Wim Versées, professor en onderzoeker aan de Vrije Universiteit Brussel, heeft de Prijs Franz Bingen gewonnen. De prijs bekroont onderzoekers met 10 tot 25 jaar anciënniteit binnen de Basis‑, Natuur‑ en Toegepaste Wetenschappen en de Bio‑ingenieurswetenschappen. Met zijn onderzoek naar de structuur en werking van eiwitten levert Versées belangrijke bijdragen aan het begrijpen van neurologische aandoeningen zoals epilepsie en de ziekte van Parkinson, en aan nieuwe perspectieven voor behandeling.
De uitreiking vindt plaats op de VUB Health Campus in Jette op donderdag 30 april.
Wat betekent de prijs voor jou?
“Het ontvangen van de allereerste Prijs Franz Bingen is voor mij een bijzonder waardevolle erkenning voor het onderzoek dat ik samen met mijn team de afgelopen jaren heb uitgebouwd. Tegelijk is het ook een sterke motivatie om te blijven streven naar nieuwe wetenschappelijke doorbraken.
Binnen onze discipline is onderzoek altijd een echte teaminspanning: als onderzoeker ben je maar zo sterk als de mensen met wie je samenwerkt. Daarom draag ik deze prijs graag op aan al mijn huidige en voormalige medewerkers. Zij hebben niet alleen wetenschappelijke vooruitgang mogelijk gemaakt, maar ook gezorgd voor een sterke groepsgeest en een fijne werksfeer. Dat maakt het bijzonder betekenisvol om je dagelijks met onderzoek en onderwijs bezig te houden.”
Wat zijn hoogtepunten in je wetenschappelijke carrière?
“Een wetenschappelijke carrière bestaat uit een opeenvolging van kleinere en grotere doorbraken, afgewisseld met momenten van ontgoocheling. Persoonlijk haal ik veel voldoening uit het bijna dagelijkse overleg met mijn doctoraatsstudenten en postdoctorale medewerkers. Het gedeelde enthousiasme wanneer onverwachte resultaten opduiken, blijft een van de meest motiverende aspecten van dit werk.
Als ik toch één kantelmoment moet aanduiden, dan is dat de periode 2016–2017. Toen leidde mijn onderzoek — dat voordien vooral fundamenteel was — niet alleen tot nieuwe inzichten in eiwitten die betrokken zijn bij epilepsie en de ziekte van Parkinson, maar ook tot concrete perspectieven voor therapeutische interventies.
Zo ontdekten we via de driedimensionale structuur van een eiwit betrokken bij epilepsie een volledig onbekende functie, en konden we aantonen hoe die bij patiënten verstoord raakt en mogelijk hersteld kan worden. Bij Parkinson identificeerden we bijna gelijktijdig een nieuwe eigenschap van een eiwit dat bij patiënten overactief is, en brachten we in kaart hoe mutaties dit proces ontregelen en hoe daarop kan worden ingegrepen.
Deze resultaten kwamen er dankzij een uitgesproken interdisciplinaire aanpak en intensieve samenwerking met onderzoeksgroepen in binnen‑ en buitenland. Sindsdien spitst mijn onderzoek zich steeds meer toe op medisch relevante eiwitten en strategieën om hier therapeutisch op in te werken.”
Waardoor kon je op topniveau wetenschap bedrijven aan de VUB?
“Ik had het geluk deel uit te maken van Structural Biology Brussels, een grote en performante onderzoeksgroep aan de VUB met toegang tot geavanceerde technologieën en een sterk stimulerende onderzoeksomgeving.
Mijn onderzoeksdomein bevindt zich op het raakvlak tussen de exacte wetenschappen en de life sciences, waar doorbraken enkel mogelijk zijn via interdisciplinair werk. Naast samenwerkingen met externe partners beschikt de VUB ook over veel expertise in eigen huis. De nabijheid van verschillende disciplines op de campus, samen met initiatieven vanuit het Research Department, bevordert die samenwerking. Zo maakt mijn onderzoeksgroep al jaren deel uit van een interdisciplinair strategisch speerpuntprogramma (SRP), dat essentieel is voor de vertaalslag van fundamentele inzichten naar mogelijke toepassingen voor patiënten.
Dit blijft een budgetintensief onderzoeksveld, met grote investeringen in infrastructuur en verbruiksgoederen. De VUB‑core facilities zijn daarbij een belangrijke troef. Tegelijk blijft het binnenhalen van voldoende financiering een constante en steeds competitievere uitdaging.”
Bio Wim Versées
Wim Versées onderzoekt hoe eiwitten werken, de kleine bouwstenen die het menselijk lichaam doen functioneren. Samen met zijn team bestudeert hij wat er misgaat wanneer die eiwitten ontsporen en ziekten veroorzaken, en hoe dat kan worden gecorrigeerd.
Zijn onderzoek leverde nieuwe inzichten op in aandoeningen zoals Parkinson, bepaalde vormen van epilepsie en in hardnekkige bacteriële infecties. Daarbij maakt hij op een inventieve manier gebruik van nanobodies: uiterst kleine en precieze deeltjes van antistoffen die defecte eiwitten kunnen stabiliseren of herstellen. Die aanpak opent nieuwe perspectieven voor gerichte behandelingen.
Met internationaal erkend onderzoek, prestigieuze onderscheidingen - waaronder een Impact Award van de Parkinson Foundation - en een sterke aanwezigheid in onderwijs en publiekswerking toont Versées hoe fundamentele wetenschap kan leiden tot vooruitgang die ook voor patiënten en de samenleving relevant is.
