De VUB kijkt vooruit: de opdrachthouders over het nieuwe Algemeen Strategisch Plan (ASP6)

Vanwaar jouw engagement?
“De VUB staat op een belangrijk kantelpunt. We hebben al heel veel opgebouwd rond duurzaamheid. Nu moeten we die duurzaamheid nog sterker verankeren in de keuzes die we maken. Het gaat om veel meer dan alleen onze CO₂-uitstoot. Een universiteit heeft vier enorme hefbomen: wat we onderzoeken, wat en hoe we onderwijzen, hoe we naar buiten komen en hoe we zelf als organisatie handelen. Als we die vier hefbomen veel sterker met elkaar verbinden, wordt onze maatschappelijke impact een pak groter. Ik zet graag mee mijn schouders onder die uitdaging.”

Wat breng je mee uit eerdere ervaringen?
“Het inzicht dat duurzaamheid bijna nooit één probleem of één beleidsdomein is. Energie, mobiliteit, gebouwen, voeding, welzijn, biodiversiteit, onderwijs en onderzoek: ze hangen allemaal samen. Vanuit mijn onderzoek en de samenwerking met heel verschillende disciplines en maatschappelijke actoren heb ik geleerd om naar dat geheel te kijken, maar ook om mensen rond een gezamenlijke ambitie te verbinden. Verandering werkt het best wanneer je zichtbaar maakt wat er al leeft, mensen ruimte geeft om mee vorm te geven en goede initiatieven met elkaar verbindt. Dat wil ik ook in deze functie doen: tonen wat er al is, verbinden en ervoor zorgen dat de VUB als een geheel beweegt.”

Welke uitdaging wil jij als eerste aanpakken?
“Mijn eerste uitdaging is om duurzaamheid in het hart van de VUB te plaatsen. Niet als iets dat we erbij doen omdat het nu eenmaal moet, maar wel omdat het over onze toekomst gaat. Er gebeurt vandaag al ontzettend veel, maar vaak nog verspreid over onderzoeksgroepen, opleidingen, diensten, campussen en individuele initiatieven. Ik wil die energie veel sterker verbinden en zorgen dat deze initiatieven zich verder verspreiden en anderen inspireren. Daarbij wil ik duurzaamheid niet als een extra laag boven op de organisatie leggen. Zeker in een periode van financiële druk moeten we keuzes maken die tegelijk ecologisch, sociaal én organisatorisch verstandig zijn. Duurzaamheid moet dus steeds meer deel worden van onze gewone besluitvorming. Mijn doel is dat we binnen vier jaar niet meer hoeven te vragen waar het duurzaamheidsbeleid zit, omdat het zichtbaar wordt in hoe de VUB werkt.”

Hoe moet de VUB er binnen acht jaar uitzien?
“Hopelijk zijn we tegen dan een universiteit die niet alleen duurzaamheid bestudeert, maar ze ook voorleeft en mee vormgeeft. Een universiteit waar onze campussen levende labo's zijn voor de transitie; waar studenten in elke opleiding leren omgaan met de grote maatschappelijke uitdagingen van hun generatie; waar onderzoekers over disciplines heen samenwerken; en waar we onze kennis veel sneller verbinden met Brussel, beleidsmakers, bedrijven en burgers. Ik zou willen dat de VUB internationaal herkenbaar wordt als een urban engaged university, die laat zien hoe een duurzame, inclusieve en toekomstbestendige universiteit eruit kan zien. Een universiteit waar we durven experimenteren, leren en tonen dat verandering mogelijk is. Een universiteit waar het niet enkel om kennis gaat, maar die onze studenten de vaardigheden meegeeft om de verandering mee vorm te geven.”

Vanwaar jouw engagement?
“In zijn Beleidsplan Rectorverkiezing 2026 omschrijft de rector Health Valley als een strategische keuze voor de toekomst van de VUB. Het initiatief wil de expertise, de infrastructuur en het talent van VUB, UZ Brussel, Erasmushogeschool Brussel (EhB), Research Park Zellik (RPZ), Green Energy Park (GEP) en innovatiepartners samenbrengen in één geïntegreerd gezondheidsecosysteem. Ik wil eraan bijdragen dat deze ambitie uitmondt in concrete resultaten.”

Wat breng je mee uit eerdere ervaringen?
“Als decaan heb ik geleerd hoe belangrijk het is om goed te luisteren, duidelijke keuzes te maken, prioriteiten scherp te stellen en mensen mee te krijgen. Die ervaring zet ik met veel enthousiasme in voor Health Valley. Ik speel graag de rol van verbindende schakel tussen mensen, ideeën en partners.”

Welke uitdaging wil jij als eerste aanpakken?
“De partners leveren vandaag al sterk werk in onderwijs, onderzoek, medische zorg en innovatie, elk vanuit hun eigen expertise en visie. Door kennis, infrastructuur en talent te delen, kunnen zij het onderzoek en de zorg versterken, innovatie versnellen en meer maatschappelijke en economische impact creëren. Via een nauwere samenwerking zullen ze zich bovendien beter gezamenlijk kunnen profileren. Met gedeelde doelen en enkele concrete projecten willen we op korte termijn zichtbaar maken wat Health Valley betekent en oplevert.” 

Hoe moet de VUB er binnen acht jaar uitzien?
“Mijn opdracht is geslaagd wanneer de Health Valley binnen enkele jaren een begrip is: één geïntegreerd gezondheidsecosysteem met een sterke lokale verankering en internationale uitstraling, die aantoonbare maatschappelijke en economische impact creëert.”

