Willem Staels is arts én onderzoeker aan de Vrije Universiteit Brussel en het UZ Brussel. Hij werd bekroond met de Prijs Hilde Bruers, die wordt uitgereikt aan jonge onderzoekers in de Life Sciences. Staels combineert zijn werk als kinderarts met een succesvolle onderzoekscarrière in het diabetesonderzoek, waarin hij de voorbije jaren snel sterke vooruitgang heeft geboekt.
De uitreiking vindt plaats op de VUB Health Campus in Jette op donderdag 30 april.
Wat betekent de prijs voor jou?
“Deze prijs is een mooie erkenning voor ons onderzoek, waarmee mijn team en ik willen bijdragen aan de ontwikkeling van een genezing voor diabetes. De Hilde‑Bruersprijs is voor mij bovendien bijzonder betekenisvol, omdat mijn twee recente voorgangers, prof. dr. Herman Tournaye en prof. dr. Bart Keymeulen, voor mij voorbeelden zijn van succesvolle arts‑onderzoekers op onze campus.
Jaren geleden klopte ik bij hen aan met de vraag hoe zij de combinatie van zorg voor patiënten en wetenschappelijk onderzoek tot een succes hadden weten te maken. In die zin zijn zij belangrijke rolmodellen geweest.”
Wat is je hoogtepunt in je wetenschappelijke carrière?
“Ik ben nu 39 jaar en hoop dus dat mijn wetenschappelijke hoogtepunt nog moet komen. In 2020 ben ik, na een postdoc in Parijs, teruggekeerd naar de VUB en het UZ Brussel. De voorbije vijf jaar waren vooral heel intens: hard werken om kliniek en onderzoek te combineren en tegelijk een onderzoekslijn uit te bouwen die echt kan werken.
Dit jaar is wel al bijzonder geweest, met een vruchtbare oogst aan publicaties en – nog belangrijker – de bijbehorende wetenschappelijke inzichten. Daarnaast zijn er meerdere PhD‑studenten die op weg zijn naar een succesvolle verdediging. Als ik vandaag toch één hoogtepunt zou moeten benoemen, dan zijn het vooral de mensen rondom mij: het sterke, geëngageerde team aan de VUB en het UZ Brussel waarvan ik deel mag uitmaken.”
Waardoor kon je op topniveau wetenschap bedrijven aan de VUB?
“Aan de VUB ben ik echt door anderen vooruitgeholpen. Bovendien kreeg ik de vrijheid om mijn intuïtie te volgen. In het ziekenhuis kreeg ik het vertrouwen van de dienst pediatrie en de directie om mij, naast mijn rol als arts, ook consequent op onderzoek toe te leggen — met als uiteindelijk doel de geneeskunde vooruit te helpen en de best mogelijke arts te worden die in mij zit.
Ook aan de VUB heb ik bijzonder veel geluk gehad met mijn mentor, prof. Harry Heimberg. Hij heeft mij enorm veel vertrouwen geschonken en mij binnen de onderzoeksgroep Beta Cell Neogenesis (BENE) de ruimte gegeven om door te groeien. Niet veel onderzoekers van zijn kaliber maken zo vanzelfsprekend plaats voor jonge, ambitieuze mensen.
Daarnaast vorm ik binnen BENE een sterke tandem met mijn collega en goede vriend Nico De Leu. We fungeren voor elkaar als klankbord, zowel in de vroege ontwikkelingsfase van ideeën als doorheen de volledige uitwerking ervan. We doen dit bewust samen. Ik geloof sterk in het multiple principal investigators-model: het helpt om zwakke punten in hypotheses of interpretaties bloot te leggen en elkaars ideeën te versterken, wat uiteindelijk leidt tot echte, synergetische innovatie.”
Bio Willem Staels
Willem Staels zoekt naar nieuwe manieren om diabetes niet alleen te behandelen, maar uiteindelijk ook te stoppen of om te keren. In zijn onderzoek staat de insuline producerende cel in de pancreas centraal: wat doet die cel precies, waarom werkt ze bij diabetes niet meer goed, en hoe kunnen we haar beschermen of opnieuw laten functioneren?
De voorbije jaren verwierf Staels brede erkenning met onderzoek dat toont hoe onder meer ijzer en bloedvaten een onverwacht grote invloed hebben op deze cruciale cellen. Dat leidde tot nieuwe inzichten in zowel type 1‑ als type 2‑diabetes, en tot openende perspectieven voor therapieën die verder gaan dan levenslange insuline‑toediening.
Met steun van verschillende prestigieuze onderzoeksbeurzen, waaronder een ERC Starting Grant, bouwde hij aan de VUB een sterke onderzoekslijn uit die wetenschap in het labo verbindt met oplossingen voor patiënten.
Zijn werk beweegt zich op het snijvlak van geneeskunde en innovatie: van behandelingen die het immuunsysteem bijsturen tot veelbelovende strategieën waarbij nieuwe insuline producerende cellen worden gekweekt uit stamcellen. De dagelijkse confrontatie met kinderen en gezinnen die leven met diabetes scherpt zijn onderzoeksvragen en onderstreept zijn drijfveer: evolueren van voortdurende ziektecontrole naar echte, duurzame genezing.
