“In mijn ideale wereld gebruiken we wetenschap niet alleen om pijn te verklaren, maar om opnieuw perspectief te bieden aan mensen met pijn”
Anneleen Malfliet
Professor Kinesitherapie
“Ik koos aanvankelijk voor kinesitherapie omdat het voor mij de perfecte combinatie leek van wetenschap, zorgzaamheid en menselijk contact. Het is een beroep waarin je analytisch kan werken en tegelijk menselijk aanwezig kan zijn. Pas later, eerder onverwacht, kwam de academische wereld in beeld. Een professor vroeg me of ik interesse had in een doctoraat. Het feit dat iemand dat potentieel in mij zag, maakte dat ik die mogelijkheid voor het eerst ernstig begon te overwegen.
De inhoudelijke richting werd pas echt duidelijk in mijn laatste masterjaar. Toen merkte ik hoe groot de kloof soms is tussen theorie en praktijk. Wat we leerden, volstond vaak niet om patiënten echt verder te helpen, zeker bij complexe klachten. Hun verhalen waren rijker, gelaagder en minder eenduidig dan de modellen die we gebruikten. Er werd te weinig vanuit een totaalbeeld gekeken. Dat besef bracht me bij chronische pijn. Toen er een doctoraatsvacature kwam met een duidelijke klinische insteek binnen dit domein, voelde dat als een kans om echt iets te kunnen bijdragen aan de zorg voor deze patiënten.
Vandaag situeert mijn werk zich op het kruispunt van chronische pijn, levensstijl en gedragsmatige interventies. Ik onderzoek onder meer de relatie tussen slaap en pijn/functioneren, voedingspatronen en pijn/functioneren, binnen diverse chronische populaties. Daarnaast kijk ik expliciet naar hoe we deze inzichten kunnen integreren in de dagelijkse praktijk van kinesitherapeuten. Het gaat daarbij niet alleen om de vraag watwerkt, maar ook hoe we dat haalbaar maken binnen de realiteit van het werkveld.
De maatschappelijke perceptie van kinesitherapie blijft vaak beperkt tot oefeningen of manuele technieken, terwijl de realiteit veel breder is. Kinesitherapeuten werken vanuit een biopsychosociaal kader, met aandacht voor stress, slaap, levensstijl en psychologische factoren. Het wettelijk en organisatorisch kader volgt die realiteit niet altijd. Via wetenschappelijk onderzoek en publicaties proberen we ook daar verandering in te brengen, om het beroep maatschappelijk te laten erkennen voor wat het vandaag daadwerkelijk inhoudt.
“Een belangrijke mentale ommekeer kwam toen ik leerde loslaten dat alles afhangt van prestaties en zichtbaarheid, om te kiezen voor kwaliteit boven kwantiteit, en om echt aanwezig te zijn voor collega’s en onderzoekers”
Mijn werk combineert verschillende rollen: ik zie patiënten, verzamel en analyseer data binnen studies die ik uitvoer of coördineer, werk samen met een team van enorm gemotiveerde (doctoraats) onderzoekers en geef les aan studenten en clinici. Wat mij daarin drijft, is de vaststelling dat zorg voor mensen met langdurige pijn vandaag vaak versnipperd en moeilijk toegankelijk is. Mensen krijgen tegenstrijdige boodschappen en weten niet altijd waar ze terechtkunnen. Verder is er een groot probleem rond toegankelijkheid: lange wachtlijsten, onduidelijkheid over welke zorgverlener voor welke klacht geschikt is, en mensen die de weg naar de zorg zelfs helemaal niet vinden. Daarom onderzoek ik onder andere ook stapsgewijze zorgmodellen, zodat patiënten sneller op de juiste plek terechtkomen en coherente zorg krijgen.
Ik focus niet graag op grote doorbraken. Voor mij zit vooruitgang vaak in kleine verschuivingen. Een belangrijke mentale ommekeer kwam toen ik leerde loslaten dat alles afhangt van prestaties en zichtbaarheid. Naast hard werken speelt geluk een grotere rol dan we vaak willen toegeven. Dat besef gaf ruimte om te kiezen voor kwaliteit boven kwantiteit, en om echt aanwezig te zijn voor collega’s en onderzoekers. Mensen presteren nu eenmaal beter wanneer ze zich veilig en gesteund voelen.
Ik hoop over twintig jaar te zien dat ik via zorgzaamheid impact heb gehad op de onderzoeksomgeving en op de zorg voor mensen met chronische aandoeningen. Ik wens dat kinesitherapeuten met hetzelfde enthousiasme afstuderen rond dit thema, en dat misvattingen over pijn verminderen, met meer aandacht voor bewegen en zelfzorg.
Voor mezelf wil ik dichtbij patiënten blijven en menselijkheid beschermen binnen een prestatiegerichte academische context. Inspiratie haal ik deels uit inspirerende figuren als Caroline Pauwels, maar vooral ook uit mensen dichtbij. Ik denk in eerste instantie aan mijn grootmoeder – bijna negentig -: krachtig, recht voor de raap en met een duidelijke mening. En aan mijn ouders, de fundamenten van wie ik vandaag als wetenschapper ben. Ik wens het elk opgroeiend meisje toe: dat ze mag opgroeien in een omgeving waar keuzes kunnen gemaakt worden vanuit interesse en motivatie, en niet vanuit stereotypering op basis van geslacht.”
BIO
Anneleen Malfliet is kinesitherapeut en professor aan de Vrije Universiteit Brussel (VUB), verbonden aan de onderzoeksgroep Pain in Motion. Haar onderzoek focust op chronische pijn en de rol van levensstijl, gedrag en biopsychosociale factoren in functioneren en herstel.
Ze combineert klinisch werk met onderwijs en onderzoek, en zet zich in voor geïntegreerde, toegankelijke zorgmodellen voor mensen met langdurige pijn.
In een snel veranderende wereld is onafhankelijke, wetenschappelijk onderbouwde duiding onmisbaar. Anneleen staat journalisten en redacties te woord met heldere analyse en context bij actuele thema’s, binnen haar expertise.
Zij is wetenschap. Jij maakt het mogelijk.
Deze campagne is meer dan een eerbetoon. Het is een uitnodiging om stil te staan bij de rol van vrouwelijke wetenschappers en bij de obstakels die zij nog steeds moeten overwinnen om hun talent volledig te kunnen inzetten. Maar zichtbaarheid alleen is niet genoeg. Vrouwen zijn in onderzoek nog steeds ondervertegenwoordigd, krijgen minder kansen en ervaren vaker drempels in hun academische carrière.
Met jouw gift help je vrouwelijke onderzoekers om hun werk verder te zetten, nieuwe inzichten te ontwikkelen en oplossingen te vinden voor de uitdagingen van morgen.
