logo

Algemene gegevens

Hier vind je algemene informatie over de opleidingen geschiedenis aan de VUB.

Opleidingspagina

Klik door naar de opleidingspagina van de

  • Bachelor of Arts in de geschiedenis (180 ECTS)
  • Master of Arts in de geschiedenis (60 ECTS)

Leerresultaten

Klik door naar de beoogde leerresultaten van de

Cijfers

Klik door naar cijfergegevens die beschikbaar worden gesteld op de pagina 'Opleiding in cijfers' van de Vlaamse overheid, Onderwijs & Vorming:

de opleidingen willen studenten opleiden tot autonome en kritische wereldburgers met lokale verankering

KWALITEIT VAN DE OPLEIDINGEN GESCHIEDENIS

De opleidingen Bachelor en Master of Arts in de geschiedenis willen studenten vormen met zin voor openheid en nuance. Daarnaast geven ze een initiatie tot heuristiek, methoden en benaderingen. Hiermee willen de opleidingen studenten opleiden tot autonome en kritische wereldburgers met lokale verankering. Er gaat veel aandacht naar het verwerven van onderzoeksvaardigheden zoals het evalueren van bronnenmateriaal en kritisch synthetiseren. Binnen het curriculum is er bovendien aandacht voor discussie over maatschappelijke problemen. Het vernieuwde curriculum waarbij studenten modules uit verschillende disciplines (talen, kunst, wijsbegeerte, politieke wetenschappen, sociologie, …)  kunnen combineren in de opleiding geschiedenis zorgt voor een multidisciplinair perspectief.

Er is doorheen de opleidingen aandacht voor de begeleiding van studenten. Die wordt aangeboden zowel door de opleiding als door Studiebegeleiding. Studenten zijn erg tevreden zijn over de aanspreekbaarheid van de docenten. De nabijheid van gespecialiseerde bibliotheken, documentatiecentra, archieven en wetenschappelijke instellingen met rijke collecties, zoals de Koninklijke Bibliotheek, het Rijksarchief en het Studie- en Documentatiecentrum Oorlog en Hedendaagse Maatschappij (SOMA) worden beschouwd als belangrijke troeven.

de opleidingen geschiedenis onderscheiden zich van andere opleidingen geschiedenis door o.m. in te zetten op individuele begeleiding en praktijkgerichte cursussen

Leerresultaten en profilering

De opleidingen Bachelor en Master of Arts in de geschiedenis willen studenten vormen met zin voor openheid en nuance. Daarnaast geven ze een initiatie tot heuristiek, methoden en benaderingen. Hiermee willen de opleidingen studenten opleiden tot autonome en kritische wereldburgers met lokale verankering. De opleidingsraad wil geschiedenis uitdrukkelijk formuleren als een sociale wetenschap die zich als voornaamste doel stelt veranderingen in maatschappelijke kwesties zowel over tijd als in continuïteit uit te leggen. De opleidingen geschiedenis aan de VUB onderscheiden zich van andere opleidingen geschiedenis door:

  • het aanbod van interactieve werkcolleges over alle tijdsperioden vanaf het eerste bachelorjaar;
  • de actieve omgang met diverse bronnen, methoden en benaderingen en eigen onderzoek eveneens vanaf de eerste bachelor;
  • de kleine groepen die individuele begeleiding mogelijk maken;
  • de praktijkgerichte cursussen (methodecursussen gekoppeld aan werkcolleges);
  • de mogelijkheid tot het opnemen van tweemaal 6 ECTS uit andere disciplines in het tweede en derde jaar van de bachelor;
  • het aanbod van de vier perioden.

Doorheen de opleidingen wordt sterk gefocust op het verwerven van onderzoeksvaardigheden zoals het evalueren van bronnenmateriaal en kritisch synthetiseren. Binnen het curriculum is er bovendien aandacht voor discussie over sociaalwetenschappelijke analysekaders en maatschappelijke problemen, onder meer in het opleidingsonderdeel Historische vraagstukken. De opbouw van een curriculum met modules uit andere disciplines zorgt ervoor dat de opleiding studenten multidisciplinaire competenties verwerven. Binnen de opleiding komen studenten ook in aanraking met mondialisering en globalisering.

De opleidingsraad boog zich in de loop van academiejaar 2015-2016 over de leerresultaten van de bachelor- en masteropleiding en een vernieuwde versie werd goedgekeurd. De leerresultaten werden afgetoetst aan de Codex Hoger Onderwijs en aan de vijf pijlers uit de Visie op onderwijs van de VUB.

Aan de vernieuwde leerresultaten werd een visietekst toegevoegd die verschillend is voor de bachelor- en de masteropleiding. De bacheloropleiding profileert zichzelf als een opleiding die studenten leert met een onderzoekende blik naar heden en verleden te kijken, wat hen in staat stelt verbanden te leggen, een eigen mening te formuleren en deel te nemen aan het hedendaagse maatschappelijke debat. De masteropleiding heeft als doel de studenten te vormen tot creatieve, originele en kritische denkers die kunnen bijdragen tot reflectie over vroegere, huidige en komende ontwikkelingen op wereldvlak, steeds ingebed in een wetenschappelijke achtergrond.