Welke uitdaging wil jij als eerste aanpakken?
“Ik wil er in de eerste plaats mee voor zorgen dat studenten zich goed, veilig en verbonden voelen aan de VUB. Studiesucces en studentenwelzijn zijn voor mij onlosmakelijk verbonden en zorg voor elkaar is essentieel. Onze studenten nemen daar vandaag zelf al enorm veel verantwoordelijkheid in op. Velen zijn actief in studentenverenigingen, als buddy, tutor of student-assistent, via peer support en in initiatieven rond veilig en respectvol samenleven, zoals gedragscodes en het doopkader. Onze verenigingen geven mee vorm aan onze universitaire gemeenschap. Ze bewaren tradities en folklore, maar vernieuwen tegelijk hun werking en creëren ontmoeting, verbondenheid en vriendschappen voor het leven. Samen met de collega’s wil ik hun engagement en vernieuwingskracht ondersteunen. Zo bouwen we verder aan één sterk wij-verhaal, waarin studenten, kringen, opleidingen en diensten samen verantwoordelijkheid opnemen voor een warme, betrokken en zorgzame universitaire gemeenschap.”

Hoe moet de VUB er binnen acht jaar uitzien?
“Binnen acht jaar wens ik dat we verder hebben gebouwd aan wat de VUB vandaag al zo sterk maakt. Een plek waar studenten zich thuis voelen en zichzelf kunnen zijn. Het versterken van die warme, diverse gemeenschap waar we respect hebben voor elkaar en voor ieders overtuiging, waar verschillen besproken kunnen worden en ook waar we zorg dragen voor elkaar. Studenten studeren niet alleen aan de VUB, ze máken mee de VUB. Door zich te engageren, anderen te helpen, verantwoordelijkheid op te nemen en nieuwe vormen van studentenleven te creëren. Traditie én vernieuwing, vrijheid én verantwoordelijkheid, met verbondenheid als fundament.”

Welke uitdaging wil jij als eerste aanpakken?
“Mijn eerste uitdaging is een denkkader verschuiven. Wie aan AI denkt, denkt vandaag aan efficiëntie: taken afstoten, tijd winnen… Dat perspectief is niet fout, maar het is te arm. Deze technologie wordt pas interessant waar ze iets aan ons toevoegt. In het onderwijs kan AI bijvoorbeeld zorgen voor feedbackcycli van een kwaliteit en frequentie die een docententeam voor driehonderd studenten nooit alleen kan bieden. Elke student krijgt een socratische gesprekspartner. Die stelt vragen en laat het antwoord bij de student zelf ontstaan. Wat onderzoek betreft, denk ik aan verbanden over disciplines heen die geen enkele individuele leeslijst halen, en ideeën die van de ene discipline naar de andere vertaald worden. Ik zie het potentieel nu in mijn eigen onderzoekspraktijk en wil die aanpak graag over de universiteit verspreiden. De onderzoeker blijft auteur, maar het model vergroot de onderzoeksruimte. AI zal ons helpen in onze dienstverlening en onze kerntaken ondersteunen op manieren die we ons nu vaak nog niet kunnen voorstellen. De lakmoesproef die ik overal wil invoeren is simpel. Levert een AI-toepassing alleen tijd op, dan is ze middelmatig. Verhoogt ze de kwaliteit van het werk, het oordeel of het leren, dan wordt het echt interessant.”

 Hoe moet de VUB er binnen acht jaar uitzien?
“Haha, 2034! Wat een akelig verre tijdschaal in AI-termen. Goed, let's try. In 2034 kent elke geleding van de VUB het onderscheid tussen delegatie en augmentatie, en kiest ze systematisch voor het tweede. Wie delegeert, geeft werk uit handen en ziet zijn eigen vaardigheden verschralen. Wie augmenteert, houdt zichzelf scherp op de plekken waar menselijk oordeel er echt toe doet. Concreet: studenten die tijdens hun opleiding honderden uren met AI hebben geoefend en gefaald, zullen daardoor scherper denken dan wij op hun leeftijd. En ja, er is daarbij zeker ook nog ruimte voor het traditionele leren, zonder AI. Maar dan wordt daar bewust voor gekozen, op basis van een pedagogisch ondersteund model. Onderzoekers zullen dan weer ambitieuzere vragen aandurven, omdat het verkennende voorwerk geen maanden tijd meer in beslag neemt. En de expertise van medewerkers zal opgewaardeerd worden. In dit verhaal zit ook een vrijzinnig-humanistische kern. Een universiteit die AI louter als besparingsmachine inzet, holt zichzelf uit. Een universiteit die AI weigert, laat haar mensen onder hun kunnen presteren. De VUB kiest een derde weg. Wij richten deze technologie op wat een universiteit uniek maakt. Oordelen. Twijfelen. Begrijpen. Vormen. Leren. Onderzoeken. Het examen voor ASP6 is of onze mensen in 2034 beter denken en beter begeleiden dan in 2026.” 

Hoe moet de VUB er binnen acht jaar uitzien?
“Binnen acht jaar moet de VUB het voorbeeld zijn van hoe een universiteit met excellent onderwijs en onderzoek ook zo georganiseerd kan zijn dat we, via en met de VUB'ers, een betekenisvolle en positieve impact hebben op de maatschappij. Dat doen we door sterke profielen af te leveren, door de grenzen van de wetenschap betekenisvol te verleggen, en door nieuwe ideeën, concepten en technologieën effectief naar de wereld te brengen. Ondernemerschap is daarbij een van de hefbomen die we gebruiken om de ambitie van ASP6 waar te maken.”