Wereldwijd krimpen gletsjers in alarmerend tempo, met grote gevolgen voor de zeespiegelstijging, beschikbaarheid van water, biodiversiteit en de stabiliteit van natuurlijke ecosystemen. Een nieuwe studie, geleid door Harry Zekollari van de afdeling Water en Klimaat van de Vrije Universiteit Brussel (onderzoek deels uitgevoerd tijdens zijn postdoc bij het Laboratorium voor Hydraulica, Hydrologie en Glaciologie van ETH Zürich), biedt de meest uitgebreide en gedetailleerde projecties van wereldwijde gletsjerveranderingen op basis van de nieuwste klimaatscenario's. Dit nieuwe onderzoek, gepubliceerd in The Cryosphere, voorspelt de toekomstige evolutie van elke gletsjer op aarde buiten de ijskappen van Groenland en Antarctica, in totaal meer dan 200.000 gletsjers.


"Door de evolutie van al deze gletsjers in de 21e eeuw te modelleren onder verschillende klimaatscenario's, hebben we duidelijke verschillen in uitkomsten onthuld, gebaseerd op toekomstige emissieniveaus. In het meest optimistische, lage-emissiescenario wordt verwacht dat gletsjers ongeveer 25-29% van hun massa zullen verliezen tegen 2100. In een scenario met hoge emissies loopt dat percentage echter sterk op, met een verlies van 46-54% van de wereldwijde gletsjermassa,” legt Zekollari uit.

De impact is niet overal gelijk: sommige regio’s worden met veel zwaardere verliezen geconfronteerd. Zo behoren de gletsjers in de Europese Alpen tot de meest kwetsbare, met een verwachte volumeverlies van meer dan 75%, en veel lopen het risico volledig te verdwijnen in scenario’s met hoge emissies. Daarentegen zullen gletsjers in poolgebieden, zoals in Arctisch Canada, IJsland en Svalbard, naar verwachting een groter deel van hun massa behouden tot het einde van de eeuw, hoewel ook zij aanzienlijke verliezen zullen lijden.


"Onze studie betekent een stap vooruit ten opzichte van eerdere evaluaties, door iets hogere verliesprojecties te tonen dan die in recente IPCC-rapporten. Deze nieuwe projecties zijn gebaseerd op geavanceerde modellen die zijn gekalibreerd met gedetailleerde, gletsspecifieke waarnemingen in plaats van regionaal samengevoegde gegevens. Deze verfijnde aanpak geeft een duidelijker beeld van de waarschijnlijke evolutie van individuele gletsjers, waardoor nauwkeurigere projecties mogelijk zijn die relevant zijn voor lokale watervoorraden, natuurlijke gevaren en door gletsjers gevoede waterkrachtcentrales,” concludeert Zekollari.

Vooruitkijkend wordt verwacht dat de vooruitgang in satellietmonitoring en toepassingen van machine learning in gletsjermodellering de nauwkeurigheid van projecties zal verbeteren. Deze tools zullen waardevolle nieuwe gegevens bieden om de kennis van de wetenschappelijke gemeenschap over de reactie van gletsjers op klimaatverandering te vergroten en de planning voor getroffen regio’s wereldwijd te verbeteren.

P9100732.JPG

Uitzicht op de Grosser Aletschgletsjer (Zwitserland), de grootste gletsjer van de Europese Alpen. De gletsjer is ongeveer 20 km lang en heeft een ijsdikte tot 800 meter. De nieuwe studie voorspelt dat deze gletsjer grotendeels zal verdwijnen in de 21e eeuw. © Harry Zekollari

Referentie:

Zekollari, H., Huss, M., Schuster, L., Maussion, F., Rounce, D. R., Aguayo, R., Champollion, N., Compagno, L., Hugonnet, R., Marzeion, B., Mojtabavi, S., and Farinotti, D.: Twenty-first century global glacier evolution under CMIP6 scenarios and the role of glacier-specific observations, The Cryosphere 2024, 18, 5045–5066, https://doi.org/10.5194/tc-18-5045-2024

Contact:

Harry Zekollari, harry.zekollari@vub.be, +3226293021