logo

Onderwijskwaliteit aan de VUB

Aan de Vrije Universiteit Brussel hechten wij veel belang aan de kwaliteit van ons onderwijs. Wij werken dan ook permanent aan een verdere ontwikkeling en verbetering van de onderwijskwaliteit. Dat gebeurt in de eerste plaats door onze lesgevers - de docenten en assistenten - in de opleidingsraden. Zij doen dat samen en in overleg met de studenten, alumni, vertegenwoordigers uit het werkveld, externe peers en experten.

Wij geven hier meer informatie over de manier waarop wij aan kwaliteitsontwikkeling werken en over de resultaten van de beoordelingen van de kwaliteit van ons onderwijs.

Kwaliteitscyclus

Het kwaliteitszorgsysteem van de VUB is opgebouwd als een cyclus, waarin de verschillende onderdelen van het systeem onderling samenhangen. Het kwaliteitszorgsysteem wordt uitvoerig beschreven in ons kwaliteitshandboek onderwijs. Hierin worden niet alleen de kwaliteitszorginstrumenten en -processen uiteengezet, maar worden ook de uitgangspunten, verantwoordelijkheden en belanghebbenden beschreven. Daarnaast bevat het kwaliteitshandboek hoofdstukken over de ondersteuning die wordt geboden door Onderwijs & Studentenzaken en over het beleid en de richtlijnen met betrekking tot een aantal didactische thema's.

Transparantie over onderwijskwaliteit

Wij zijn trots op de kwaliteit van ons onderwijs en willen dat delen. Tegelijk willen wij duidelijk zijn over de punten waarop de opleidingsraden en de instelling nog bijkomende inspanningen leveren.

Op deze pagina vind je veel informatie over de kwaliteit van het onderwijs:

  • Onder 'kwaliteit opleidingen' vind je rapporten per opleiding of per cluster van opleidingen, waarin beknopt wordt ingegaan op de leerresultaten en profilering, het curriculum, het evaluatiebeleid, de tevredenheid van de studenten, de kwaliteit van de docenten, de voorzieningen en studiebegeleiding, de instroom, het studiesucces, de uitstroom, alumni en relatie met het werkveld, de internationalisering van het curriculum, de communicatie met de studenten en de werking van de opleidingsraad.
  • Onder 'studentenfeedback' vind je de instellingsbrede resultaten van de enquête die de studenten invullen over de kwaliteit van ons onderwijs.
  • Onder 'alumnibevraging' vind je de instellingsbrede resultaten van de vierjaarlijkse alumnibevraging.
  • Onder 'instellingsreview' vind je de resultaten van de instellingsreview, waarin het onderwijsbeleid en de regie waarmee de instelling de kwaliteit van haar opleiding borgt werden beoordeeld.

Met deze pagina beantwoorden we aan de decretale bepaling dat de kwaliteit van een opleiding gekenmerkt wordt door acht kwaliteitskenmerken, en meer bepaald het kwaliteitskenmerk dat informatie over de kwaliteit van de opleiding publiek toegankelijk is (Codex Hoger Onderwijs, art. II.170/1).

Kwaliteit opleidingen

De kwaliteit van elke opleiding aan de VUB wordt nauwgezet opgevolgd. Wij doen dat door verschillende kwaliteitszorginstrumenten te gebruiken en door hier zowel interne als externe belanghebbenden bij te betrekken, zoals beschreven in het kwaliteitshandboek onderwijs. Op basis van de resultaten die voortkomen uit de verschillende kwaliteitszorginstrumenten werken de opleidingsraden permanent aan een kwaliteitsverbetering van het onderwijs.

Daarnaast wordt de kwaliteit van de opleidingen beoordeeld in overkoepelende processen. Daarin worden de kwaliteitscyclus, kwantitatieve en kwalitatieve gegevens over de opleiding, de resultaten van alle kwaliteitszorginstrumenten en de manier waarop deze resultaten worden opgevolgd in hun onderlinge samenhang bekeken. Dat gebeurt door middel van een kwaliteitsbeoordeling die de VUB zelf organiseert in het kader van haar kwaliteitszorgsysteem of van een visitatie door een extern visitatie- of accreditatieorgaan. In beide gevallen resulteert dat in een publiek rapport, dat hier per opleiding of per cluster van opleidingen is terug te vinden. 

