Hoe de cel Strategie en VUB LRN het ASP6-proces ondersteunen en faciliteren

Het nieuw strategisch plan werkt op twee sporen. Die lopen parallel, maar kijken niet even ver. Het eerste is gekoppeld aan de tweede rectorale beleidstermijn van Jan Danckaert, van 2027 tot 2031. Het tweede - ASP6 - kijkt tot in 2034 en stelt een grote vraag: welke universiteit willen we over acht jaar zijn? Inhoudelijk is dit traject in handen van het rectoraat, de vice-rectoraten, de opdrachthouders en de beleidsmakers uit alle overlegniveaus, maakt Chris Beirens duidelijk. Zij overleggen, hakken knopen door en maken beleid. 

Sarah: “Onze job is om dat traject te begeleiden. We zorgen voor instrumenten en zetten tijdslijnen uit, zodat zij hun oefening op een gestructureerde manier kunnen maken. Samen met VUB LRN werkten we daarvoor een opleidingstraject uit. Meer concreet gaat het om interne leer- en uitwisselingsmomenten, modules die senior management en beleidsmakers samenbrengen rond thema’s als strategisch denken, beleidsontwikkeling, organisatieverandering en participatief leiderschap.” 

De VUB werkte voor dit opleidingstraject samen met Gingko. Deze externe partner is gespecialiseerd in leiderschap en verandermanagement en vertrouwd met de context van het hoger onderwijs. 

Tijdens de LRN-sessies komen er mogelijke toekomstscenario’s op tafel, over hoe de wereld er over een jaar of tien zou kunnen uitzien. Vervolgens wordt bekeken welke rol de universiteit kan spelen en welke keuzes we vandaag moeten maken om een solide toekomstgericht plan op te stellen. Dan vallen al snel termen als ‘zwarte zwanen’ (zeldzame, onverwachte gebeurtenissen met een grote impact, zoals Covid-19) en ‘grijze neushoorns (grote, zichtbare risico’s die op ons afkomen, maar soms worden onderschat).  

Chris: “Artificiële intelligentie zou je zo’n grijze neushoorn kunnen noemen. Niet dat we het belang ervan onderschatten. Alleen weten we nog niet precies wat de impact zal zijn op ons onderzoek, onderwijs en bedrijfsvoering. Net daarom heeft de rector reeds in de vorige beleidstermijn professor Vincent Ginis als opdrachthouder Artificiële Intelligentie aangesteld. Uit een omgevingsanalyse, die we als voorbereiding op het ASP6-traject hebben laten maken, werd wel al duidelijk dat we door AI op een andere manier zullen doceren, onderzoeken, studeren en werken.” 

Artificiële intelligentie is niet de enige uitdaging. De universiteit opereert al een hele tijd in een in een sterk veranderende omgeving. Dat wordt er in de toekomst niet beter op. Hoe verhouden universiteiten zich tot een veranderd opleidingslandschap, waarin ook steeds meer partijen buiten het hoger onderwijs opleidingen aanbieden? En hoe vrijwaart de universiteit haar academische vrijheid in een geopolitieke context die steeds turbulenter wordt? 

Chris: “We gaan niet meteen pasklare antwoorden op die vragen vinden. ASP6 is wel het moment om even uit onze comfortzone te stappen en daar breed en diep over na te denken. We stellen ons businessmodel in vraag en kijken waar de grootste uitdagingen zitten. Vervolgens denken we na over de ‘no regret moves’ die we nu al kunnen maken. Dat zijn verstandige stappen die sowieso nuttig zijn en die ons nu al nu voorbereiden op mogelijke toekomstscenario’s.” 

Het strategisch plan mag geen dode letter blijven en in een lade stof vergaren tot de volgende strategische oefening. Dat vergt draagvlak. Hoe krijg je dat? 

Chris: “Door regelmatig te communiceren tijdens het hele proces. Maar dat volstaat niet. We gaan voor een harde resultaatsverbintenis, met duidelijke doelstellingen gekoppeld aan de beschikbare mensen, tijd en middelen. De vooruitgang monitoren we aan de hand van actieplannen met duidelijke mijlpalen, budgetten en indicatoren. Zo kunnen we de uitvoering gericht opvolgen. Deze manier van werken komt ook tegemoet aan een uitdrukkelijke wens van de Academische Raad en de Raad van Bestuur." 

Sarah: “Vanuit M&O ontwikkelen we een kader om de organisatie te ondersteunen bij hun bedrijfsprocessen. We gaan daarbij uit van een mensgericht beleid. Vanuit VUB LRN voorzien we daarnaast vanaf voorjaar 2027 workshops waarin het managementteam van faculteiten en centrale departementen aan de slag gaat om het beleid te vertalen naar een concrete aanpak binnen hun entiteit. We willen iedereen mee hebben.”