Curriculum

In 2017-2018 werd de structuur van het bachelorprogramma grondig hervormd. Samen met de andere bachelorprogramma’s van de faculteit Letteren & Wijsbegeerte wordt in het eerste bachelorjaar een gemeenschappelijke module van 24 ECTS (5 opleidingsonderdelen) aangeboden. Daarnaast krijgen de studenten nog 6 opleidingsonderdelen aangeboden gericht op studenten geschiedenis, waaronder enkele opleidingsonderdelen die de student geleidelijk initiëren in algemene en historische zoekmethoden.

In de tweede en derde fase van het modeltraject is er ruimte voor een module (2x12 ECTS) van een andere opleiding. De studenten kiezen uit volgende modules: Kunstwetenschappen en archeologie, Wijsbegeerte en Moraalwetenschappen, Erfgoed, Politieke wetenschappen, Sociologie, Communicatiewetenschappen, Nederlandse taal en literatuur, Engelse taal en literatuur, Franse taal en literatuur, Duitse taal en literatuur, Spaanse taal en literatuur, Italiaanse taal en literatuur, Chinese taal, cultuur en maatschappij, Journalistiek, Onderwijs.

Dit aanbod benadrukt enerzijds de multidisciplinariteit en maakt anderzijds een flexibele overstap naar een andere opleiding mogelijk.

De masteropleiding laat eveneens veel ruimte voor keuze. De masterproef bedraagt 24 van de 60 ECTS. De verplichte opleidingsonderdelen Theorie van de geschiedenis en Oefeningen comparatieve geschiedenis nemen nog eens 12 ECTS in. Voor de overige 24 ECTS kunnen de studenten vrij kiezen uit een lijst van historische keuzevakken.

Evaluatiebeleid

Beoordelingsformulieren voor de bachelorpaper en de masterproef werden in de loop van academiejaar 2015-2016 opgesteld en goedgekeurd door de opleidingsraad; de richtlijnen voor de bachelorpaper en de masterproef worden op regelmatige basis geüpdatet. De opleidingsraad volgde in januari 2017 een sessie op maat rond het opstellen van toetsmatrijzen en antwoord- en beoordelingsmodellen.

In de opleidingen worden verschillende evaluatievormen en werkvormen gebruikt. In de bacheloropleiding gaat veel aandacht naar de evaluatie van vaardigheden. Formatieve evaluatie is belangrijk in zowel de bachelor- als de masteropleiding.

Tevredenheid studenten

In de studentenfeedback beoordelen de studenten hun onderwijs. Hieronder worden de resultaten weergegeven voor de laatste twee semesters waarvoor resultaten beschikbaar waren bij het opstellen van dit rapport.

Bachelor Geschiedenis

Deelname:

2016-2017 semester 2: 13,18% (17/129)
2017-2018 semester 1: 27,03% (30/111)

Master Geschiedenis

uit de studentenfeedback blijkt dat studenten over het algemeen tevreden zijn over de opleiding, zowel bachelor- als masterstudenten beoordelen alle ondervraagde facetten gemiddeld met een 7/10 of hoger

Deelname:

2016-2017 semester 2: 9,86% (7/71)
2017-2018 semester 1: 20,63% (13/63)

Uit de studentenfeedback blijkt dat studenten over het algemeen tevreden zijn over de opleiding, zowel bachelor- als masterstudenten beoordelen alle ondervraagde facetten gemiddeld met een 7/10 of hoger.

Docenten

Voor de opleidingen wordt in totaal 7,35 VTE ingezet, waarvan verschillende docenten minder dan halftijds verbonden zijn aan de opleiding. Uit de focusgesprekken blijkt dat studenten de onderwijskundige kwaliteiten en betrokkenheid van de docenten erg appreciëren. Bij de studentenfeedback werden geen opvolgsignalen gedetecteerd.

Professionalisering van de docenten wordt gestimuleerd door rekening te houden met deelname aan de professionaliseringsactiviteiten bij bevorderingsdossiers van docenten. Sinds het najaar van 2015 moet het zelfstandig academisch personeel beantwoorden aan de vereisten die beschreven worden in de competentietoets.

Het ZAP ziet opportuniteiten in de mogelijkheid om promovendi en postdocs meer in te zetten bij onderwijs, op voorwaarde dat dit niet ten koste gaat van onderzoek en dat het aansluit bij het eigen onderzoeksdomein. Op dit moment worden verschillende promovendi reeds ingeschakeld bij o.m. werkcolleges, waar ze groepen studenten begeleiden rond specifieke thema’s.

begeleiding is een speerpunt voor de opleiding: zowel door docenten als door onderwijsondersteuners wordt er veel aandacht besteed aan (persoonlijke) begeleiding van studenten

Voorzieningen en studiebegeleiding

Zowel op centraal niveau als door de opleiding is er aandacht voor de begeleiding van studenten. Studenten kunnen steeds terecht bij de Studiebegeleiding en de studietrajectbegeleider. In het nieuwe curriculum wordt ook expliciet in begeleiding voorzien via de opleidingsonderdelen Werkcollege: methodologie van de geschiedenis en Onderzoeksmethoden in de humane wetenschappen.

Dat de studenten in de nabijheid studeren van gespecialiseerde bibliotheken, documentatiecentra, archieven en wetenschappelijke instellingen met rijke collecties, zoals de Koninklijke Bibliotheek, het Rijksarchief en het Studie- en Documentatiecentrum Oorlog en Hedendaagse Maatschappij (SOMA) wordt beschouwd als een belangrijke troef.

Instroom

De instroom van generatiestudenten in het bijzonder en bachelorstudenten in het algemeen is een aandachtspunt. Het aantal (generatie)studenten kent een dalende trend. Het aantal masterstudenten kent echter een stijgende trend.

Studiesucces

De drop-out ratio (36,8% vs. 28,9%) en de doorlooptijd (16,8% vs. 25% in drie jaar) van de bachelor geschiedenis is hoger dan het VUB-gemiddelde. Het aantal opgenomen ECTS van (generatie)bachelorstudenten is in dalende lijn. Het percentage verworven ECTS daarentegen fluctueert en gaat de laatste jaren in licht stijgende lijn. Momenteel ligt dit percentage dicht bij het VUB-gemiddelde en het Vlaamse gemiddelde.

Bij de masterstudenten gaat het aantal opgenomen ECTS in stijgende lijn. Het aantal verworven ECTS fluctueert, maar ligt lager dan het VUB-gemiddelde. Het studierendement is al enkele jaren vrij stabiel en situeert zich licht onder het VUB-gemiddelde. De doorlooptijd voor masterstudenten ligt dicht bij het VUB-gemiddelde voor eenjarige masteropleidingen.

De bachelorpaper en masterproef vormen knelpunten voor de doorlooptijd van studenten. De opleidingsraad heeft enkele acties ondernomen om dit euvel te verhelpen. In academiejaar 2015-2016 voerde de opleidingsraad een nieuw opleidingsonderdeel ‘Historisch atelier’ in dat concrete begeleiding biedt aan studenten bij het schrijven van hun bachelorpaper. De facultaire deadlines voor de bachelorpaper en masterproef in de tweede zittijd werden bovendien verlaat, zodat studenten meer ruimte kregen voor het finaliseren of verbeteren van deze werkstukken.

Uitstroom, alumni en relatie met het werkveld

De opleidingsraad heeft enkele initiatieven met betrekking tot aansluiting op de arbeidsmarkt opgestart. Er wordt onder andere samengewerkt met de Wetenschapswinkel en met FARO, het Vlaams steunpunt voor cultureel erfgoed. In samenwerking met FARO en de andere Vlaamse universiteiten vindt er een beroepenbeurs plaats voor studenten geschiedenis die interesse hebben in een job in de culturele sector (erfgoed, musea, culturele diensten, …).

Ook in verband met het inrichten van stages zijn er contacten met FARO. Er wordt ook contact gehouden met alumni, maar dit heeft veeleer een informeel karakter. De opleidingsraad bekijkt op welke manier de alumni op een systematische manier kunnen worden opgevolgd.

Internationalisering

In het hervormde curriculum voor de bacheloropleiding wordt een taalopleidingsonderdeel Frans of Engels aangeboden voor de studenten van de eerste bachelor. In de masteropleiding kunnen studenten ook kiezen uit enkele Engelstalige opleidingsonderdelen. Binnen het profiel ‘Food History’ in de masteropleiding kunnen studenten op uitwisseling in Leiden, Tours of Exeter.

Communicatie

Uit de focusgesprekken met studenten uit de bachelor- en masteropleiding blijkt dat studenten erg tevreden zijn over de aanspreekbaarheid van de docenten.

De opleidingsraad heeft een duidelijke visie op de profilering van de opleiding: de vaardigheden die de studenten in deze veeleer onderzoeksgerichte opleidingen verwerven zijn ook buiten de academische wereld relevant.

Werking opleidingsraad

De opleidingsraad bevordert en bewaakt de kwaliteit van de opleiding(en). De opleidingsraad tekent de visie uit en formuleert onder meer voorstellen over de inhoud, de vorm, de samenhang en de studeerbaarheid van de programma’s. De opleidingsraad vergadert regelmatig en er heerst een positieve kwaliteitscultuur.

Tijdens de opleidingsraden is er uitdrukkelijk aandacht voor de mening van studenten. Studenten merken ook dat de docenten maatregelen nemen om tegemoet te komen aan de opmerkingen uit de focusgesprekken.

 

---------------------------------------------------

Dit rapport is gebaseerd op de resultaten van een kwaliteitsbeoordeling, die plaatsvond op 29 november 2016.  Hierbij waren vertegenwoordigers van de opleidingsraad aanwezig, inclusief studenten, naast interne en externe peers en experten.

Tekst goedgekeurd door de Academische Raad op 2 september 2019.