Hieronder vind je rapporten naar aanleiding van kwaliteitsbeoordelingen of visitaties die hebben plaatsgevonden vanaf het academiejaar 2015-2016. De rapporten worden toegevoegd zodra ze beschikbaar zijn. Oudere visitatierapporten zijn bereikbaar via www.vluhr.be/rapporten (vanaf 2012) en www.vlir.be/visitatierapporten (voor 2012). Voor interuniversitaire opleidingen waarvan de kwaliteitszorg wordt gecoördineerd door een partnerinstelling, wordt verwezen naar de website van de partnerinstelling.

In deze woordenlijst vind je meer uitleg bij de specifieke terminologie die in de rapporten gebruikt wordt.

Deze pagina is nog in opbouw.

Onderwijsprofessionalisering

De kwaliteit van het onderwijs hangt nauw samen met de kwaliteit van de lesgevers en daarom ondersteunt de VUB alle leden van het academisch personeel bij het verder ontwikkelen van hun didactische competenties.

Onderwijs & Studentenzaken organiseert jaarlijks verschillende trainingen en trajecten voor het onderwijzend personeel. Het aanbod bestaat uit een onderwijsprofessionaliseringstraject voor docenten, een eendaagse onderwijstraining voor assistenten en een aanbod van kortere trainingen en demo's rond diverse didactische en beleidsgerelateerde thema's. Daarnaast biedt Onderwijs & Studentenzaken ondersteuning op maat bij onderwijsprofessionaliseringsactiviteiten van opleidingen en faculteiten.

 

 

Studentenfeedback

Aangezien studenten belangrijke belanghebbenden bij het onderwijs zijn, vragen wij expliciet om hun mening over dat onderwijs. Eén van de instrumenten aan de hand waarvan dat gebeurt, is de enquête waarmee naar de studentenfeedback wordt gepeild. 

De resultaten bieden inzicht in de mate waarin de VUB-studenten tevreden zijn over de kwaliteit van het onderwijs. De feedback van studenten kan de docenten, de opleidingsraden en de instelling bovendien helpen om te reflecteren over de kwaliteit van het onderwijs, eventuele problemen te detecteren en bij te sturen en het onderwijs verder te optimaliseren. 

De studenten beoordelen elk opleidingsonderdeel dat ze hebben gevolgd aan de hand van zes aspecten: doelen, inhoud, begeleiding, studiemateriaal, evaluatie en docent. 

De meeste VUB-studenten zijn tevreden over hun docenten

Resultaten academiejaar 2017-2018

De studenten waren positief over het onderwijs: gemiddeld gaven ze voor alle aspecten een score die hoger lag dan 7 op 10. De studenten zijn in het bijzonder tevreden over hun docenten: dit aspect krijgt de hoogste gemiddelde score van de zes aspecten.

In de grafiek hieronder geven we de verdeling van de gemiddelde beoordelingen over de verschillende aspecten weer. De participatiegraad van studenten aan de enquête was 22%.

 

Daarnaast peilen we naar de algemene tevredenheid van de studenten over de VUB en de centrale dienstverlening. 82% van de respondenten gaf aan tevreden te zijn over de VUB. De participatiegraad was hier 15,3%.

 

80% van de respondenten was tevreden over de gevolgde opleiding. Ze waren in het bijzonder tevreden over de inhoudelijke samenhang van het programma, de beschikbaarheid van de lesgevers, de wetenschappelijke vorming, het zelfstandig leren werken, het bijbrengen van analytisch vermogen en het ontwikkelen van een kritische attitude. De deelname was hier 8,55%.

Meer dan 80% is trots aan de VUB te hebben gestudeerd

Alumnibevraging

Elke vier jaar organiseert Onderwijs & Studentenzaken een centrale bevraging van alumni die 1 tot 5 jaar zijn afgestudeerd. Deze bevraging loopt over alle opleidingen heen en levert zowel de instelling als de betrokken opleidingen informatie op die kan worden gebruikt bij de verdere ontwikkeling van de kwaliteit van het onderwijs.

