logo

Steun de renovatie van het Braemgebouw

De sigaar, Caprice des Dieux, … het Braemgebouw van de Vrije Universiteit Brussel heeft vele beeldende namen, waarvan er verschillende alluderen op de ellipsvorm van het gebouw. Op de campus kreeg het gebouw de letter M toebedeeld en dus kennen we het vandaag binnen de universiteit als “gebouw M”, maar het Braemgebouw is veel meer dan louter de 13e letter van het alfabet. Het is een icoon, een monument dat de ideologie van de Vrije Universiteit Brussel belichaamt. Daarom noemen wij het vandaag liever het BraeMgebouw, als eerbetoon aan architect Renaat Braem. Bovendien heeft de VUB de komende jaren plannen met dit monument.

Een monument

In 2007 werd het Braemgebouw, inclusief muurschilderingen, tuinen en vijver, beschermd als monument door het Brussels Hoofdstedelijk Gewest, omwille van de historische, artistieke en esthetische waarde. Vandaag is er opnieuw veel aandacht voor dit bouwwerk, een totaalkunstwerk dat wetenschap en kunst op verbluffende manier verzoent.

De geschiedenis

Bij het ontstaan van de VUB, in 1969, wordt op het oefenplein van de kazernewijk in Elsene een nieuwe universitaire campus gebouwd – campus Etterbeek, vandaag de Brussels Humanities, Sciences & Engineering campus. De opdracht voor het bouwen van een administratie- en rectoraats­gebouw wordt toevertrouwd aan de Antwerpse modernistische architect Renaat Braem (1910 – 2001).

Braem wil aan de VUB een gebouw schenken met de uitstraling en schoonheid van een tempel. Volgens hem is de universiteit veel meer dan een plek waar men “studenten klaarstoomt voor het collectieve productieproces en wat daarbij hoort”, en dat wil hij ook uitdrukken in zijn ontwerp: de universiteit als tempel van cultuur en van de gemeenschap van morgen. Bovendien wil Braem ook het gedachtegoed van de Vrije Universiteit Brussel onderstrepen: de VUB als open en tolerante universiteit, met het Vrije Onderzoek als basisprincipe. Hij integreert daarom een sterke symboliek in alle aspecten van het bouwwerk.

Wie meer wilt weten over de geschiedenis van dit meesterwerk Braem kan via deze link onze vernieuwde brochure raadplegen.

Ontwerp

Braem hecht veel belang aan de inkom van zijn realisaties. In de inkomhal brengt een energiek lijnenspel kleur met tegels in “oranje-blanje-bleu”. De gevel van het Braemgebouw wordt bekroond met een golvende betonnen luifel. Deze bevat een aantal symbolische reliëfs die verwijzen naar de VUB, het Vrij Onderzoek en het vrije denken. We vinden er onder andere het wapenschild van de universiteit op terug. Een fakkel – symbool voor het scheppen van licht in de duisternis – wordt omringd door elementen die wetenschappelijk onderzoek uitbeelden: de passer staat voor het meten, het oog voor het zien, de spiraal voor het begrijpen, de muur met truweel voor het bouwen (aan de toekomst en aan de waarheid).

De muurschilderingen

Binnenin de ellips vinden we op elke etage 2 dragende betonnen kernen. Op hun betonnen wanden wordt een verhaal uitgebeeld. In totaal gaat het om muurschilderingen met een afstand van 500 lopende meter.

Ze beelden – van onder naar boven – het ontstaan van de kosmos en de aarde uit, de oorsprong van het leven, de ontwikkeling van planten, dieren en mensen, de nooit aflatende strijd van de mens voor zijn vrijheid, en tenslotte het ultieme doel: de vrije mens in een vrije, creatieve en denkende gemeenschap. De uitwerking vertrekt van een bijna abstracte vormgeving – want hoe kan men bijvoorbeeld energie uitbeelden? – en wordt naar boven toe steeds meer gestileerd.

Restauratie van de muurschilderingen

Braem schildert jarenlang zelf aan deze muurschilderingen. Waar zijn eerste schilderwerken prachtig afgewerkt zijn zien we ook dat op het einde grover geschilderd wordt. Braem, intussen al 65+’er, zag het niet altijd meer zitten.

De kostprijs om ze te renoveren is geraamd op €87.500 per verdieping.

1971

Start van de bouwwerken

1976

Oplevering van het Braemgebouw

2007

Het Braemgebouw wordt officieel erkend als monument

2018

Begin van fondsenwerving voor de renovatie van het gebouw

2019

Start van de renovatiewerken van verdiepingen 0 en 1

De renovatie

Na al die jaren dringt een grondige renovatie van het bouwwerk zich op. Na heel wat historisch studiewerk pakken we dat in verschillende fasen aan vanaf komend najaar. Niet alleen zijn ingrepen op vlak van energetisch comfort, functionaliteit en stabiliteit noodzakelijk, we keren in het bijzonder ook terug naar de geest van de visie van architect Braem. Waar hij initieel soms aan het kortste eind trok in de discussies met de universiteit zijn de geesten nu gerijpt. Zo creëren we het kantoorlandschap dat hij voor ogen had, met breed uitzicht op de wandschilderingen, en herwaarderen de event- en ontmoetingsruimte die origineel aanwezig was.

Wij hebben uw steun nodig!

De overheidssubsidies zijn niet voldoende om de renovatiewerken volledig te bekostigen. Daarom is de VUB nog op zoek naar partners die samen het laatste meesterwerk van Renaat Braem in ere willen herstellen. Uw bijdrage is nodig voor de renovatie- en herinrichtingswerken van het Braemgebouw en voor de sensibilisering van het grote publiek voor dit bijzondere maar al te onbekende monument, dat bovenal de geest van de Vrije Universiteit Brussel uitdraagt. We zijn trots op ons erfgoed en delen het graag met de VUB-gemeenschap en met de wereld.

U MAAKT HET VERSCHIL!

Stort vandaag zelf nog op BE51 001367793562 met de mededeling GIFTPR7 Braemgebouw. Of steun door op onderstaande link te klikken.

Ja, ik wil schenken

Bekijk zeker ook eens onze andere projecten: