Tekst: Lucy van Dieijen, masterstudente Biologie
Gastvrije Ecuadorianen
“In Ecuador begonnen we ’s ochtends in principe om acht uur. Maar omdat iedereen daar zo ontspannen is, was aankomen om half negen ook geen probleem,” vertelt Madieke. 's Middags stond ze op de spoedafdeling tot een uur of vier. “De mensen daar zijn zo vriendelijk, ze willen echt weten hoe het met je gaat. De artsen legden heel veel uit en de patiënten waren zo dankbaar. Ecuadorianen worden zo ontzettend blij als je hen kan helpen en hun kinderen kunt genezen. Ze bedanken je zo hartelijk, dat is wel een groot verschil.”
Omdat de Ecuadorianen zo gastvrij zijn, hebben we het geluk gehad dat we echt de cultuur konden leren kennen.
Als er iets onverwachts gebeurt zijn er dus niet altijd de nodige medicijnen of instrumenten aanwezig. Dan leer je wel om creatief te zijn.
In Ecuador had Madieke eerst wat moeite met het taalverschil. “Omdat ik in het begin nog niet veel Spaans kende, moest ik vooral de artsen volgen en kon ik met consulten enkel helpen. Aan het eind van de stage kon ik wel Spaans met de patiënten praten.”
Madieke leerde in het ziekenhuis enkele Ecuadorianen kennen en zag haar kans schoon om via hen ondergedompeld te worden in de cultuur van het land. “In het weekend maakten we uitstapjes en ontdekten we het land. Omdat de Ecuadorianen zo gastvrij zijn, hebben we het geluk gehad dat we echt de cultuur konden leren kennen.”
Creativiteit troef in India
In Mumbai hielden Elfi en Madieke consultaties, maakten ze echo’s, hechtten wonden en hielpen met operaties. “Soms deden we ook bevallingen,” vertelt Madieke.
Elfi: “In de meeste scholen in India wordt er Engels gedoceerd. Met de meeste patiënten konden we dus prima communiceren. Alle Indiase artsen spraken Engels, dus wanneer een patiënt alsnog geen Engels sprak, vertaalden zij.”
In India zijn er openbare en privéziekenhuizen. “In de eerste betaalt de overheid een groot deel van de behandelingen. Toch hebben Indiërs nog moeilijk toegang tot gezondheidszorg,” vindt Madieke. “Omdat in India patiënten zelf op voorhand het materiaal moeten aanschaffen wordt er heel spaarzaam mee omgegaan. Elk klein draadje wordt tot op het allerlaatst gebruikt. En als er iets onverwachts gebeurt zijn er dus niet altijd de nodige medicijnen of instrumenten aanwezig. Dan leer je wel om creatief te zijn.”
Elfi: “In Mumbai vind je in centrum rond de Indian Gate moderne stadsdelen, maar het ziekenhuis was minder geavanceerd dan ik verwacht had. India is als land heel divers: qua religie, cultuur, taal, kleuren, geuren ... Vooral de mensenmassa en chaos waren anders. En er is een complete afwezigheid van verkeersregels. Ook de koeien trekken zich niets van het drukke verkeer aan!”
Je begint best een klein jaar op voorhand met het organiseren van je stage.
De rollen omgedraaid
De stages waren niet alleen waardevol voor Madieke en Elfi. De rollen werden soms ook omgedraaid. De Indiase en Equadoriaanse artsen vroegen om feedback aan onze Vlaamse stagiaires. “In Ecuador en India bevallen vrouwen vaak in een zaal met twintig zieken die de bevalling tot in detail kunnen horen en zien. Sommige zieke patiëntjes worden door een prof met tien studenten tegelijk bekeken, en in de wachtrij hoeven de patiënten zich niet te vervelen: het gordijntje van de behandelkamer is open dus iedereen ‘geniet’ mee van het gynaecologisch onderzoek van de patiënt voor hen. We stelden hen voor om de gordijntjes tussen de patiënten dicht te doen.” Naast privacy en steriliteit werd in Equador en India ook anders met kinderen omgegaan. Madieke: “Waar hier een arts zo veel mogelijk contact met het kind zelf maakt, richten artsen in Ecuador zich voornamelijk tot de ouders. We vertelden hen dat dat ook anders kan.”
Via vrienden, ouderejaars en proffen
Een stageplaats vinden in een onbekend en ver land - soms moet je er wat geluk mee hebben. Proffen en ouderejaars helpen je bij het leggen van de juiste contacten.