In het najaar van 2016 werden alumni van 2011, 2012, 2013, 2014 en 2015 bevraagd. In totaal zijn 8833 alumni van 70 opleidingen aangeschreven om deel te nemen. Van deze groep hebben 1182 alumni de enquête volledig ingevuld (participatiegraad van 13,38%).

Hieronder vind je een aantal opvallende resultaten terug. Het volledige rapport is hier te lezen.

Resultaten

Bijna alle respondenten hadden binnen het jaar na het afronden van de opleiding een betaalde functie. Voor 74% was dit al het geval na drie maanden of minder.

Bijna 80% van de respondenten die hebben aangegeven dat ze momenteel aan het werk zijn, geeft aan tevreden of zeer tevreden te zijn met de inhoud van de huidige job.

80% zou de gevolgde opleiding opnieuw kiezen

Meer dan 80% van de respondenten geeft aan tevreden of zeer tevreden te zijn over de mate waarin de opleiding wetenschappelijke vorming heeft bijgebracht. Slechts 5% was hier ontevreden over.

Bijna 86% van de respondenten geeft aan tevreden of zeer tevreden te zijn over het bijbrengen van zelfstandig leren werken door de opleiding.

Bijna 73% van de respondenten geeft aan tevreden te zijn over het bijbrengen van een attitude van levenslang leren door de opleiding en slechts 5% is hierover niet tevreden.

De respondenten zijn erg tevreden over het bijbrengen van een kritische geest en attitude door de opleiding. Meer dan 80% is tevreden of zeer tevreden.

Ongeveer 72% van de respondenten geeft aan tevreden te zijn over het bijbrengen van een vrije onderzoekende houding door de opleiding, slechts 5% is hier niet tevreden over.

Voor 73% was de laagdrempeligheid belangrijk in de keuze voor de VUB

Bijna 80% van de respondenten is vanuit hun huidige ervaring tevreden over de opleiding.

80% van de respondenten zou opnieuw kiezen voor de opleiding.

Bijna 80% zou de opleiding aanbevelen aan anderen.

Voor 85% van de respondenten was de inhoud van de opleidingsprogramma's belangrijk in de keuze voor de VUB.

Voor ongeveer 73% van de studenten was de laagdrempeligheid belangrijk in de keuze voor de VUB.

Meer dan 80% van de respondenten is trots dat hij/zij aan de VUB heeft gestudeerd.

80% raadt de VUB aan anderen aan

Meer dan 85% van de respondenten heeft goede herinneringen aan zijn/haar studententijd op de VUB.

Ongeveer 80% van de respondenten raadt de VUB aan anderen aan.

Een aantal aspecten geeft - op basis van deze alumnibevraging - aanleiding tot verdere reflectie, zoals de communicatie over de beroepsuitwegen, de aandacht voor praktijkgerichte vorming en de contacten met de opleiding na het afstuderen.

De VUB beschikt over een adequaat onderwijsbeleid dat zij effectief en verbeteringsgericht uitvoert

Instellingsreview

De instellingsreview maakt integraal deel uit van het systeem van kwaliteitsborging voor hogeronderwijsinstellingen in Vlaanderen. Bij een instellingsreview beoordeelt een externe commissie de wijze waarop een hogeronderwijsinstelling onderwijsbeleid voert en aantoont dat ze haar taken op een kwaliteitsvolle manier uitvoert. Daarbij wordt ook de 'regie' beoordeeld, het geheel van acties, processen, praktijken, procedures en instrumenten die de instelling in staat stellen de kwaliteit van de opleidingen te borgen.

Instellingsreviews vinden periodiek plaats: een eerste ronde instellingsreviews vond in Vlaanderen plaats in 2015-2017. Dat gebeurde onder coördinatie van de NVAO (Nederlands-Vlaamse AccreditatieOrganisatie).

Op basis van de heersende kwaliteitscultuur kan de VUB garanderen dat de kwaliteit van haar onderwijs zich op een internationaal en maatschappelijk relevant niveau bevindt

Resultaat

In het najaar van 2017 presenteerde de NVAO de resultaten van de eerste ronde instellingsreviews. De VUB kreeg een uitstekend resultaat: 'de VUB beschikt over een adequaat onderwijsbeleid dat zij effectief en verbeteringsgericht uitvoert zodat zij, mede op basis van de heersende kwaliteitscultuur, kan garanderen dat de kwaliteit van haar onderwijs zich op een internationaal en maatschappelijk relevant niveau bevindt'.

