorick dit jaar. Ze stellen de ingenieursstudenten-in-spe gerust: aan de VUB worden ze straks niet aan hun lot overgelaten. Matthias kwam zelf uit een richting met vier uur wiskunde en was gebuisd voor de ijkingstoets. “Toch ben ik met grote onderscheiding afgestudeerd. Laat je dus niet afschrikken. De groepen zijn de laatste jaren wat groter geworden aan de VUB, maar de studenten worden nog steeds goed opgevolgd. Bij het vak basiswiskunde moet je bijvoorbeeld elke week oefeningen maken. Die staan op punten, wat een incentive is om de stof bij te houden. Hetzelfde geldt voor het examen chemie halfweg het jaar, en de wekelijks taakjes die je krijgt in andere vakken. Dat is het mooie van een opleiding aan de VUB: je moet het natuurlijk zelf doen, maar je kunt wel rekenen op begeleiding.”
Nieuwe lichting op komst
In de vroege namiddag zat de Climate Technology Day er op. Goed nieuws voor professor Johan Stiens: een nieuwe lichting achttienjarigen lijkt zin te hebben in ingenieursstudies, of in een andere STEM-richting. Aisa Al Morabet en Ounayssa El Khayatti, klasgenoten in het Sint-Jozefinstituut Ternat, blijven bij hun ambities. Hij droomt ook na zijn bezoek aan het Green Energy Park van een opleiding geneeskunde aan de VUB, zij mikt op studies burgerlijk ingenieur polytechniek aan de Koninklijke Militaire School.
Johan Stiens
Victor Ver Eecke
Ook Victor Ver Eecke van GO! Atheneum Etterbeek voelt zich gesterkt in zijn plannen om voor ingenieur te studeren. Hij onthoudt vooral het bezoek aan het Multi-energy living lab van het Green Energy Park. Dat lab is een testomgeving waar verschillende energievormen – elektriciteit, warmte, opslag in batterijen,… - tegelijk en in combinatie met elkaar in een realistische omgeving uitgetest worden. Vooral de Smart Digital Table Top kon Victor boeien. Dat is een interactieve simulator die het Researchpark Zellik, waar Green Energy Park deel van uitmaakt, op schaal weergeeft. “Je kunt er de energiestromen van de site mee visualiseren en energiescenario’s vergelijken, zodat die slim kunnen samenwerken. Ik doe hetzelfde thuis, met ons thuisnetwerk. Met een algoritme houd ik bij hoeveel energie onze zonnepanelen opbrengen en hoeveel energie we verbruiken. Zo weten we wanneer we best de auto opladen of voorkomen we dat het piekgebruik te hoog gaat. In de toekomst zie ik mezelf wel werken met dit soort van netwerkarchitectuur.”
Green Energy Park
De VUB en het UZ Brussel bouwen het Green Energy Park tot een living lab voor energie, gezondheid en digitale technologie. Meer info.