Elfi: “Ik wilde altijd al naar India. Als kind had ik al een fascinatie voor dat land. Vrienden van mijn ouders, Indiase gynaecologen, kwamen soms naar België om extra cursussen te volgen en mijn ouders reisden op hun beurt naar India.” Het artsenkoppel hielp de vriendinnen aan contacten voor hun stageplaatsen.
Ook Madieke vond hun stage in Ecuador via-via. Een van haar vriendinnen werkt in het laboratorium op de campus in Jette samen met een Ecuadoriaan. Zijn moeder werkt in een ziekenhuis in Ecuador en had hen met mensen daar in contact gebracht.
Hun slaapplaats vonden ze via de Fundacion Eslabon Social, waarmee ze meteen een goed doel steunden. Madieke: “Je moet zelf alles regelen, maar dat is ook juist leuk.” In veel landen worden afspraken spontaner gemaakt dan hier in België en het verschilt per land hoe snel je antwoord op je e-mails krijgt. “Begin toch wel een klein jaar op voorhand met het organiseren van je stage,” zegt Madieke.
Je leert om op andere manieren met patiënten om te gaan, krijgt meer respect voor iedereen, en het verandert je visie op geneeskunde.
Voor Elfi was dat wat vroeg: “Een half jaar was ook genoeg geweest. Schrijf veel mensen aan, en ga langs bij proffen en ouderejaars studenten. Zij hebben vaak contacten voor stageplaatsen in het buitenland.”
Beurs
Van tevoren vroegen de vriendinnen een beurs aan bij VLIR-UOS, een stichting die onder andere universitaire samenwerkingsverbanden ondersteunt en beurzen uitreikt aan studenten die naar een land in het Zuiden willen. Madieke: “In de aanvraag daarvan ging wel veel werk zitten. Je moet onder andere omschrijven wat voor project je gaat doen.” Omdat hun doel goed werd ontvangen en de stage onbetaald was, kregen ze de beurs toegekend.
Vorig jaar vroegen 21 Geneeskundestudenten een buitenland-beurs aan bij VLIR-UOS. Twintig van hen kregen die ook toegekend.
Levenslessen
Door stage te lopen in een ontwikkelingsland help je niet alleen de lokale bevolking. Het verbreedt ook je horizon. Het is bijna niet te vergelijken met ‘bij de buren op Erasmus gaan’. Binnen Europa zijn de culturele verschillen toch kleiner zijn en kan je relatief gemakkelijk naar huis kan mocht dat nodig zijn.
Je studententijd is hét moment om naar het buitenland te gaan. Nu is het zoveel makkelijker om dat voor korte tijd te doen.
Elfi en Madieke vinden dat iedere student Geneeskunde een buitenlandse stage zou moeten volgen. “Het verbreedt je wereldbeeld en verbetert jezelf compleet. Je leert om op andere manieren met patiënten om te gaan, krijgt meer respect voor iedereen, en het verandert je visie op geneeskunde, thuis en in het buitenland. Je beseft ook hoe goed wij het hebben. In India is bijvoorbeeld het merendeel van de huwelijken nog gearrangeerd. Ook al is het hier niet perfect, dan ben je toch blij met waar we nu in Europa staan.”
Madieke: “We hebben het hier echt niet slecht. Ik heb ook geleerd dat we niet alles vanzelfsprekend mogen vinden en er nog veel in de wereld valt te veranderen. Je maakt dingen mee die je voor de rest van je leven bijblijven.”
Elfi: “En het is gewoon heel leuk!” Op de vraag of ze ooit heimwee heeft gehad heeft Elfi meteen haar antwoord klaar: “Nee! Ik ben graag in het buitenland. Hoe langer hoe liever.” Madieke: “Je studententijd is hét moment om naar het buitenland te gaan. Nu is het zoveel makkelijker om dat voor korte tijd te doen. En ga van tevoren reizen in het land, zo kan je het land eerst leren kennen.”
Meer informatie over studie, stage of vrijwilligerswerk in het buitenland? Check my.vub.ac.be/goingabroad of ga langs bij het International Relations and Mobility Office (IRMO) op Pleinlaan 5. E: international.relations@vub.ac.be en T: (+32)(0)26148101.
In december ging Elfi terug naar Goa voor het huwelijk van de zoon van het Indiase gynaecologenkoppel. Ook met enkele artsen van het ziekenhuis in Ecuador heeft Madieke nog steeds contact.