Uit het evaluatierapport:

'Bij de commissie komt het beeld naar voren van een universiteit die veel heeft nagedacht over haar maatschappelijke rol, wat voor universiteit ze wil zijn en welke consequenties dit heeft voor het aangeboden onderwijs. De VUB positioneert zich maatschappelijk als een universiteit die staat in een klassieke humanistische traditie, met de nadrukkelijke ambitie om haar onderwijs aan te bieden vrij van invloeden van levensbeschouwelijke, politieke, filosofische of wetenschappelijke dogma's. De instelling is zich daarbij bewust van haar verantwoordelijkheid ten aanzien van de problematiek van de stad Brussel en de positie als Nederlandstalige universiteit in deze stad. De VUB neemt haar verantwoordelijkheid hier op en wenst te blijven inzetten op democratisering van het hoger onderwijs en een brede toegang tot de universiteit, zonder haar identiteit te laten vervagen.'

'De VUB beschrijft haar onderwijsconcept als onderwijs op maat, dat gekenmerkt wordt door individuele begeleiding van studenten, onderwijs in kleine groepen en een laagdrempelig contact met het academisch personeel.'

'Het valt de commissie op dat er een sterke persoonlijke benadering is naar studenten toe. Men is op de VUB erg gewend om direct in gesprek met elkaar te treden als er problemen zijn, waardoor veel problemen al informeel worden opgelost.'

'De internationale studenten die de commissie heeft gesproken, zijn erg enthousiast over de VUB en over de begeleiding die zij krijgen. De ambitie om de eigen studenten een internationale ervaring mee te geven wordt, mede door de geringe participatie van VUB-studenten aan mobiliteitsprogramma's, vooral vorm gegeven door maximaal gebruik te maken van de bestaande internationale context die de VUB en de stad Brussel bieden. Op opleidingsniveau zijn hier reeds veel initiatieven ontplooid.'

'Binnen de VUB is een enorme inspanning verricht om structuren en processen in kaart te brengen en verantwoordelijkheden te beleggen. Verantwoordelijkheden liggen dicht bij de opleiding en opleidingsraden functioneren goed. In beleidsontwikkeling en -opvolging komt er veel energie en sturing vanuit het centrale niveau naar de opleidingen.'

'Het valt de commissie tijdens de bezoeken op dat alle gesprekspartners, inclusief studenten, nauw betrokken zijn bij de strategische keuzes van de VUB. Studenten hebben een duidelijke stem in beleidskeuzes en voelen zich medeverantwoordelijk. Dit gaat volgens de commissie verder dan inspraak, maar raakt het medebesturen van de universiteit.'

De commissie formuleerde ook enkele aanbevelingen: een verdere specificatie van het type werkstudenten waarop de VUB zich richt, een monitoring van de positie van de kwaliteitszorgmedewerker, een bewuster differentiatiebeleid op internationalisering, blijven inzetten op formele instrumenten naast de bestaande sterke informele verbetercultuur, een monitoring van de werkdruk die het kwaliteitszorgsysteem met zich meebrengt, het waarborgen van een structurele inhoudelijke externe blik en een verdere ondersteuning van de faculteiten en decanaten.

Een adequaat en overtuigend kwaliteitszorgsysteem

Daarnaast formuleerde de commissie een advies over de regie die de VUB voert om de kwaliteit van haar onderwijs te borgen.

'De commissie heeft een adequaat en overtuigend kwaliteitszorgsysteem in werking gezien. De overgang van het oude naar het nieuwe systeem is met enthousiasme ingezet'.

De belangrijkste adviezen zijn om bij de evaluatie van het systeem na verloop van tijd te bekijken of het op onderdelen wat verlicht kan worden en om de onafhankelijke externe blik van inhoudsdeskundigen structureel te waarborgen en te versterken. De VUB neemt deze adviezen ter harte en heeft naar aanleiding ervan al aanpassingen gedaan.

Contact

Heb je vragen of opmerkingen over de onderwijskwaliteit aan de VUB of over de manier waarop de onderwijskwaliteit wordt geborgd? Neem dan contact op via één van de volgende adressen.