Wie de Facts & Figures 2024‑2025 openslaat, merkt meteen dat de digitale dimensie van de Vrije Universiteit Brussel niet langer een ondersteunende dienst is, maar een strategische motor van onderwijs, onderzoek en campuswerking. De cijfers tonen hoe de universiteit een volwaardige digitale ruggengraat uitbouwde op een moment dat artificiële intelligentie (AI) wereldwijd een ongeziene groei doormaakt en steeds meer energie en klimaatimpact met zich meebrengt.
De digitale campus draait intussen op volle toeren. De ICT‑helpdesk ontving het voorbije jaar meer dan 9.400 meldingen, een duidelijk teken dat zowat elke vorm van onderwijs, administratie en onderzoek afhankelijk is geworden van stabiele digitale diensten. Ook het Learning & Innovation Center (LIC), dat sinds vorig academiejaar in gebruik is, kende een opvallend sterke start. Meer dan 10.000 studenten, onderzoekers en medewerkers vonden ondertussen de weg naar de nieuwe leerruimtes, media‑studio’s en technologie‑labs.
Onder de oppervlakte schuilt de stille motor van die evolutie: de rekenkracht die de universiteit de voorbije jaren heeft opgebouwd. De ICT drukt dat uit in onbegrijpelijke termen, maar ze staan voor een enorme rekenkracht. Het Datacenter Nexus biedt 48 serverracks, 900 rekenkernen en 3 petabytes aan onderzoeksdata, terwijl het Hydra‑cluster voor supersnelle computers 3.968 rekenkernen en 22 gespecialiseerde grafische versnellers toevoegt. Samen met 2 petabyte Pixiu‑opslag en flexibele clouddiensten vormt dit de technologische basis waarop onderzoekers in alle disciplines kunnen vertrouwen, van biomedische simulaties tot sociale‑wetenschappelijke analyses.
Sinds mei 2024 beschikt de VUB bovendien over een bijkomende troef: het nieuwe Nexus‑datacenter in het Researchpark Zellik. Het duurzame ontwerp, dat werkt op honderd procent hernieuwbare energie, warmte recupereert, regenwater gebruikt voor koeling en drie internationale duurzaamheidscertificaten draagt, plaatst de VUB in een uitzonderlijke positie binnen het Europese hoger onderwijs. In 2025 werd Nexus ook de thuisbasis van de nieuwe Vlaamse supercomputer van de hoogste categorie, die wordt ingezet voor de zwaarste berekeningen in onder meer klimaatwetenschap, geneeskunde en AI‑onderzoek.
Die duurzame koers is geen optie maar een noodzaak, want internationaal groeit de energiehonger van artificiële intelligentie razendsnel. Het wereldwijde gebruik van gespecialiseerde chips voor AI‑systemen loopt op tot vijf gigawatt en ging in 2025 zelfs richting de 23 gigawatt —vergelijkbaar met het totale stroomverbruik van onze noorderburen, Nederland. De energieconsumptie van datacenters stijgt al sinds 2017 met ruim twaalf procent per jaar, grotendeels door de groei van AI‑toepassingen, terwijl waterverbruik even sterk toeneemt: Google alleen gebruikte in 2022 al 21 miljard liter om zijn datacenters te koelen.
“Ook studenten profiteren van deze digitale infrastructuur”
De komst van GPT‑5, de nieuwste generatie van grootschalige taal‑ en multimodale modellen, zet die evolutie nog scherper in de verf. Onafhankelijke metingen tonen dat het produceren van een gemiddeld antwoord door GPT‑5 meer dan 18 wattuur elektriciteit vraagt, met pieken tot 40 wattuur. Ter vergelijking: een gelijkaardig antwoord van GPT‑4 vereiste ongeveer 2,12 wattuur. Als GPT‑5 wereldwijd op de schaal van ChatGPT wordt gebruikt—ongeveer 2,5 miljard vragen per dag—komt dit neer op een dagelijks verbruik tot 45 gigawattuur, vergelijkbaar met het elektriciteitsgebruik van 1,5 miljoen Amerikaanse gezinnen. Onderzoekers vermoeden datde impact van GPT‑5 aanzienlijk groter is dan zijn voorgangers en dat de exponentiële groei van het aantal parameters bijna automatisch leidt tot exponentieel hogere energie‑ en waterconsumptie. Dat maakt duurzame rekeninfrastructuur geen luxe, maar een absolute voorwaarde om AI‑ontwikkeling leefbaar te houden.
Juist daarom is de aanpak van de VUB relevant op het internationale toneel. Door Nexus te bouwen als een CO₂‑neutraal en energie‑efficiënt datacenter kan de universiteit de rekenkracht voor grootschalige AI‑modellen lokaal aanbieden zonder een ecologische tol te betalen die elders steeds zwaarder doorweegt. Onderzoekers kunnen er grote modellen trainen en complexe simulaties uitvoeren met een aanzienlijk lager energieverbruik dan in traditionele datacenters. Zo wordt AI‑onderzoek niet afgeremd, maar wel slimmer ondersteund.
Ook studenten profiteren van deze digitale infrastructuur. Met 24.199 inschrijvingen en een groeiende belangstelling voor wetenschaps‑ en ingenieursopleidingen speelt digitale geletterdheid een steeds grotere rol in het curriculum. In het LIC en op de rest van de campus ontdekken studenten niet alleen de nieuwste leertechnologieën, maar ook de onderliggende AI‑processen en de maatschappelijke debatten die erbij horen. Internationale academici waarschuwen dat AI‑systemen energie‑efficiënter moeten worden en dat instellingen zowel hardware als software moeten optimaliseren om de ecologische impact te temperen. De VUB loopt daarin vooruit door technologische innovatie en duurzaamheid niet los van elkaar te denken.
In een tijd waarin internationale organisaties zoals het Internationaal Energieagentschap en de Internationale Telecommunicatie‑Unie waarschuwen dat de groei van datacenters en AI‑modellen een bedreiging vormt voor wereldwijde klimaatdoelen, toont de VUB dat het anders kan. Met Nexus, Hydra, de Vlaamse supercomputer, het LIC en een doorgedreven digitalisering bouwt de universiteit aan een toekomst waarin rekenkracht en verantwoordelijkheid hand in hand gaan. De digitale campus van vandaag is niet alleen een technische prestatie, maar een blauwdruk voor wat duurzame innovatie in het hoger onderwijs kan zijn.
De Vrije Universiteit Brussel heeft haar Facts & Figures 2024-2025 gepubliceerd. Het overzicht bundelt alle kerncijfers over studenten, onderzoek, infrastructuur en maatschappelijke impact. Het rapport toont een universiteit die niet alleen groeit, maar ook volop inzet op onderzoek, innovatie, digitale transformatie en duurzaamheid.