Ellen Goossens, professor en onderzoeker aan de Vrije Universiteit Brussel, heeft de Prijs Liebaers–Van Steirteghem gewonnen. De prijs is bestemd voor onderzoekers in de Life Sciences met 10 tot 25 jaar anciënniteit en bekroont uitmuntend onderzoek met een duidelijke klinische impact. Goossens’ werk richt zich op fertiliteitsherstel en nieuwe voortplantingstechnologieën.
De uitreiking vindt plaats op de VUB Health Campus in Jette op donderdag 30 april.
Wat betekent de prijs voor jou?
“Deze prijs heeft een bijzondere betekenis, omdat prof. André Van Steirteghem een van de promotoren was van mijn doctoraatsthesis. Zijn baanbrekend werk op het vlak van Intracytoplasmic Sperm Injection (een gespecialiseerde IVF-behandeling waarbij één gezonde zaadcel rechtstreeks in een rijpe eicel wordt ingebracht, NVDR) heeft niet alleen enorm veel betekend voor onvruchtbare koppels, maar heeft mij ook geïnspireerd om een carrière in de reproductieve wetenschap na te streven.
Zowel prof. Van Steirteghem als prof. Liebaers hebben mij tijdens mijn loopbaan gesteund en aangemoedigd. Ik heb veel respect voor hun nalatenschap, en het is een eer om een prijs te ontvangen die hun naam draagt.
Daarnaast stelt de Liebaers–Van Steirteghemprijs mij in staat om onze klinische studies rond fertiliteitsherstel verder te zetten. We willen ons cultuursysteem om zaadcellen in het laboratorium te ontwikkelen buiten het menselijke lichaam verder uitwerken. Dat brengt ons dichter bij het herstellen van de vruchtbaarheid bij patiënten die vandaag geen opties hebben om eigen biologische kinderen te krijgen.”
Wat is het hoogtepunt in je wetenschappelijke carrière?
“Het hoogtepunt is zonder twijfel de allereerste succesvolle terugplaatsing van testisweefsel bij een man die als kind zijn vruchtbaarheid had verloren. Dat moment was het resultaat van meer dan 25 jaar intensief vooronderzoek.
Die doorbraak was alleen mogelijk dankzij nauwe samenwerking met gedreven artsen van het UZ Brussel en met collega-onderzoekers in het buitenland. Daarnaast was de blijvende steun van de VUB, externe financiering via onder meer de Europese Unie en het FWO, en niet in het minst de betrokken patiënten, van cruciaal belang. Zonder dat brede draagvlak was dit nooit gelukt.”
Waardoor kon je aan de VUB op topniveau wetenschap bedrijven?
“Naast doorzettingsvermogen en veerkracht heb je als onderzoeker vooral mensen nodig die in je geloven. Aan de VUB, met voorop prof. Herman Tournaye, kreeg ik de kans, de vrijheid en de financiële steun om mijn ideeën om te zetten in toepassingen die patiënten echt kunnen helpen.
Een sleutelmoment kwam er na mijn postdoctoraal onderzoeksmandaat bij het Vlaams Fonds voor Wetenschappelijk Onderzoek. Voor veel onderzoekers betekent het aflopen van zo’n mandaat ook het einde van een academische loopbaan. Dankzij ondersteuning van het UZ Brussel en de VUB kon ik mijn onderzoek verderzetten tot ik een vaste academische positie kreeg.
Daarnaast is het belangrijk om je goed te voelen op je werkplek. Collega’s en medewerkers zorgen voor een warme en ondersteunende sfeer, wat mij elke dag motiveert om het beste van mezelf te geven. Ook de steun van het thuisfront is onmisbaar. Op moeilijke momenten stond mijn familie klaar om bij te springen, taken over te nemen of me even afstand te laten nemen van het werk. Die steun maakt een wereld van verschil.”
Bio Ellen Goossens
Ellen Goossens is een internationaal gezaghebbend onderzoeker in de mannelijke voortplantingsbiologie. Al meer dan twintig jaar onderzoekt ze hoe zaadcellen ontstaan en hoe vruchtbaarheid kan worden bewaard of hersteld bij jongens en mannen die door ziekte of medische behandelingen later onvruchtbaar dreigen te worden. Haar werk richt zich in het bijzonder op patiënten voor wie vandaag nauwelijks reproductieve opties bestaan.
Wat haar onderzoek uitzonderlijk maakt, is de nauwe brug tussen labo en kliniek. Samen met haar team ontwikkelde Goossens vernieuwende technieken zoals het bewaren en terugplaatsen van teelbalweefsel en stamcellen die zaadcellen kunnen vormen. Dat onderzoek leidde in 2023 tot een medische wereldprimeur: de eerste transplantatie van eigen teelbalweefsel bij een volwassen man.
Met meer dan 125 wetenschappelijke publicaties en een sterk geïntegreerd onderzoeks en zorgtraject toont Goossens hoe fundamentele wetenschap kan uitmonden in concrete medische innovatie, met blijvende impact op patiënten en hun toekomstperspectief.
